Karifuna
加里富纳语
阿拉瓦克语系(加勒比语支)
加里富纳语(Garífuna)是中美洲加勒比海沿岸(伯利兹、危地马拉、洪都拉斯、尼加拉瓜)加里富纳人的阿拉瓦克语系语言,使用者约20万。其历史独特:圣文森特岛上的非裔逃亡奴隶马龙人与加勒比-阿拉瓦克原住民混血后裔,于1797年遭英军驱逐之后仍保留圣文森特原住的阿拉瓦克语,而未改用非洲或欧洲语言。其按性别区分的语用差异显著,许多词分有男性用形与女性用形,反映历史上的加勒比-阿拉瓦克性别二分。2001年加里富纳文化被联合国教科文组织列为「人类口头与非物质遗产代表作」。
使用地区
加里富纳语的31个核心词
水
huya
/huja/
火
watu
/watu/
太阳
weyu
/weju/
月亮
hati
/hati/
星
waruguma
/waɾuɡuma/
母亲
úguchu
/uɡutʃu/
父亲
úguchili
/uɡutʃili/
我
au
/au/
你
amürü
/amɨɾɨ/
名字
iri
/iɾi/
眼睛
úgubu
/uɡubu/
手
úhabu
/uhabu/
心
anigi
/aniɡi/
爱
hínsiñe
/hinsiɲe/
树
wewe
/wewe/
房子
muna
/muna/
狗
aulamu
/aulamu/
猫
meu
/meu/
吃
éiga
/eiɡa/
喝
ata
/ata/
一
aban
/aban/
二
biama
/biama/
你好
mabuiga
/mabuiɡa/
谢谢
seremein
/seremein/
好
buidu
/bwidu/
来源
- Ethnologue: cab
- Suazo (1994) Conversemos en Garífuna
- UNESCO Representative List of Intangible Heritage
单词比较
与Arawakan (Caribbean)相关语言比较
| 含义 | 加里富纳语 | 加利比加勒比语 | 瓦尔皮里语 | 北恩贝拉语 | 艾马拉语 | 哈卡鲁语 | 瓦尤语 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | huya /huja/ | tuna /tuna/ | ngapa /ŋapa/ | do /do/ | uma /uma/ | uma /uma/ | wuin /wuin/ |
| 火 | watu /watu/ | wàto /wahto/ | warlu /waɭu/ | tu /tu/ | nina /nina/ | nina /nina/ | siki /siki/ |
| 太阳 | weyu /weju/ | weju /weju/ | wanta /wanta/ | hewa /hewa/ | inti /inti/ | inti /inti/ | kaʼi /kaʔi/ |
| 月亮 | hati /hati/ | nuno /nuno/ | pira /piɻa/ | ahuru /ahuɾu/ | phaxsi /pʰaχsi/ | phaxshi /pʰaχʃi/ | kashi /kaʃi/ |
| 星 | waruguma /waɾuɡuma/ | siriko /siɾiko/ | wanjirlpirri /waɲɟiɭpiri/ | chidua /tʃidua/ | warawara /waɾawaɾa/ | wara /waɾa/ | jolotsü /holotsɨ/ |
| 母亲 | úguchu /uɡutʃu/ | sano /sano/ | ngati /ŋati/ | papa /papa/ | mama /mama/ | mama /mama/ | ei /ei/ |
| 父亲 | úguchili /uɡutʃili/ | papa /papa/ | kirda /kiɖa/ | apa /apa/ | tata /tata/ | awki /awki/ | ashi /aʃi/ |
| 我 | au /au/ | au /au/ | ngaju /ŋaɟu/ | mʉ /mɨ/ | naya /naja/ | naya /naja/ | taya /taja/ |
| 你 | amürü /amɨɾɨ/ | amoro /amoɾo/ | nyuntu /ɲuntu/ | bʉ /bɨ/ | juma /huma/ | juma /huma/ | pia /pia/ |
| 名字 | iri /iɾi/ | eeti /eːti/ | yirdi /jiɖi/ | trʉ̃ /tɾɨ̃/ | suti /suti/ | suti /suti/ | anülia /anɨlia/ |
| 眼睛 | úgubu /uɡubu/ | enu /enu/ | milpa /milpa/ | tau /tau/ | nayra /najɾa/ | nayra /najɾa/ | oʼu /oʔu/ |
| 手 | úhabu /uhabu/ | aina /aina/ | rdaka /ɖaka/ | jua /xua/ | ampara /ampaɾa/ | ampara /ampaɾa/ | ajapü /axapɨ/ |
| 心 | anigi /aniɡi/ | emanga /emaŋɡa/ | wankaru /waŋkaɻu/ | ƀakhuru /ɓakuɾu/ | chuyma /tʃujma/ | chuyma /tʃujma/ | aaʼin /aːʔin/ |
| 爱 | hínsiñe /hinsiɲe/ | kataneko /kataneko/ | nyangu /ɲaŋu/ | ãỹba /ãɨba/ | munasiña /munasiɲa/ | munasiña /munasiɲa/ | alasüin /alasɨin/ |
| 树 | wewe /wewe/ | wewe /wewe/ | watiya /watija/ | bakuru /bakuɾu/ | quqa /quqa/ | qhura /qʰuɾa/ | wunuʼu /wunuʔu/ |
| 房子 | muna /muna/ | paty /pati/ | ngurra /ŋura/ | te /te/ | uta /uta/ | uta /uta/ | miichi /miːtʃi/ |
| 狗 | aulamu /aulamu/ | pero /peɾo/ | jarntu /caɳʈu/ | usa /usa/ | anu /anu/ | anu /anu/ | erü /eɾɨː/ |
| 猫 | meu /meu/ | meu /meu/ | mungalpa /muŋalpa/ | misu /misu/ | phisi /pʰisi/ | phishi /pʰiʃi/ | misho /miʃo/ |
| 吃 | éiga /eiɡa/ | onökö /onøkø/ | ngarni /ŋaɳi/ | ko /ko/ | manqʼaña /manqʼaɲa/ | mankaña /mankaɲa/ | ekaa /ekaː/ |
| 喝 | ata /ata/ | ëne /ɘne/ | purrami /purami/ | dorrare /doraɾe/ | umaña /umaɲa/ | umaña /umaɲa/ | asaa /asaː/ |
| 一 | aban /aban/ | o:wi /oːwi/ | jinta /cinta/ | aba /aba/ | maya /maja/ | maya /maja/ | wanee /waneː/ |
| 二 | biama /biama/ | oko /oko/ | jirrama /ɟiɾama/ | umé /ume/ | paya /paja/ | paya /paja/ | piama /piama/ |
| 你好 | mabuiga /mabuiɡa/ | mary /maɾi/ | — /—/ | sake bia /sake bia/ | kamisaki /kamisaki/ | kamishti /kamiʃti/ | jamaya /xamaja/ |
| 谢谢 | seremein /seremein/ | irombo /iɾombo/ | — /—/ | bia bara /bia baɾa/ | yuspagara /juspaɣaɾa/ | yuspaa /juspaː/ | talé /tale/ |
| 好 | buidu /bwidu/ | epoja /epoja/ | ngurrju /ŋurcu/ | bia /bia/ | suma /suma/ | shuma /ʃuma/ | anasü /anasɨ/ |
页 1/4
LangMap — 语言可视化项目的一部分。这是静态、可抓取的摘要;交互式地图提供发音音频、筛选和地球视图。