Jèrriais
Indogermanisch (Romanisch > Oïl > Normannisch)
Jèrriais (Jersey-Normannisch) ist die romanische Oïl-Varietät der Kanalinsel Jersey und geht auf das normannische Französisch zurück, das nach 1066 auf die Insel gebracht wurde — einzigartigerweise bewahrt es Merkmale des kontinentalen Normannischen, die im Standardfranzösischen verloren gegangen sind, etwa die normannische Beibehaltung von /k/ vor /a/ (cat „Katze“ gegenüber dem französischen chat) und die palatalisierten Ergebnisse /tʃ/-/dʒ/ (tchian „Hund“ gegenüber dem französischen chien). Stark gefährdet mit nur etwa tausend, überwiegend älteren Sprechern, erhielt es 1999 unter L'Office du Jèrriais offiziellen Schutz und wird heute an den Grundschulen Jerseys unterrichtet.
Wo es gesprochen wird
31 Kernwörter in Jèrriais
Wasser
ieau
/jo/
Feuer
feu
/fø/
Sonne
solé
/sɔˈle/
Mond
leune
/løːn/
Stern
êtaile
/etɛl/
Mutter
mère
/mɛːr/
Vater
péthe
/peːð/
Ich
jé
/ʒe/
Du
tu
/ty/
Name
nom
/nɔ̃/
Auge
yi
/ji/
Hand
main
/mɛ̃/
Herz
tchoeu
/tʃœ/
Liebe
amour
/aˈmuːr/
Baum
bouais
/bwɛ/
Haus
maîson
/mɛˈzɔ̃/
Hund
tchian
/tʃjɑ̃/
Katze
cat
/kat/
Essen
mangi
/mɑ̃ˈʒi/
Trinken
baithe
/baɪð/
Eins
ieune
/jøːn/
Zwei
deux
/dø/
Hallo
bouônjour
/bwɔ̃ˈʒuːr/
Danke
mèrcie
/mɛrˈsi/
Gut
bouôn
/bwɔ̃/
Kuckuck
coucou
/kuˈku/
Quellen
- Le Maistre, Frank (1966) Dictionnaire Jersiais–Français. Don Balleine Trust, Jersey.
- Spence, N. C. W. (1957) A Glossary of Jersey-French. Blackwell, Oxford.
- Birt, Paul (1985) Lé Jèrriais Pour Tous: A Complete Course on the Jersey Language. Don Balleine.
- Glottolog: Jerriais
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Indo-European (Romance > Oïl > Norman)-Sprachen
| Bedeutung | Jèrriais | Guernésiais | Normannisch | Klassisches Französisch (17. Jh.) | Französisch (Elfenbeinküste) | Französisch | Französisch (Senegalese) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | ieau /jo/ | ieau /jo/ | ieau /jo/ | eau /o/ | eau /o/ | eau /o/ | eau /o/ |
| Feuer | feu /fø/ | fû /fy/ | feu /fø/ | feu /fø/ | feu /fø/ | feu /fø/ | feu /fø/ |
| Sonne | solé /sɔˈle/ | solé /sɔˈle/ | solé /sɔle/ | soleil /sɔlɛj/ | soleil /sɔlɛj/ | soleil /sɔlɛj/ | soleil /sɔlɛj/ |
| Mond | leune /løːn/ | leune /løːn/ | leune /løn/ | lune /lyn/ | lune /lyn/ | lune /lyn/ | lune /lyn/ |
| Stern | êtaile /etɛl/ | êtaile /etɛl/ | êtaile /etɛl/ | étoile /etwɛl/ | étoile /etwal/ | étoile /etwal/ | étoile /etwal/ |
