Dgèrnésiais
Guernésiais
Indogermanisch (Romanisch > Oïl > Normannisch)
Das Guernésiais (Dgèrnésiais), die normannische Mundart der Kanalinsel Guernsey, ist die Schwestersprache des Jèrriais und die am stärksten abweichende noch erhaltene normannische Varietät. Es teilt den normannischen Konservatismus (Bewahrung von /k/ vor /a/: cat „Katze“), ist aber berühmt für seine auffällige Palatalisierung von /g/ zu /dʒ/ im Wortanlaut, selbst dort, wo das Jèrriais den Velar bewahrt — daher sein eigener Name Dgèrnésiais (gegenüber Jèrriais Guernésiais) und dgéthe „Krieg“ gegenüber französisch guerre. Mit vielleicht nur noch 200 fließenden Sprechern, fast alle betagt, ist es die am stärksten vom Aussterben bedrohte normannische Varietät; die Evakuierung der Kinder Guernseys auf das britische Festland nach dem Zweiten Weltkrieg (1940–45) gilt weithin als unmittelbare Ursache seines raschen Niedergangs.
Wo es gesprochen wird
31 Kernwörter in Guernésiais
Wasser
ieau
/jo/
Feuer
fû
/fy/
Sonne
solé
/sɔˈle/
Mond
leune
/løːn/
Stern
êtaile
/etɛl/
Mutter
mère
/mɛːr/
Vater
pére
/peːr/
Ich
jé
/ʒe/
Du
tu
/ty/
Name
nom
/nɔ̃/
Auge
yeu
/jø/
Hand
main
/mɛ̃/
Herz
tcheur
/tʃœr/
Liebe
amour
/aˈmuːr/
Baum
bouais
/bwɛ/
Haus
maison
/mɛˈzɔ̃/
Hund
tchian
/tʃjɑ̃/
Katze
cat
/kat/
Essen
mangier
/mɑ̃ˈʒje/
Trinken
baire
/bɛːr/
Eins
yun
/jœ̃/
Zwei
deux
/dø/
Hallo
bouônjour
/bwɔ̃ˈʒuːr/
Danke
mercie bian
/mɛrˈsi bjɑ̃/
Gut
boan
/bwɑ̃/
Kuckuck
coucou
/kuˈku/
Quellen
- De Garis, Marie (1967) Dictiounnaire Angllais-Guernesiais. Phillimore, Chichester.
- Tomlinson, Harry (1981) Le Guernesiais — Étude grammaticale et lexicale du parler normand de l'île de Guernesey. PhD thesis, University of Edinburgh.
- Sallabank, Julia (2013) Attitudes to Endangered Languages: Identities and Policies. Cambridge University Press [Guernsey case study].
- Glottolog: Guernsey French
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Indo-European (Romance > Oïl > Norman)-Sprachen
| Bedeutung | Guernésiais | Jèrriais | Normannisch | Klassisches Französisch (17. Jh.) | Pikardisch | Französisch (Elfenbeinküste) | Französisch (Senegalese) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | ieau /jo/ | ieau /jo/ | ieau /jo/ | eau /o/ | iau /jo/ | eau /o/ | eau /o/ |
| Feuer | fû /fy/ | feu /fø/ | feu /fø/ | feu /fø/ | fu /fy/ | feu /fø/ | feu /fø/ |
| Sonne | solé /sɔˈle/ | solé /sɔˈle/ | solé /sɔle/ | soleil /sɔlɛj/ | solèl /sɔlɛl/ | soleil /sɔlɛj/ | soleil /sɔlɛj/ |
| Mond | leune /løːn/ | leune /løːn/ | leune /løn/ | lune /lyn/ | lune /lyn/ | lune /lyn/ | lune /lyn/ |
