Qatzijobʼal
基切语
玛雅语系(基切语支)
别名: K'iche', Quiche, Kiche
基切语是马雅语系中最大的语言,分布于危地马拉西部高地(基切、索洛拉、托托尼卡潘、克察尔特南戈)。基切王国在15世纪曾统治该地区,直至西班牙征服。基切创世史诗《波波尔·乌赫》以16世纪拉丁字母抄本传世,是美洲前西班牙时期最重要的文学作品之一;2003年以来,基切语在危地马拉获得正式国家语言地位。基切语在1996年和平协议后,由危地马拉马雅语言学院(ALMG)建立统一正字法与教育课程。国营电台TGW等亦设有基切语广播节目。马雅族传统纺织与历法词汇形成独特的文化语义系统。其语言研究亦由危地马拉国立大学马雅语言学系长期推进。
使用地区
基切语的31个核心词
水
jaʼ
/xaʔ/
火
qʼaqʼ
/qʼaqʼ/
太阳
qʼij
/qʼix/
月亮
ikʼ
/ikʼ/
星
chʼumil
/tʃʼumil/
母亲
nan
/nan/
父亲
tat
/tat/
我
in
/in/
你
at
/at/
名字
bʼiʼ
/ɓiʔ/
眼睛
bʼaqʼwach
/ɓaqʼwatʃ/
手
qʼabʼ
/qʼaɓ/
心
animaʼ
/animaʔ/
爱
loqʼoj
/loqʼox/
树
cheʼ
/tʃeʔ/
房子
ja
/xa/
狗
tzʼiʼ
/tsʼiʔ/
猫
meʼs
/meʔs/
吃
tijow
/tixow/
喝
ukʼaaj
/ukʼaːh/
一
jun
/xun/
二
kebʼ
/keɓ/
你好
saqarik
/saqaɾik/
谢谢
maltyox
/maltjoʃ/
好
utz
/uts/
单词比较
与Mayan (Quichean)相关语言比较
| 含义 | 基切语 | 乌斯潘特科语 | 卡克奇克尔语 | 伊希尔语 | 波科姆奇语 | 玛姆语 | 康霍巴尔语 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | jaʼ /xaʔ/ | jaʼ /haʔ/ | yaʼ /jaʔ/ | aʼ /aʔ/ | haʼ /haʔ/ | aʼ /aʔ/ | haʼ /haʔ/ |
| 火 | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | tzaʼ /tsaʔ/ | qʼaaq /qʼaːq/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | qʼaʼ /qʼaʔ/ |
| 太阳 | qʼij /qʼix/ | qʼiij /qʼiːh/ | qʼij /qʼix/ | qʼii /qʼiː/ | qʼij /qʼih/ | qʼij /qʼih/ | kʼuʼ /kʼuʔ/ |
| 月亮 | ikʼ /ikʼ/ | ikʼ /ikʼ/ | ikʼ /ikʼ/ | ich /itʃ/ | ik /ik/ | xjaw /ʃaw/ | ixaw /iʃaw/ |
| 星 | chʼumil /tʃʼumil/ | ch'umil /tʃʼumil/ | chʼumil /tʃʼumil/ | chumiil /tʃumiːl/ | chʼumiil /tʃʼumiːl/ | cheʼw /tʃeʔw/ | txʼumel /tʂʼumel/ |
| 母亲 | nan /nan/ | nan /nan/ | teʼ /teʔ/ | naʼ /naʔ/ | tuut /tuːt/ | nan /nan/ | mim /mim/ |
| 父亲 | tat /tat/ | tat /tat/ | tataʼ /tataʔ/ | baʼ /baʔ/ | ajaab /ahaːb/ | mam /mam/ | mam /mam/ |
| 我 | in /in/ | in /in/ | rïn /rɨn/ | in /in/ | hin /hin/ | aqiin /aˈqiːn/ | ayin /ʔajin/ |
| 你 | at /at/ | at /at/ | rat /rat/ | axh /aʃ/ | hat /hat/ | aya /aˈja/ | hach /hatʃ/ |
| 名字 | bʼiʼ /ɓiʔ/ | b'ii /ɓiː/ | bʼiʼ /ɓiʔ/ | bʼii /ɓiː/ | bʼih /ɓih/ | biʼ /ɓiʔ/ | bʼi /ɓi/ |