| Mutter | mère /mɛːr/ | mère /mɛːr/ | mère /mɛːʁ/ | mère /mɛːr/ | mère /mɛʁ/ | mère /mɛʁ/ | mère /mɛʁ/ |
| Vater | péthe /peːð/ | pére /peːr/ | père /pɛːʁ/ | père /pɛːr/ | père /pɛʁ/ | père /pɛʁ/ | père /pɛʁ/ |
| Ich | jé /ʒe/ | jé /ʒe/ | jé /ʒe/ | je /ʒə/ | je /ʒe/ | je /ʒə/ | je /ʒə/ |
| Du | tu /ty/ | tu /ty/ | tu /ty/ | tu /ty/ | tu /ty/ | tu /ty/ | tu /ty/ |
| Name | nom /nɔ̃/ | nom /nɔ̃/ | nom /nɔ̃/ | nom /nɔ̃/ | nom /nɔ̃/ | nom /nɔ̃/ | nom /nɔ̃/ |
| Auge | yi /ji/ | yeu /jø/ | yi /ji/ | œil /œːj/ | œil /œj/ | œil /œj/ | œil /œj/ |
| Hand | main /mɛ̃/ | main /mɛ̃/ | main /mɛ̃/ | main /mɛ̃/ | main /mɛ̃/ | main /mɛ̃/ | main /mɛ̃/ |
| Herz | tchoeu /tʃœ/ | tcheur /tʃœr/ | tcheu /tʃø/ | cœur /kœːr/ | cœur /kœʁ/ | cœur /kœʁ/ | cœur /kœʁ/ |
| Liebe | amour /aˈmuːr/ | amour /aˈmuːr/ | amour /amuʁ/ | amour /amur/ | amour /amuʁ/ | amour /amuʁ/ | amour /amuʁ/ |
| Baum | bouais /bwɛ/ | bouais /bwɛ/ | arbre /aʁbʁ/ | arbre /aːrbr/ | arbre /aʁbʁ/ | arbre /aʁbʁ/ | arbre /aʁbʁ/ |
| Haus | maîson /mɛˈzɔ̃/ | maison /mɛˈzɔ̃/ | maîson /mɛːzɔ̃/ | maison /mɛzɔ̃/ | maison /mɛzɔ̃/ | maison /mɛzɔ̃/ | maison /mɛzɔ̃/ |
| Hund | tchian /tʃjɑ̃/ | tchian /tʃjɑ̃/ | tchian /tʃɑ̃/ | chien /ʃjɛ̃/ | chien /ʃjɛ̃/ | chien /ʃjɛ̃/ | chien /ʃjɛ̃/ |
| Katze | cat /kat/ | cat /kat/ | cat /ka/ | chat /ʃaː/ | chat /ʃa/ | chat /ʃa/ | chat /ʃa/ |
| Essen | mangi /mɑ̃ˈʒi/ | mangier /mɑ̃ˈʒje/ | mangi /mɑ̃ʒi/ | manger /mɑ̃ʒe/ | manger /mɑ̃ʒe/ | manger /mɑ̃ʒe/ | manger /mɑ̃ʒe/ |
| Trinken | baithe /baɪð/ | baire /bɛːr/ | baithe /baɪð/ | boire /bweːr/ | boire /bwaʁ/ | boire /bwaʁ/ | boire /bwaʁ/ |
| Eins | ieune /jøːn/ | yun /jœ̃/ | ieune /jøn/ | un /œ̃/ | un /œ̃/ | un /ɛ̃/ | un /œ̃/ |
| Zwei | deux /dø/ | deux /dø/ | deux /dø/ | deux /dø/ | deux /dø/ | deux /dø/ | deux /dø/ |
| Hallo | bouônjour /bwɔ̃ˈʒuːr/ | bouônjour /bwɔ̃ˈʒuːr/ | bouônjour /bwɔ̃ʒuʁ/ | Dieu vous garde /djø vu ɡard/ | bonjour /bɔ̃ʒuʁ/ | bonjour /bɔ̃ʒuʁ/ | bonjour /bɔ̃ʒuʁ/ |
| Danke | mèrcie /mɛrˈsi/ | mercie bian /mɛrˈsi bjɑ̃/ | mèsi /mɛsi/ | grâces /ɡraːs/ | merci /mɛʁsi/ | merci /mɛʁsi/ | merci /mɛʁsi/ |
| Gut | bouôn /bwɔ̃/ | boan /bwɑ̃/ | boun /bun/ | bon /bɔ̃/ | bon /bɔ̃/ | bon /bɔ̃/ | bon /bɔ̃/ |
| Kuckuck | coucou /kuˈku/ | coucou /kuˈku/ | coucou /kuˈku/ | coucou /kuˈku/ | coucou /kuku/ | coucou /kuku/ | coucou /kuku/ |
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.