Warlpiri
Варльпірі
пама-ньюнгський (нгумпін-япа)
Варлпірі — одна з найбільших корінних мов Австралії та предмет фундаментальних лінгвістичних досліджень щодо вільного порядку слів, ергативно-абсолютивної системи та позиції допоміжних клітик. Задокументовано також «варлпірську жестову мову», якою користувалися жінки в час жалоби.
Де нею розмовляють
31 основних слів мовою Варльпірі
Вода
ngapa
/ŋapa/
Вогонь
warlu
/waɭu/
Сонце
wanta
/wanta/
Місяць
pira
/piɻa/
Зірка
wanjirlpirri
/waɲɟiɭpiri/
Мати
ngati
/ŋati/
Батько
kirda
/kiɖa/
Я
ngaju
/ŋaɟu/
Ти
nyuntu
/ɲuntu/
Ім'я
yirdi
/jiɖi/
Око
milpa
/milpa/
Рука
rdaka
/ɖaka/
Серце
wankaru
/waŋkaɻu/
Любов
nyangu
/ɲaŋu/
Дерево
watiya
/watija/
Дім
ngurra
/ŋura/
Собака
jarntu
/caɳʈu/
Кішка
mungalpa
/muŋalpa/
Їсти
ngarni
/ŋaɳi/
Пити
purrami
/purami/
Один
jinta
/cinta/
Два
jirrama
/ɟiɾama/
Привіт
—
/—/
Дякую
—
/—/
Добрий
ngurrju
/ŋurcu/
Джерела
Порівняння слів
Порівняння зі спорідненими мовами Pama-Nyungan (Ngumpin-Yapa)
| Значення | Варльпірі | Валмаджаррі | Марту-ванка | Уанман | Нанда | Пінтупі-Лурича | Пітьянтьятьяра |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | ngapa /ŋapa/ | ngapa /ˈŋapa/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ |
| Вогонь | warlu /waɭu/ | warlu /ˈwaɭu/ | waru /waɾu/ | waru /waɻu/ | warla /waɻla/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ |
| Сонце | wanta /wanta/ | ngalyarra /ŋaˈʎara/ | tjirntu /cɪɳʈu/ | tjirntu /cinʈu/ | wurʼa /wuɾʔa/ | tjintu /cintu/ | tjintu /cintu/ |
| Місяць | pira /piɻa/ | pira /ˈpira/ | kayalany /kajalaɲ/ | kintirriny /kinʈiriɲ/ | kanyala /kaɲala/ | pira /piɻa/ | pira /piɻa/ |
| Зірка | wanjirlpirri /waɲɟiɭpiri/ | wirl /wiɭ/ | piriny /piriɲ/ | biyi /biji/ | indiya /indija/ | kililpi /kiˈlilpi/ | kililpil /kiˈlilpil/ |
| Мати | ngati /ŋati/ | ngamaji /ŋaˈmaɟi/ | yakaji /jakaɟi/ | ngama /ŋama/ | ngamaji /ŋamadʒi/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngunytju /ŋuɲcu/ |
| Батько | kirda /kiɖa/ | kirta /ˈkiʈa/ | mama /mama/ | kirrki /kiɻki/ | kuthurra /kutʰuɻa/ | mama /mama/ | mama /mama/ |
| Я | ngaju /ŋaɟu/ | ngaju /ŋaɟu/ | ngayu /ŋaju/ | ngayu /ŋaju/ | ngayi /ŋaji/ | ngayulu /ŋajulu/ | ngayulu /ŋajulu/ |
| Ти | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyini /ɲini/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ |
| Ім'я | yirdi /jiɖi/ | yini /jini/ | yini /jini/ | yini /jini/ | yini /jini/ | yini /jini/ | ini /ini/ |
| Око | milpa /milpa/ | purlka /ˈpuɭka/ | kuru /kuɾu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ |
| Рука | rdaka /ɖaka/ | marnin /ˈmaɳin/ | mara /maɾa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ |
| Серце | wankaru /waŋkaɻu/ | kurturlu /kuɭˈtuɭu/ | kurtu /kʊɻʈu/ | kurda /kuɖa/ | pulpara /pulpaɻa/ | kurunpa /kuɻunpa/ | kurunpa /kuɻunpa/ |
| Любов | nyangu /ɲaŋu/ | — /—/ | mukulyu /mukuʎu/ | kanyji /kaɲɟi/ | kanyji /kaɲdʒi/ | mukulya /mukuʎa/ | mukulya /mukuʎa/ |
| Дерево | watiya /watija/ | watiya /waˈtija/ | watarrka /wataɻka/ | watiya /watija/ | parntany /paɳʈaɲ/ | punu /punu/ | punu /punu/ |
| Дім | ngurra /ŋura/ | ngurra /ˈŋura/ | ngurra /ŋura/ | ngurra /ŋuɻa/ | nhurra /ɳuɻa/ | ngura /ŋuɻa/ | ngura /ŋuɻa/ |
| Собака | jarntu /caɳʈu/ | kunyarr /kuˈɲar/ | papa /papa/ | walyamarra /waʎamaɻa/ | kuwiyarl /kuwijaɻl/ | papa /papa/ | papa /papa/ |
| Кішка | mungalpa /muŋalpa/ | — /—/ | — /—/ | ngarda /ŋaɖa/ | paka /paka/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ |
| Їсти | ngarni /ŋaɳi/ | nga- /ŋa/ | ngalku- /ŋalku/ | ngarra /ŋaɻa/ | ngarna /ŋaɻna/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngalkuni /ŋalkuni/ |
| Пити | purrami /purami/ | nga- /ŋa/ | tjiki- /cɪki/ | nyaa /ɲaː/ | nyuna /ɲuna/ | tjikini /cikini/ | tjikini /cikini/ |
| Один | jinta /cinta/ | kanyjarra /kaɲˈɟara/ | kutjarra-wangu /kucara waŋu/ | kuyu /kuju/ | kuyu /kuju/ | kutju /kucu/ | kutju /kucu/ |
| Два | jirrama /ɟiɾama/ | kujarra /kuɟara/ | kujarra /kucara/ | kujarra /kuɟara/ | wuthada /wut̪aɖa/ | kutjarra /kucaɾa/ | kutjara /kucaɻa/ |
| Привіт | — /—/ | — /—/ | — /—/ | palya /paʎa/ | — /—/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ |
| Дякую | — /—/ | — /—/ | — /—/ | walytjarra /waʎcaɻa/ | — /—/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ |
| Добрий | ngurrju /ŋurcu/ | ngurnu /ˈŋuɳu/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | walykumarra /waʎkumaɻa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ |
Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.