Dha-Anywaa
阿努阿克語
尼羅-撒哈拉語系
阿努阿克語(Anywaa,自稱 Dha-Anywaa)係蘇巴特河(Sobat)下游流域嘅一種西尼羅特語族盧奧(Lwoo)語言,分佈橫跨南蘇丹(上尼羅州 Pochalla 縣)同埃塞俄比亞(甘貝拉地區 Gambela)。阿努阿克族群約有25萬人,傳統上係喺氾濫平原養牛兼務農,同鄰近嘅努爾人(Nuer,nus)唔同之處在於佢哋圍繞世襲酋長(kwaaro)組成定居村落嘅社會組織。喺語言上,阿努阿克語同姊妹語言阿喬利語(Acholi,ach)、蘭戈語(Lango,laj)同盧奧語(Luo,luo)共享西尼羅特盧奧嘅特徵——包括有兩組諧和集嘅 ATR 元音和諧、複雜嘅聲調系統(通常為3至4個聲調音域),以及動詞嘅體-語氣形態。Reh 喺1996年嘅著作《Anywa Language: Description and Internal Reconstructions》係主要嘅現代學術文獻。甘貝拉地區嘅阿努阿克族群喺2003年甘貝拉大屠殺,以及同埃塞俄比亞政府持續嘅緊張關係中受到嚴重影響。
使用地區
阿努阿克語嘅31個核心詞
水
pii
/piː/
火
mac
/matʃ/
日頭
ceeŋ
/tʃeːŋ/
月光
dwee
/dweː/
星
lɛɛr
/lɛːr/
母親
min
/min/
父親
waad
/waːd/
我
än
/an/
你
in
/in/
名
nyiŋ
/ɲiŋ/
眼
waang
/waːŋ/
手
cing
/tʃiŋ/
心
cuny
/tʃuɲ/
愛
mar
/mar/
樹
yat
/jat/
屋
ot
/ot/
狗
guok
/ɡuok/
貓
nyamur
/ɲamur/
食
cam
/tʃam/
飲
maath
/maːt̪/
一
acel
/atʃel/
二
aryew
/arjɛw/
你好
mali
/mali/
多謝
apwoyo
/apwojo/
好
ber
/ber/
來源
單詞比較
同Nilo-Saharan相關語言比較
| 意思 | 阿努阿克語 | 阿喬利語 | 蘭戈語 | 盧奧語 | 努爾語 | 丁卡語 | 景頗語(克欽) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | pii /piː/ | pii /piː/ | pii /piː/ | pi /pi/ | pi /pi/ | piu /piu/ | hka /kʰaː˧/ |
| 火 | mac /matʃ/ | mac /matʃ/ | mac /matʃ/ | mach /matʃ/ | mäc /mɛtʃ/ | mac /matʃ/ | wan /waːn˧/ |
| 日頭 | ceeŋ /tʃeːŋ/ | ceng /tʃeŋ/ | ceŋ /tʃeŋ/ | chieng' /tʃieŋ/ | caŋ /tʃaŋ/ | akɔ̈l /akɔl/ | jan /dʒan˧/ |
| 月光 | dwee /dweː/ | dwe /dwe/ | dwe /dwe/ | dwe /dwe/ | pay /paj/ | pɛɛi /pɛːi/ | shata /ʃata˧/ |
| 星 | lɛɛr /lɛːr/ | lakalatwe /lakalatwe/ | lakalatwe /lakalatwe/ | sulwe /sulwe/ | räl /ral/ | kuel /kwɛl/ | shagan /ʃəɡan/ |
| 母親 | min /min/ | mego /meɡo/ | mego /meɡo/ | mama /mama/ | maar /maːr/ | man /man/ | nu /nu˧/ |
| 父親 | waad /waːd/ | baba /baba/ | papo /papo/ | baba /baba/ | gwaar /ɡwaːr/ | wun /wun/ | wa /wa˧/ |
| 我 | än /an/ | an /an/ | an /an/ | an /an/ | ɣän /ɣan/ | ɣɛn /ɣɛn/ | ngai /ŋai/ |
| 你 | in /in/ | in /in/ | yin /jin/ | in /in/ | jin /jin/ | yïn /jɪn/ | nang /naŋ/ |