| 眼睛 | bʼaqʼwach /ɓaqʼwatʃ/ | wach /watʃ/ | bʼaqʼ wach /ɓaqʼ watʃ/ | vusal /vusal/ | nakʼ /nakʼ/ | witz /wits/ | sat /sat/ |
| 手 | qʼabʼ /qʼaɓ/ | qʼab /qʼab/ | qʼaʼ /qʼaʔ/ | qʼabʼ /qʼaɓ/ | qʼab /qʼab/ | qʼobʼ /qʼoɓ/ | qʼab /qʼab/ |
| 心 | animaʼ /animaʔ/ | kʼuʼx /kʼuʔʃ/ | k'u'x /kʼuʔʃ/ | vatzʼ /vatsʼ/ | kʼuxl /kʼuʃl/ | anma /anma/ | kʼulul /kʼulul/ |
| 爱 | loqʼoj /loqʼox/ | lóqʼ /lóqʼ/ | ajowabʼäl /axowaɓəl/ | kuxhewchʼa /kuʃewtʃʼa/ | rahaal /rahaːl/ | oqxan /oqʃan/ | kamkʼulal /kamkʼulal/ |
| 树 | cheʼ /tʃeʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | tze /tse/ | cheeʼ /tʃeʔ/ | tzeʼ /tseʔ/ | teʼ /teʔ/ |
| 房子 | ja /xa/ | jaa /haː/ | jay /xaj/ | kabʼal /kaɓal/ | paat /paːt/ | jaa /haː/ | na /na/ |
| 狗 | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | txʼiʼ /tʃʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | txʼyan /tʃʼjan/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ |
| 猫 | meʼs /meʔs/ | mis /mis/ | mes /mes/ | mees /meːs/ | mees /meːs/ | wiix /wiːʃ/ | mes /mes/ |
| 吃 | tijow /tixow/ | waʼ /waʔ/ | waʼin /waʔin/ | tzaʼbʼi /tsaʔɓi/ | wai /wai/ | waan /waːn/ | lo /lo/ |
| 喝 | ukʼaaj /ukʼaːh/ | ukʼ /ukʼ/ | kumun /kumun/ | ucha /utʃa/ | uuk /uːk/ | kʼaan /kʼaːn/ | uku /uku/ |
| 一 | jun /xun/ | jun /hun/ | jun /xun/ | jun /hun/ | jino /hino/ | jun /hun/ | jun /hun/ |
| 二 | kebʼ /keɓ/ | quiib' /kiːɓ/ | kaʼiʼ /kaʔiʔ/ | kaʼvaʼl /kaʔʋaʔl/ | kiʼib /kiʔiɓ/ | kabʼe /ˈkaɓeʔ/ | kabʼ /kaɓ/ |
| 你好 | saqarik /saqaɾik/ | saʼbʼal /saʔbal/ | utz iwäch /uts iwætʃ/ | nimaʼla kuxhewchʼa /nimaʔla kuʃewtʃʼa/ | ma chaa /ma tʃaː/ | chjonte tey /tʃhonte tej/ | kawal /kawal/ |
| 谢谢 | maltyox /maltjoʃ/ | maltyox /maltjoʃ/ | matyox /matjoʃ/ | tantixh /tantiʃ/ | tioxlaab /tjoʃlaːb/ | chjonte /tʃhonte/ | yuhwal /juhwal/ |
| 好 | utz /uts/ | utz /uts/ | utz /uts/ | utzʼ /utsʼ/ | saqʼwach /saqʼwatʃ/ | banix /baniʃ/ | watxʼ /watʃʼ/ |
页 1/4
LangMap — 语言可视化项目的一部分。这是静态、可抓取的摘要;交互式地图提供发音音频、筛选和地球视图。