| Stern | êtaile /etɛl/ | êtaile /etɛl/ | êtaile /etɛl/ | étoile /etwɛl/ | étole /etɔl/ | étoile /etwal/ | étoile /etwal/ |
| Mutter | mère /mɛːr/ | mère /mɛːr/ | mère /mɛːʁ/ | mère /mɛːr/ | mère /mɛʁ/ | mère /mɛʁ/ | mère /mɛʁ/ |
| Vater | pére /peːr/ | péthe /peːð/ | père /pɛːʁ/ | père /pɛːr/ | père /pɛʁ/ | père /pɛʁ/ | père /pɛʁ/ |
| Ich | jé /ʒe/ | jé /ʒe/ | jé /ʒe/ | je /ʒə/ | ej /əʒ/ | je /ʒe/ | je /ʒə/ |
| Du | tu /ty/ | tu /ty/ | tu /ty/ | tu /ty/ | te /tə/ | tu /ty/ | tu /ty/ |
| Name | nom /nɔ̃/ | nom /nɔ̃/ | nom /nɔ̃/ | nom /nɔ̃/ | nom /nɔ̃/ | nom /nɔ̃/ | nom /nɔ̃/ |
| Auge | yeu /jø/ | yi /ji/ | yi /ji/ | œil /œːj/ | oeul /œl/ | œil /œj/ | œil /œj/ |
| Hand | main /mɛ̃/ | main /mɛ̃/ | main /mɛ̃/ | main /mɛ̃/ | main /mɛ̃/ | main /mɛ̃/ | main /mɛ̃/ |
| Herz | tcheur /tʃœr/ | tchoeu /tʃœ/ | tcheu /tʃø/ | cœur /kœːr/ | cœur /kœʁ/ | cœur /kœʁ/ | cœur /kœʁ/ |
| Liebe | amour /aˈmuːr/ | amour /aˈmuːr/ | amour /amuʁ/ | amour /amur/ | amour /amuʁ/ | amour /amuʁ/ | amour /amuʁ/ |
| Baum | bouais /bwɛ/ | bouais /bwɛ/ | arbre /aʁbʁ/ | arbre /aːrbr/ | abre /abʁ/ | arbre /aʁbʁ/ | arbre /aʁbʁ/ |
| Haus | maison /mɛˈzɔ̃/ | maîson /mɛˈzɔ̃/ | maîson /mɛːzɔ̃/ | maison /mɛzɔ̃/ | mason /masɔ̃/ | maison /mɛzɔ̃/ | maison /mɛzɔ̃/ |
| Hund | tchian /tʃjɑ̃/ | tchian /tʃjɑ̃/ | tchian /tʃɑ̃/ | chien /ʃjɛ̃/ | kien /kjɛ̃/ | chien /ʃjɛ̃/ | chien /ʃjɛ̃/ |
| Katze | cat /kat/ | cat /kat/ | cat /ka/ | chat /ʃaː/ | cat /ka/ | chat /ʃa/ | chat /ʃa/ |
| Essen | mangier /mɑ̃ˈʒje/ | mangi /mɑ̃ˈʒi/ | mangi /mɑ̃ʒi/ | manger /mɑ̃ʒe/ | minger /mɛ̃ʒe/ | manger /mɑ̃ʒe/ | manger /mɑ̃ʒe/ |
| Trinken | baire /bɛːr/ | baithe /baɪð/ | baithe /baɪð/ | boire /bweːr/ | boère /bwɛʁ/ | boire /bwaʁ/ | boire /bwaʁ/ |
| Eins | yun /jœ̃/ | ieune /jøːn/ | ieune /jøn/ | un /œ̃/ | un /œ̃/ | un /œ̃/ | un /œ̃/ |
| Zwei | deux /dø/ | deux /dø/ | deux /dø/ | deux /dø/ | deus /dø/ | deux /dø/ | deux /dø/ |
| Hallo | bouônjour /bwɔ̃ˈʒuːr/ | bouônjour /bwɔ̃ˈʒuːr/ | bouônjour /bwɔ̃ʒuʁ/ | Dieu vous garde /djø vu ɡard/ | bojour /bɔʒuʁ/ | bonjour /bɔ̃ʒuʁ/ | bonjour /bɔ̃ʒuʁ/ |
| Danke | mercie bian /mɛrˈsi bjɑ̃/ | mèrcie /mɛrˈsi/ | mèsi /mɛsi/ | grâces /ɡraːs/ | merci /mɛʁsi/ | merci /mɛʁsi/ | merci /mɛʁsi/ |
| Gut | boan /bwɑ̃/ | bouôn /bwɔ̃/ | boun /bun/ | bon /bɔ̃/ | bon /bɔ̃/ | bon /bɔ̃/ | bon /bɔ̃/ |
| Kuckuck | coucou /kuˈku/ | coucou /kuˈku/ | coucou /kuˈku/ | coucou /kuˈku/ | cocou /kuˈku/ | coucou /kuku/ | coucou /kuku/ |
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.