Gĩkũyũ
基库尤语
Atlantic-Congo (Bantu)
基库尤语(Gĩkũyũ)是肯尼亚使用最广的班图语,原乡为肯尼亚山区和中部高地,由阿吉库尤人使用。阿吉库尤人是肯尼亚最大的民族群体。具备 7 元音系统(含 ATR 对立),使用波浪号在 ĩ、ũ 上标记非 ATR 变体——这一正字法习惯也见于恩布语和梅鲁语。基库尤语在茅茅独立运动(1952–60)中扮演核心角色,肯尼亚首任总统乔莫·肯雅塔即为基库尤语使用者。使用拉丁字母及特色的波浪号元音书写。
使用地区
基库尤语的20个核心词
水
maaĩ
/maːi/
火
mwaki
/mwaki/
太阳
rĩũa
/ɾiwa/
月亮
mweri
/mweɾi/
母亲
maitũ
/maitu/
父亲
baba
/baba/
吃
kũrĩa
/kuɾia/
喝
kũnyua
/kuɲua/
爱
wendo
/wendo/
心
ngoro
/ŋɡoɾo/
树
mũtĩ
/muti/
房子
nyũmba
/ɲumba/
狗
ngui
/ŋɡui/
猫
nyaũ
/ɲau/
手
guoko
/ɡuoko/
眼睛
riitho
/riːθo/
你好
wĩmwega
/wimweɡa/
谢谢
nĩ wega
/ni weɡa/
一
ĩmwe
/imwe/
好
wega
/weɡa/
单词比较
与Atlantic-Congo (Bantu)相关语言比较
| 含义 | 基库尤语 | 恩布语 | 梅鲁语 | 坎巴语 | 尚巴拉语 | 阿苏语 | 尼亚图鲁语 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | maaĩ /maːi/ | mai /mai/ | rũũjĩ /ɾuːdʒi/ | kĩw'ũ /kiwu/ | mazi /mazi/ | mende /mende/ | maazi /maːzi/ |
| 火 | mwaki /mwaki/ | mwaki /mwaki/ | mwaki /mwaki/ | mwaki /mwaki/ | moto /moto/ | mshika /mʃika/ | moto /moto/ |
| 太阳 | rĩũa /ɾiwa/ | rĩũa /ɾiua/ | rĩũa /ɾiua/ | syũa /sjua/ | zuwa /zuwa/ | nyu /ɲu/ | nzua /nzua/ |
| 月亮 | mweri /mweɾi/ | mweri /mweɾi/ | mweri /mweɾi/ | mwei /mwei/ | mwezi /mwezi/ | mwezi /mwezi/ | umweri /umweɾi/ |
| 母亲 | maitũ /maitu/ | mami /mami/ | mami /mami/ | mwaitũ /mwaitu/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ |
| 父亲 | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | asa /asa/ | baba /baba/ | baba /baba/ | tata /tata/ |
| 吃 | kũrĩa /kuɾia/ | kũrĩa /kuɾia/ | kũrĩa /kuɾia/ | kũya /kuja/ | kuya /kuja/ | kurya /kuɾja/ | kuria /kuɾia/ |
| 喝 | kũnyua /kuɲua/ | kũnyua /kuɲua/ | kũnyũa /kuɲua/ | kũnywa /kuɲwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunwa /kunwa/ | kunywa /kuɲwa/ |
| 爱 | wendo /wendo/ | wendo /wendo/ | wendo /wendo/ | wendo /wendo/ | kwenda /kwenda/ | lumba /lumba/ | butogwa /butoɡwa/ |
| 心 | ngoro /ŋɡoɾo/ | ngoro /ŋɡoɾo/ | ngoro /ŋɡoɾo/ | ngoo /ŋɡoː/ | mwoyo /mwojo/ | ngiti /ŋɡiti/ | umutima /umutima/ |
| 树 | mũtĩ /muti/ | mũtĩ /muti/ | mũtĩ /muti/ | mũtĩ /muti/ | mti /mti/ | mti /mti/ | umuti /umuti/ |
| 房子 | nyũmba /ɲumba/ | nyũmba /ɲumba/ | nyomba /ɲomba/ | nyũmba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ |
| 狗 | ngui /ŋɡui/ | ngui /ŋɡui/ | ngiti /ŋɡiti/ | ngitĩ /ŋɡiti/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | imbwa /imbwa/ |
| 猫 | nyaũ /ɲau/ | nyau /ɲau/ | nyau /ɲau/ | mbaka /mbaka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ |
| 手 | guoko /ɡuoko/ | guoko /ɡuoko/ | njara /ndʒaɾa/ | kw'oko /kwoko/ | ukono /ukono/ | mkono /mkono/ | ukuboko /ukuboko/ |
| 眼睛 | riitho /riːθo/ | riitho /ɾiːθo/ | rĩĩthwa /ɾiːθwa/ | ĩtho /iθo/ | izo /izo/ | jicho /dʒitʃo/ | iriiso /iɾiːso/ |
| 你好 | wĩmwega /wimweɡa/ | mwega /mweɡa/ | mwega /mweɡa/ | mwĩaĩle /mwiaile/ | nashukuru /naʃukuɾu/ | shiloi /ʃiloi/ | mbukire /mbukiɾe/ |
| 谢谢 | nĩ wega /ni weɡa/ | nĩ baba /ni baba/ | nĩ baba /ni baba/ | nĩ vinya /ni viɲa/ | asante /asante/ | mwasanga /mwasaŋɡa/ | ahsante /ahsante/ |
| 一 | ĩmwe /imwe/ | ĩmwe /imwe/ | ĩmwe /imwe/ | ĩmwe /imwe/ | imo /imo/ | imwe /imwe/ | umwe /umwe/ |
| 好 | wega /weɡa/ | mwega /mweɡa/ | mwega /mweɡa/ | museo /museo/ | hedi /hedi/ | mwamba /mwamba/ | kihi /kihi/ |
页 1/3
LangMap — 语言可视化项目的一部分。这是静态、可抓取的摘要;交互式地图提供发音音频、筛选和地球视图。