Bahasa Ciacia
吉阿吉阿語
南島語系(馬來-波利尼西亞、西里伯語族、穆納-布頓語支)
吉阿吉阿語(Bahasa Ciacia,又稱南布頓語)屬南島語系穆納—布頓語群,使用者約8萬至10萬5千人,分佈喺印尼東南蘇拉威西省布頓島南部嘅巴務巴務市一帶。佢嘅音系係呢個地區嘅典型:五個元音、作為音位嘅喉塞音(用撇號寫,好似 ka'ana「屋」、we'e「水」)、一整套前鼻化塞音,同埋普通拉丁字母只寫作 b、d 嘅內爆音 /ɓ/、/ɗ/。2009年巴務巴務市開始用韓文諺文教呢種語言,令佢揚名國際;為咗標注韓語冇嘅雙唇擦音,仲復活咗廢棄字母 ᄫ。不過實情遠細過佢嘅名聲:諺文淨係用喺少數幾個區嘅學校同路牌,從來冇正式採用,吉阿吉阿語嘅書寫絕大多數仍然用拉丁字母。多數使用者兼通印尼語,好多人亦都用近親嘅沃利奧語。
使用地區
吉阿吉阿語嘅31個核心詞
水
we'e
/weʔe/
火
api
/api/
日頭
holeo
/holeo/
月光
wula
/wula/
星
wicuko
/witʃuko/
母親
ina
/ina/
父親
ama
/ama/
我
indau
/indau/
你
iso'o
/isoʔo/
名
ngea
/ŋea/
眼
mata
/mata/
手
lima
/lima/
心
lalo
/lalo/
愛
pe'elu
/peʔelu/
樹
sau
/sau/
屋
ka'ana
/kaʔana/
狗
au
/au/
貓
mbuta
/mbuta/
食
ma'a
/maʔa/
飲
poroku
/poroku/
一
ise
/ise/
二
rua
/rua/
你好
Assalamu'alaikum
/asalamu ʔalaikum/
多謝
tarima kasi
/tarima kasi/
好
umela
/umela/
單詞比較
同Austronesian (Malayo-Polynesian, Celebic, Muna-Buton)相關語言比較
| 意思 | 吉阿吉阿語 | 曼達爾語 | 薩丹托拉雅語 | 馬拉瑙語 | 德頓語 | 布吉語 | 薩摩亞語 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | we'e /weʔe/ | uai /uai/ | uai /uai/ | ig /iɡ/ | bee /beː/ | wae /wae/ | vai /vai/ |
| 火 | api /api/ | api /api/ | api /api/ | apoy /apoj/ | ahi /ahi/ | api /api/ | afi /afi/ |
| 日頭 | holeo /holeo/ | mata allo /mata alːo/ | mata allo /mataʔalːo/ | alongan /aloŋan/ | loron /loɾon/ | mata esso /mata esːo/ | lā /laː/ |
| 月光 | wula /wula/ | bulang /bulaŋ/ | bulan /bulan/ | bolan /bolan/ | fulan /fulan/ | uleng /uleŋ/ | māsina /maːsina/ |
| 星 | wicuko /witʃuko/ | bittoeng /bittoeŋ/ | bintoen /bintɔɛn/ | bito-on /bitoʔon/ | fitun /ˈfitun/ | wittoing /wittoeŋ/ | fetū /fetuː/ |
| 母親 | ina /ina/ | indo /indo/ | indo /indo/ | ina /ina/ | inan /inan/ | indo /indo/ | tinā /tinaː/ |
| 父親 | ama /ama/ | ama /ama/ | ambe /ambe/ | ama /ama/ | aman /aman/ | ambo /ambo/ | tamā /tamaː/ |
| 我 | indau /indau/ | iyau /ijau/ | aku /aku/ | ako /ako/ | ha'u /haʔu/ | iyya' /ijːaʔ/ | a'u /aʔu/ |
| 你 | iso'o /isoʔo/ | io /iʔo/ | iko /iko/ | seka /sɵka/ | ó /ɔ/ | iko /iko/ | 'oe /ʔoe/ |
| 名 | ngea /ŋea/ | sanga /saŋa/ | sanga /saŋa/ | ngaran /ŋaran/ | naran /ˈnaran/ | aseng /asəŋ/ | igoa /iŋoa/ |
| 眼 | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | matan /matan/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| 手 | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | liman /liman/ | lima /lima/ | lima /lima/ |
| 心 | lalo /lalo/ | ate /ate/ | penaa /penaː/ | pusoʔ /pusoʔ/ | fuan /fuan/ | ati /ati/ | loto /loto/ |
| 愛 | pe'elu /peʔelu/ | mappinawa /mapːinawa/ | ma'pa'iya /maʔpaʔija/ | kalimo /kalimo/ | domin /domin/ | poji /podʒi/ | alofa /alofa/ |
| 樹 | sau /sau/ | kaju /kaju/ | kayu /kaju/ | kayo /kajo/ | ai /ai/ | aju /adʒu/ | laʻau /laʔau/ |
| 屋 | ka'ana /kaʔana/ | boyang /bojaŋ/ | banua /banua/ | walay /walaj/ | uma /uma/ | bola /bola/ | fale /fale/ |
| 狗 | au /au/ | asu /asu/ | asu /asu/ | aso /aso/ | asu /asu/ | asu /asu/ | maile /maile/ |
| 貓 | mbuta /mbuta/ | mio /mio/ | serre /serːe/ | pusa /pusa/ | busa /busa/ | meong /meoŋ/ | pusi /pusi/ |
| 食 | ma'a /maʔa/ | ma'ande /maʔande/ | kumande /kumande/ | mangan /maŋan/ | han /han/ | mandre /mandɾe/ | ʻai /ʔai/ |
| 飲 | poroku /poroku/ | minung /minuŋ/ | ma'iru /maʔiru/ | minom /minom/ | hemu /hemu/ | minung /minuŋ/ | inu /inu/ |
| 一 | ise /ise/ | mesa /mesa/ | mesa /mesa/ | isa /isa/ | ida /ida/ | séddi /sedːi/ | tasi /tasi/ |
| 二 | rua /rua/ | dua /dua/ | dua /dua/ | dowa /dowa/ | rua /ˈrua/ | dua /duwa/ | lua /lua/ |
| 你好 | Assalamu'alaikum /asalamu ʔalaikum/ | salama' ma'ondong /salamaʔ maʔondoŋ/ | tabe /tabe/ | kapian /kapijan/ | bondia /bondia/ | tabe' /tabeʔ/ | talofa /talofa/ |
| 多謝 | tarima kasi /tarima kasi/ | kuru' sumanga' /kuɾuʔ sumaŋaʔ/ | kurre sumanga' /kurːe sumaŋaʔ/ | salamat /salamat/ | obrigadu /obɾiɡadu/ | kurru sumange /kurːu sumaŋe/ | faʻafetai /faʔafetai/ |
| 好 | umela /umela/ | macoa /matʃoa/ | melo /melo/ | mapia /mapija/ | di'ak /diʔak/ | makanja /makandʒa/ | lelei /lelei/ |
LangMap — 語言視覺化項目嘅一部分。呢個係靜態、可抓取嘅摘要;互動地圖提供發音音頻、篩選同地球視圖。