Kreol Réyoné
Tiếng Creole Réunion
Creole gốc Pháp
Tiếng Creole Réunion (Kreol Réyoné, Kréol La Rényon) là tiếng creole gốc Pháp của đảo Réunion ở Ấn Độ Dương (khoảng 600.000 người nói bản ngữ L1), một tỉnh hải ngoại của Pháp. Cùng với tiếng creole Mauritius (mfe) và Seychelles (crs), nó tạo thành bộ ba creole gốc Pháp của Ấn Độ Dương (tiểu nhóm creole Mascarene). Ảnh hưởng nền (substrate) đến từ tiếng Bantu Đông Phi, tiếng Malagasy và tiếng Tamil Ấn Độ do những người lao động khế ước mang đến. Có ba chính tả cạnh tranh đang được sử dụng (hệ đồ thị SudEL, Lékritir 77 và Tangol). Được dùng rộng rãi trong các lĩnh vực khẩu ngữ, âm nhạc (maloya, séga), và ngày càng nhiều trong văn học, nhưng tiếng Pháp chiếm ưu thế trong giáo dục và hành chính.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Creole Réunion
Nước
dlo
/dlo/
Lửa
dofé
/dofe/
Mặt trời
soley
/solej/
Mặt trăng
lalinn
/lalin/
Sao
zétoil
/zetwal/
Mẹ
manmon
/mãmõ/
Cha
papa
/papa/
Tôi
mwin
/mwɛ̃/
Bạn
ou
/u/
Tên
nom
/nɔm/
Mắt
zié
/zje/
Tay
lamin
/lamɛ̃/
Tim
ker
/kɛʁ/
Yêu
lamour
/lamuʁ/
Cây
pyébwa
/pjebwa/
Nhà
kaz
/kaz/
Chó
lisien
/lisjɛ̃/
Mèo
shat
/ʃat/
Ăn
manz
/mãz/
Uống
bwar
/bwaʁ/
Một
inn
/in/
Hai
de
/de/
Xin chào
bonzour
/bõzuʁ/
Cảm ơn
mersi
/mɛʁsi/
Tốt
bon
/bõ/
Nguồn
- Cellier — Comparons nos langues
- Ethnologue 27: Réunion Creole
- Chaudenson (1974) Le lexique du parler créole de la Réunion
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ French-based creole liên quan
| Nghĩa | Tiếng Creole Réunion | Tiếng Creole Seychelles | Tiếng Creole Guadeloupe | Tiếng Creole Haiti | Tiếng Creole Mauritius | Tiếng Creole Guyana Pháp | Tiếng Creole Saint Lucia |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | dlo /dlo/ | delo /delo/ | dlo /dlo/ | dlo /dlo/ | dilo /dilo/ | dlo /dlo/ | dlo /dlo/ |
| Lửa | dofé /dofe/ | dife /dife/ | difé /dife/ | dife /dife/ | dife /dife/ | dife /dife/ | difé /dife/ |
| Mặt trời | soley /solej/ | soley /solej/ | solèy /solɛj/ | solèy /sɔlɛj/ | soley /solej/ | solèy /sɔlɛj/ | solèy /solɛj/ |
| Mặt trăng | lalinn /lalin/ | lalin /lalin/ | lalin /lalin/ | lalin /lalin/ | lalinn /lalin/ | lalin /lalin/ | lalin /lalin/ |
| Sao | zétoil /zetwal/ | zetwal /zetwal/ | zétwal /zetwal/ | zetwal /zetwal/ | zetwal /zetwal/ | zetwal /zetwal/ | zetwal /zetwal/ |
| Mẹ | manmon /mãmõ/ | manman /mãmã/ | manman /mãmã/ | manman /mɑ̃mɑ̃/ | mama /mama/ | manman /mɑ̃mɑ̃/ | manman /mɑ̃mɑ̃/ |
| Cha | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /papa/ |
| Tôi | mwin /mwɛ̃/ | mon /mɔ̃/ | an /ã/ | mwen /mwɛ̃/ | mo /mo/ | mo /mo/ | mwen /mwɛ̃/ |
| Bạn | ou /u/ | ou /u/ | ou /u/ | ou /u/ | to /to/ | to /to/ | ou /u/ |
| Tên | nom /nɔm/ | non /nɔ̃/ | non /nɔ̃/ | non /nɔ̃/ | nom /nom/ | non /nɔ̃/ | non /nõ/ |
| Mắt | zié /zje/ | lizye /lizje/ | zyé /zje/ | je /ʒe/ | lizie /lizje/ | zye /zje/ | zié /zje/ |
| Tay | lamin /lamɛ̃/ | lanmen /lãmɛ̃/ | men /mɛ̃/ | men /mɛ̃/ | lame /lame/ | men /mɛn/ | lanmen /lɑ̃mɛn/ |
| Tim | ker /kɛʁ/ | leker /lekeʁ/ | kè /kɛ/ | kè /kɛ/ | leker /lekeɾ/ | kè /kɛ/ | tjè /tʃɛ/ |
| Yêu | lamour /lamuʁ/ | lanmour /lãmuʁ/ | lanmou /lãmu/ | lanmou /lɑ̃mu/ | lamour /lamuɾ/ | renmen /rɛ̃mɛn/ | anmou /ɑ̃mu/ |
| Cây | pyébwa /pjebwa/ | pye dibwa /pje dibwa/ | pyé bwa /pje bwa/ | pyebwa /pjebwa/ | pye /pje/ | bwa /bwa/ | piébwa /pjebwa/ |
| Nhà | kaz /kaz/ | lakaz /lakaz/ | kaz /kaz/ | kay /kaj/ | lakaz /lakaz/ | kaz /kaz/ | kay /kaj/ |
| Chó | lisien /lisjɛ̃/ | lisyen /lisjɛ̃/ | chyen /ʃjɛ̃/ | chen /ʃɛ̃/ | lisien /lisjɛ̃/ | chen /ʃɛ̃/ | chyen /tʃjɛn/ |
| Mèo | shat /ʃat/ | sat /sat/ | chat /ʃat/ | chat /ʃat/ | sat /sat/ | chat /ʃa/ | chat /tʃa/ |
| Ăn | manz /mãz/ | manze /mãze/ | manjé /mãʒe/ | manje /mɑ̃ʒe/ | manze /mãze/ | manjé /mɑ̃ʒe/ | manjé /mɑ̃ʒe/ |
| Uống | bwar /bwaʁ/ | bwar /bwaʁ/ | bwè /bwɛ/ | bwè /bwɛ/ | bwar /bwaɾ/ | bwè /bwɛ/ | bwè /bwɛ/ |
| Một | inn /in/ | enn /ɛn/ | yonn /jõn/ | youn /jun/ | enn /ɛn/ | youn /jun/ | yonn /jɔn/ |
| Hai | de /de/ | de /de/ | dé /de/ | de /de/ | de /de/ | de /de/ | dé /de/ |
| Xin chào | bonzour /bõzuʁ/ | bonzour /bõzuʁ/ | bonjou /bõʒu/ | bonjou /bɔ̃ʒu/ | bonzour /bõzuɾ/ | bonjou /bõʒu/ | bonjou /bɔ̃ʒu/ |
| Cảm ơn | mersi /mɛʁsi/ | mersi /mɛʁsi/ | mèsi /mɛsi/ | mèsi /mɛsi/ | mersi /meɾsi/ | mèsi /mɛsi/ | mèsi /mɛsi/ |
| Tốt | bon /bõ/ | bon /bõ/ | bon /bõ/ | bon /bɔ̃/ | bon /bõ/ | bon /bõ/ | bon /bɔ̃/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.