ChiBemba
البمبا
الأطلسي-الكونغو (بانتو)
البيمبا (ChiBemba) هي أكثر لغات زامبيا انتشارًا وإحدى لغات التواصل المشترك الرئيسية في منطقة الحزام النحاسي (Copperbelt). تضم خمسة حروف علة مع تقابل صوتي في الطول، ونظامًا كاملًا يشمل نحو خمس عشرة فئة اسمية بانتوية، وتُستخدم لغةً بانتوية مرجعية في الدراسات اللغوية.
أين تُستخدم
31 كلمة أساسية في البمبا
ماء
amenshi
/amenʃi/
نار
umulilo
/umulilo/
شمس
akasuba
/akasuba/
قمر
umweshi
/umweʃi/
نجم
intanda
/intanda/
أم
bamayo
/bamajo/
أب
bataata
/bataːta/
أنا
ine
/ine/
أنت
iwe
/iwe/
اسم
ishina
/iʃina/
عين
ilinso
/ilinso/
يد
ukuboko
/ukuboko/
قلب
umutima
/umutima/
حب
ukutemwa
/ukutemwa/
شجرة
icimuti
/itʃimuti/
بيت
ing'anda
/iŋːanda/
كلب
imbwa
/imbwa/
قطة
pushi
/puʃi/
أكل
ukulya
/ukulja/
شرب
ukunwa
/ukunwa/
واحد
cimo
/tʃimo/
اثنان
fibili
/fibili/
مرحبا
muli shani
/muli ʃani/
شكرا
natotela
/natotela/
جيد
chisuma
/tʃisuma/
مقارنة الكلمات
بالمقارنة مع لغات Atlantic-Congo (Bantu) ذات الصلة
| المعنى | البمبا | السانغو | التونغية (زامبيا) | التومبوكا | الكاوندي | النياتورو | السينا |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماء | amenshi /amenʃi/ | ameenzi /ameːnzi/ | meenda /meːnda/ | maji /madʒi/ | mema /mema/ | maazi /maːzi/ | madzi /madzi/ |
| نار | umulilo /umulilo/ | umoto /umoto/ | mulilo /mulilo/ | moto /moto/ | mujilo /mudʒilo/ | moto /moto/ | moto /moto/ |
| شمس | akasuba /akasuba/ | liluga /liluɡa/ | zuba /zuba/ | zuwa /zuwa/ | juba /dʒuba/ | nzua /nzua/ | dzuwa /dzuwa/ |
| قمر | umweshi /umweʃi/ | umwesi /umwesi/ | mwezi /mwezi/ | mwezi /mwezi/ | ñondo /ɲondo/ | umweri /umweɾi/ | mwedzi /mwedzi/ |
| نجم | intanda /intanda/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ | nyenyezi /ɲeˈɲezi/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ | lutanda /lutanda/ | nyeenyeeri /ɲeːɲeːri/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ |
| أم | bamayo /bamajo/ | mama /mama/ | bama /bama/ | amama /amama/ | bama /bama/ | mama /mama/ | mai /mai/ |
| أب | bataata /bataːta/ | baba /baba/ | bataata /bataːta/ | adada /adada/ | batata /batata/ | tata /tata/ | baba /baba/ |
| أنا | ine /ine/ | une /une/ | ime /ime/ | ine /ine/ | amiwa /amiwa/ | une /une/ | ine /ine/ |
| أنت | iwe /iwe/ | uwe /uwe/ | iwe /iwe/ | iwe /iwe/ | obewa /obewa/ | uwe /uwe/ | iwe /iwe/ |
| اسم | ishina /iʃina/ | litawa /litawa/ | izina /iˈziːna/ | zina /zina/ | jizhina /dʒiʒina/ | izina /izina/ | dzina /dzina/ |
| عين | ilinso /ilinso/ | iliho /iliho/ | liso /liso/ | jiso /dʒiso/ | jiso /dʒiso/ | iriiso /iɾiːso/ | diso /diso/ |
| يد | ukuboko /ukuboko/ | ukuboko /ukuboko/ | kuboko /kuboko/ | woko /woko/ | kuboko /kuboko/ | ukuboko /ukuboko/ | nkono /nkono/ |
| قلب | umutima /umutima/ | umutima /umutima/ | moyo /mojo/ | mtima /mtima/ | muchima /mutʃima/ | umutima /umutima/ | mtima /mtima/ |
| حب | ukutemwa /ukutemwa/ | ulungu /uluŋɡu/ | luyando /lujando/ | kutemwa /kutemwa/ | butemwe /butemwe/ | butogwa /butoɡwa/ | kufuna /kufuna/ |
| شجرة | icimuti /itʃimuti/ | umuti /umuti/ | cisamu /tʃisamu/ | khuni /kʰuni/ | kichi /kitʃi/ | umuti /umuti/ | mtengo /mteŋɡo/ |
| بيت | ing'anda /iŋːanda/ | inyumba /iɲumba/ | ng'anda /ŋanda/ | nyumba /ɲumba/ | nzubo /nzubo/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ |
| كلب | imbwa /imbwa/ | imbwa /imbwa/ | muvwa /muvwa/ | ncheŵe /ntʃewe/ | mbwa /mbwa/ | imbwa /imbwa/ | mbwa /mbwa/ |
| قطة | pushi /puʃi/ | paka /paka/ | kaaze /kaːze/ | chona /tʃona/ | kapuso /kapuso/ | paka /paka/ | paka /paka/ |
| أكل | ukulya /ukulja/ | kulya /kuʎa/ | kulya /kulja/ | kurya /kuɾja/ | kuja /kudʒa/ | kuria /kuɾia/ | kudya /kudja/ |
| شرب | ukunwa /ukunwa/ | kunwa /kunwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kumwa /kumwa/ | kutoma /kutoma/ | kunywa /kuɲwa/ | kumwa /kumwa/ |
| واحد | cimo /tʃimo/ | imo /imo/ | -mwi /mwi/ | cimoza /tʃimoza/ | umo /umo/ | umwe /umwe/ | posi /posi/ |
| اثنان | fibili /fibili/ | avili /aβili/ | -bili /bili/ | ŵiŵiri /βiβiɾi/ | bibili /bibili/ | aviri /aβiri/ | piŵiri /piwiri/ |
| مرحبا | muli shani /muli ʃani/ | mbasala /mbasala/ | mwabuka buti /mwabuka buti/ | monire /moniɾe/ | mwapoñai /mwapoɲai/ | mbukire /mbukiɾe/ | mwadzukabwanji /mwadzukabwandʒi/ |
| شكرا | natotela /natotela/ | nashukulu /naʃukulu/ | twalumba /twalumba/ | yewo /jewo/ | nasakwilila /nasakwilila/ | asante /aˈsante/ | ndatenda /ndatenda/ |
| جيد | chisuma /tʃisuma/ | kwifwa /kwifwa/ | kabotu /kabotu/ | cwemi /tʃwemi/ | kyawama /kjawama/ | kihi /kihi/ | nadidi /nadidi/ |
جزء من LangMap — مشروع لتصور اللغات. هذا ملخص ثابت قابل للفهرسة؛ توفر الخرائط التفاعلية صوت النطق والمرشحات وعرض الكرة الأرضية.