Bɔrɔ
لغة بوروورو
ماكرو-جي (فرع البورورو)
البورورو (Boe Wadáru) هي اللغة الوحيدة الباقية من الأسرة البوروروية، التي يُقترح غالبًا إدراجها ضمن مجموعة ماكرو-جي الأوسع. ويتحدث بها نحو 1,000–1,500 من شعب البورورو في عدد من أراضي وقرى السكان الأصليين في ماتو غروسو بالبرازيل. تتميز البورورو بعلامات شخص غنية وتناوبات في الصامت الأول من الجذر وترتيب يغلب عليه فاعل–مفعول–فعل؛ وتُكتب بإملاء قائم على الأبجدية اللاتينية. وما زال معظم أفراد المجموعة العرقية يتحدثونها ويتعلمها كثير من الأطفال، لكن استخدام البرتغالية يتزايد، ولا سيما بين الشباب وفي بعض المستوطنات. ولذلك يصنفها Glottolog لغة مهددة وتشهد تحولًا لغويًا، لا لغة منقرضة.
أين تُستخدم
31 كلمة أساسية في لغة بوروورو
ماء
yje
/ʝje/
نار
owe
/ɔwe/
شمس
parado
/paɾadu/
قمر
aroe
/aɾɔe/
نجم
kajewu
/kaˈʒewu/
أم
e
/e/
أب
apyge
/apɨɡe/
أنا
imi
/imi/
أنت
aki
/aki/
اسم
ie
/iɛ/
عين
ba
/ba/
يد
ekra
/ekɾa/
قلب
mara
/maɾa/
حب
cya
/tʃja/
شجرة
mae
/mae/
بيت
jara
/jaɾa/
كلب
rebo
/ɾebo/
قطة
kuie
/kwie/
أكل
paje
/paje/
شرب
aru
/aɾu/
واحد
mokojie
/mokɔje/
اثنان
pobe
/pobe/
مرحبا
are
/aɾe/
شكرا
iya
/ija/
جيد
boe
/bɔe/
مقارنة الكلمات
بالمقارنة مع لغات Macro-Jê (Bororoan) ذات الصلة
| المعنى | لغة بوروورو | لغة بيمون | الأوديغية | أورومية | الجيديو | التاهيتية | سيدامية |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماء | yje /ʝje/ | kü /ky/ | уй /uj/ | bishaan /biʃaːn/ | woyye /wojːe/ | pape /pape/ | waayyo /waːjːo/ |
| نار | owe /ɔwe/ | apok /apɔk/ | тогбо /toɡbo/ | ibidda /ibidːa/ | gira /ɡiɾa/ | auahi /auahi/ | giiraa /ɡiːraː/ |
| شمس | parado /paɾadu/ | wato /watɯ/ | даигаси /daiɡasi/ | aduu /aduː/ | ayyaʼne /ajːaʔne/ | mahana /mahana/ | arrishshe /arːiʃːe/ |
| قمر | aroe /aɾɔe/ | karo /kaɾɯ/ | биа /bia/ | jiʼa /dʒiʔa/ | agina /aɡina/ | marama /maɾama/ | agana /aɡana/ |
| نجم | kajewu /kaˈʒewu/ | chirikö /tʃiɾikø/ | ваикта /ˈwaikta/ | urjii /urdʒiː/ | urje /urdʒe/ | fetiʻa /feˈtiʔa/ | beeddakko /beːdːakko/ |
| أم | e /e/ | mamã /mamɑ̃/ | энэ /ene/ | haadha /haːɗa/ | aaki /aːki/ | māmā /maːmaː/ | ama /ama/ |
| أب | apyge /apɨɡe/ | papai /papɑ̃i/ | амэ /amə/ | abbaa /abːaː/ | eke /eke/ | pāpā /paːpaː/ | anna /anːa/ |
| أنا | imi /imi/ | yuurö /juːɾø/ | би /bi/ | ani /ani/ | ani /ani/ | au /au/ | ani /ani/ |
