Yokot'an
تشونتال تاباسكو
Mayan
Tabasco Chontal (Yokot'an, also called Yokot'an, sometimes Chontal Maya) is a Cholan Mayan language of the Mexican Gulf coast in Tabasco state. The Chontal Maya are direct descendants of the lowland Maya who controlled the Putun trade circuit during the Classic and Postclassic periods, linking Yucatán with the Gulf coast and the Mexican highlands. Modern Yokot'an is the closest living relative of Chol (ctu), both sharing the Cholan branch ancestry that produced Classical Mayan glyphic inscriptions. Despite intense pressure from Spanish, communities in Nacajuca and Centla maintain the language alongside traditional practices including ceremonial cacao cultivation.
أين تُستخدم
20 كلمة أساسية في تشونتال تاباسكو
ماء
jaʼ
/haʔ/
نار
kʼakʼ
/kʼakʼ/
شمس
kʼin
/kʼin/
قمر
ä
/æ/
أم
naʼ
/naʔ/
أب
tat
/tat/
أكل
weʼ
/weʔ/
شرب
ukʼe
/ukʼe/
حب
kʼuxbe
/kʼuʃbe/
قلب
pixan
/piʃan/
شجرة
teʼ
/teʔ/
بيت
otot
/otot/
كلب
pekʼ
/pekʼ/
قطة
mis
/mis/
يد
kʼä
/kʼæ/
عين
wich
/witʃ/
مرحبا
bin a bel
/bin a bel/
شكرا
dios boʼtik
/dios boʔtik/
واحد
un
/un/
جيد
tsʼak
/tsʼak/
المصادر
مقارنة الكلمات
بالمقارنة مع لغات Mayan ذات الصلة
| المعنى | تشونتال تاباسكو | الإيتزا | المايا الكلاسيكية | المايا اليوكاتية | التشول | الأوسبانتيكية | تسلتال |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماء | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ | haʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /xaʔ/ |
| نار | kʼakʼ /kʼakʼ/ | kʼakʼ /kʼakʼ/ | kʼahkʼ /kʼahkʼ/ | kʼáakʼ /kʼaːkʼ/ | kʼajk /kʼahk/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | kʼaal /kʼaːl/ |
| شمس | kʼin /kʼin/ | kʼin /kʼin/ | kʼin /kʼin/ | kʼiin /kʼiːn/ | kʼajn /kʼahn/ | qʼiij /qʼiːh/ | kʼajkʼal /kʼaxkʼal/ |
| قمر | ä /æ/ | uj /uh/ | uh /uh/ | uj /uh/ | uw /uw/ | ikʼ /ikʼ/ | u /u/ |
| أم | naʼ /naʔ/ | naʼ /naʔ/ | naʼ /naʔ/ | naʼ /naʔ/ | ñaʼ /ɲaʔ/ | nan /nan/ | meʼ /meʔ/ |
| أب | tat /tat/ | tat /tat/ | yuum /juːm/ | taata /taːta/ | tat /tat/ | tat /tat/ | tat /tat/ |
| أكل | weʼ /weʔ/ | jant /hant/ | wiʼij /wiʔiχ/ | jaant /haːnt/ | kʼux /kʼuʃ/ | waʼ /waʔ/ | weʼel /weʔel/ |
| شرب | ukʼe /ukʼe/ | ukʼ /ukʼ/ | ukʼ /ukʼ/ | ukʼul /ukʼul/ | ucʼ /utsʼ/ | ukʼ /ukʼ/ | uchʼel /utʃʼel/ |
| حب | kʼuxbe /kʼuʃbe/ | yakunti /jakunti/ | yaah /jaːh/ | yaakuntej /jaːkunteh/ | kʼuxbiñ /kʼuʃbiɲ/ | lóqʼ /lóqʼ/ | kʼanbey /kʼanbej/ |
| قلب | pixan /piʃan/ | pukʼsikʼal /pukʼsikʼal/ | pixan /piʃan/ | puksiʼikʼal /puksiʔikʼal/ | pusʼikʼal /pusʼikʼal/ | kʼuʼx /kʼuʔʃ/ | oʼtan /oʔtan/ |
| شجرة | teʼ /teʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | teʼ /teʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | teʼ /teʔ/ |
| بيت | otot /otot/ | nah /nah/ | otoch /otoːtʃ/ | naj /nah/ | otyot /otjot/ | jaa /haː/ | na /na/ |
| كلب | pekʼ /pekʼ/ | pekʼ /pekʼ/ | peekʼ /peːkʼ/ | peekʼ /peːkʼ/ | tsʼiʼ /tsʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | tsʼiʼ /tsʼiʔ/ |
| قطة | mis /mis/ | mis /mis/ | miis /miːs/ | miis /miːs/ | mis /mis/ | mis /mis/ | mis /mis/ |
| يد | kʼä /kʼæ/ | kʼab /kʼab/ | kʼab /kʼab/ | kʼabʼ /kʼaɓ/ | kʼabʼ /kʼaɓ/ | qʼab /qʼab/ | kʼab /kʼab/ |
| عين | wich /witʃ/ | ich /itʃ/ | ich /itʃ/ | ich /itʃ/ | wut /wut/ | wach /watʃ/ | sit /sit/ |
| مرحبا | bin a bel /bin a bel/ | bʼix a tʼan /biʃ a tʼan/ | bix a beel /biʃ a beːl/ | baʼax ka waʼalik /baʔaʃ ka waʔalik/ | kabʼ /kaɓ/ | saʼbʼal /saʔbal/ | banti winik /banti winik/ |
| شكرا | dios boʼtik /dios boʔtik/ | dios bʼotik /dios botik/ | nibʼoolal /nibʼoːlal/ | dios boʼotik /dios boʔotik/ | wokox /wokoʃ/ | maltyox /maltjoʃ/ | wokol awal /wokol awal/ |
| واحد | un /un/ | jun /hun/ | jun /hun/ | jun /hun/ | juñ /huɲ/ | jun /hun/ | jun /xun/ |
| جيد | tsʼak /tsʼak/ | malobʼ /malob/ | utz /uts/ | maʼalob /maʔalob/ | utsat /utsat/ | utz /uts/ | lek /lek/ |
جزء من LangMap — مشروع لتصور اللغات. هذا ملخص ثابت قابل للفهرسة؛ توفر الخرائط التفاعلية صوت النطق والمرشحات وعرض الكرة الأرضية.