| 名 | nyiŋ /ɲiŋ/ | nying /ɲiŋ/ | nying /ɲiŋ/ | nying /ɲiŋ/ | ciot /tɕɔːt/ | rin /rin/ | mying /mjiŋ/ |
| 眼 | waang /waːŋ/ | wang /waŋ/ | waŋ /waŋ/ | wang' /waŋ/ | waŋ /waŋ/ | nyin /ɲin/ | myi /mji˧/ |
| 手 | cing /tʃiŋ/ | cing /tʃiŋ/ | cing /tʃiŋ/ | lwedo /lwedo/ | tet /tet/ | cin /tʃin/ | lata /lata˧/ |
| 心 | cuny /tʃuɲ/ | cwiny /tʃwiɲ/ | cwiny /tʃwiɲ/ | chuny /tʃuɲ/ | lëŋ /lɛŋ/ | piöu /piɔu/ | salum /salum/ |
| 愛 | mar /mar/ | mar /mar/ | amara /amara/ | hera /hera/ | nhok /nok/ | nhiär /n̪iar/ | tsaw ra /tsau˧ra˧/ |
| 樹 | yat /jat/ | yat /jat/ | yat /jat/ | yath /jaθ/ | jïath /dʒiat̪/ | tim /tim/ | hpun /pʰun˧/ |
| 屋 | ot /ot/ | ot /ot/ | ot /ot/ | ot /ot/ | dööl /dɔːl/ | ɣöt /ɣɔt/ | nta /nta˧/ |
| 狗 | guok /ɡuok/ | gwok /ɡʷok/ | gwok /ɡwok/ | guok /ɡuok/ | jiek /dʒiek/ | jɔ̈ŋ /dʒɔŋ/ | gwi /ɡwi˧/ |
| 貓 | nyamur /ɲamur/ | ngabu /ŋabu/ | mbweko /mbweko/ | paka /paka/ | gec /ɡetʃ/ | gec /ɡetʃ/ | nyaung /ɲauŋ˧/ |
| 食 | cam /tʃam/ | cam /tʃam/ | camo /tʃamo/ | chiemo /tʃiemo/ | cam /tʃam/ | cam /tʃam/ | sha /ʃa˧/ |
| 飲 | maath /maːt̪/ | mat /mat/ | matho /matʰo/ | madho /maðo/ | math /mat̪/ | dek /dek/ | lu /lu˧/ |
| 一 | acel /atʃel/ | acel /atʃel/ | acel /atʃel/ | achiel /atʃiel/ | kɛl /kɛl/ | tök /tɔk/ | langai /laŋai˧/ |
| 二 | aryew /arjɛw/ | aryo /arjo/ | aryo /arjo/ | ariyo /arijo/ | rew /rɛw/ | rou /rou/ | lahkawng /ləkʰoŋ/ |
| 你好 | mali /mali/ | itye nining /itje niniŋ/ | itye nining /itje niniŋ/ | misawa /misawa/ | malɛ /malɛ/ | ke yïn /ke jin/ | kaja i /kadʒa˧i˧/ |
| 多謝 | apwoyo /apwojo/ | apwoyo /apwojo/ | apwoyo /apwojo/ | erokamano /erokamano/ | lɛrnyä /lɛɾɲa/ | alanyiek /alaɲiek/ | chyeju kaba /tʃedʒu˧kaba˧/ |
| 好 | ber /ber/ | ber /ber/ | ber /ber/ | maber /maber/ | gɔaa /ɡɔaː/ | piath /piat̪/ | kaja /kadʒa˧/ |
LangMap — 語言視覺化項目嘅一部分。呢個係靜態、可抓取嘅摘要;互動地圖提供發音音頻、篩選同地球視圖。