| أنت | aki /aki/ | amörö /amøɾø/ | си /si/ | ati /ati/ | ati /ati/ | ʻoe /ʔoe/ | ati /ati/ |
| اسم | ie /iɛ/ | ese' /eseʔ/ | гэгбэ /gəgˈbə/ | maqaa /makʼaː/ | su'ma /suʔma/ | iʻoa /iˈʔoa/ | suʼma /suʔma/ |
| عين | ba /ba/ | poki /pɯki/ | яа /jaː/ | ija /idʒa/ | ille /ilːe/ | mata /mata/ | ille /ilːe/ |
| يد | ekra /ekɾa/ | tïna /tina/ | нала /nala/ | harka /haɾka/ | anga /aŋɡa/ | rima /ɾima/ | anga /anɡa/ |
| قلب | mara /maɾa/ | sïköpoka /sikɯpɯka/ | миаван /miavan/ | onnee /onːeː/ | wodana /wodana/ | mafatu /mafatu/ | wodanaa /wodanaː/ |
| حب | cya /tʃja/ | kemenü /kemenü/ | чисанай /tʃisanaj/ | jaalala /dʒaːlala/ | baxxa /baxːa/ | here /heɾe/ | baxa /batʼa/ |
| شجرة | mae /mae/ | tïmö /timɯ/ | мо /mo/ | muka /muka/ | haqqa /haqːa/ | tumu rāʻau /tumu ɾaːʔau/ | haqqe /haqːe/ |
| بيت | jara /jaɾa/ | karata /kaɾata/ | дзугди /dzuɡdi/ | mana /mana/ | mine /mine/ | fare /faɾe/ | mine /mine/ |
| كلب | rebo /ɾebo/ | yaremoro /jaɾeɯɾɯ/ | инай /inaj/ | saree /saɾeː/ | kaneessa /kaneːsːa/ | ʻūrī /ʔuːɾiː/ | minceeti /mintʃeːti/ |
| قطة | kuie /kwie/ | kïrïmï /kirimi/ | кошк /koʃk/ | adurree /aduɾːeː/ | adurre /aduɾːe/ | mīmī /miːmiː/ | adurree /adurːeː/ |
| أكل | paje /paje/ | manepotaro /manepoɾaɾɯ/ | джевэ /dʒevə/ | nyaachuu /ɲaːtʃuː/ | ittu /itːu/ | ʻamu /ʔamu/ | itaa /itaː/ |
| شرب | aru /aɾu/ | atü /atu/ | омимэ /omimə/ | dhuguu /ɗuɡuː/ | agittu /aɡitːu/ | inu /inu/ | aguraa /aɡuraː/ |
| واحد | mokojie /mokɔje/ | potakoron /potakaɾɯn/ | омо /omo/ | tokko /tokːo/ | mitto /mitːo/ | hōʻē /hoːʔeː/ | mitto /mitːo/ |
| اثنان | pobe /pobe/ | saköne /sakøne/ | дюэ /dʒuˈə/ | lama /lama/ | lame /lame/ | piti /piti/ | lame /lame/ |
| مرحبا | are /aɾe/ | apî /api/ | бандиба /bandiba/ | akkam /akːam/ | mooye /moːje/ | ʻia ora na /ʔia oɾa na/ | nagaa yi'ne /naɡaː jiʔne/ |
| شكرا | iya /ija/ | mïrako /miɾakɯ/ | нюхча /ɲuxtʃa/ | galatoomi /ɡalatoːmi/ | galaata /ɡalaːta/ | māuruuru /maːuɾuuɾu/ | gali'ne /ɡaliʔne/ |
| جيد | boe /bɔe/ | mïratö /miɾatɯ/ | ая /aja/ | gaarii /ɡaːriː/ | danee /daneː/ | maitaʻi /maitaʔi/ | danchu /dantʃu/ |
جزء من LangMap — مشروع لتصور اللغات. هذا ملخص ثابت قابل للفهرسة؛ توفر الخرائط التفاعلية صوت النطق والمرشحات وعرض الكرة الأرضية.