Hán văn (漢文)
Хан-ван (сино-в'єтнамське читання класичної китайської)
Sinitic (Sino-Vietnamese pedagogical reading of Literary Chinese) · історичний / прихований різновид
Vietnamese Hán văn (漢文) is the Vietnamese pedagogical reading tradition for Classical Chinese (Literary Chinese, lzh) texts, using Sino-Vietnamese pronunciation (âm Hán Việt). The third major East Asian Sino-reading tradition alongside Japanese kanbun (ja_kanbun), Korean hanmun, and Cantonese pedagogical reading (zh_wenyan_edu). Distinct from chữ Nôm (vi_nom, the demotic Vietnamese script for native Vietnamese morphemes) — Hán văn reads Chinese characters in Classical Chinese order with Sino-Vietnamese pronunciation, not Vietnamese morphology. Sino-Vietnamese readings preserve more Middle Chinese-derived phonology than modern Mandarin: 6 tones, stop finals -p/-t/-k, nasal final -m. The system of Confucian education in Vietnam from the 11th-century Văn Miếu Quốc Tử Giám (Temple of Literature) until the 1919 abolition of imperial examinations; survives in modern Han-Nôm scholarly tradition.
Де нею розмовляють
20 основних слів мовою Хан-ван (сино-в'єтнамське читання класичної китайської)
Вода
水
/tʰwi˧˩˧/
Вогонь
火
/hwa˧˩˧/
Сонце
日
/ɲət˨˩/
Місяць
月
/ŋwiət˨˩/
Мати
母
/məw˧˥/
Батько
父
/fu˨˩˨/
Їсти
食
/tʰɨk˨˩/
Пити
飲
/əm˧˩˧/
Любов
愛
/ai˧˥/
Серце
心
/təm˧˧/
Дерево
木
/mok˨˩/
Дім
屋
/ok˧˥/
Собака
犬
/xwien˧˩˧/
Кішка
貓
/miew˧˧/
Рука
手
/tʰu˧˩˧/
Око
目
/muk˨˩/
Привіт
萬福
/vən˨˩ fuk˨˩/
Дякую
謝
/ta˨˩˨/
Один
一
/ɲət˧˥/
Добрий
善
/tʰien˨˩˨/
Джерела
- Nguyễn Tài Cẩn (2000) Nguồn gốc và quá trình hình thành cách đọc Hán Việt
- DeFrancis (1977) Colonialism and Language Policy in Viet Nam
- Ethnologue: lzh
Порівняння слів
Порівняння зі спорідненими мовами Sinitic (Sino-Vietnamese pedagogical reading of Literary Chinese)
| Значення | Хан-ван (сино-в'єтнамське читання класичної китайської) | Веньянь | хайнаньська | Тяньцзіньський мандарин | Класична китайська (кантонське читання) | Гаочжоуський юе | Ганьська |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | 水 /tʰwi˧˩˧/ | 水 /ɕy˧˩˧/ | 水 /zui˨˩˧/ | 水 /ʂwei˨˩˧/ | 水 /sɵy˧˥/ | 水 /sɵi˧˥/ | 水 /sui˨˩˧/ |
| Вогонь | 火 /hwa˧˩˧/ | 火 /xwo˧˩˧/ | 火 /hə˨˩˧/ | 火 /xwo˨˩˧/ | 火 /fɔ˧˥/ | 火 /fɔ˧˥/ | 火 /fo˨˩˧/ |
| Сонце | 日 /ɲət˨˩/ | 日 /ʐi˥˩/ | 日头 /dit˨˨tʰau˨˦/ | 日头 /ʐʅ˥˩tʰoʊ˨˦/ | 日 /jɐt˨/ | 日头 /jɐt˨tʰɐu˧˧/ | 日头 /ɲit˥tʰɛu/ |
| Місяць | 月 /ŋwiət˨˩/ | 月 /ɥɛ˥˩/ | 月 /ŋet˨˨/ | 月亮 /ɥɛ˥˩ljaŋ/ | 月 /jyt˨/ | 月光 /jyt˨kwɔŋ˥˥/ | 月光 /ŋyot˥kuɔŋ˦˨/ |
| Мати | 母 /məw˧˥/ | 母 /mu˧˩˧/ | 母 /bo˨˩˧/ | 妈 /ma˩˩/ | 母 /mou˩˧/ | 妈妈 /maː˥˥maː˥˥/ | 妈妈 /ma˦˨ma/ |
| Батько | 父 /fu˨˩˨/ | 父 /fu˥˩/ | 父 /ba˨˨/ | 爸 /pa˥˩/ | 父 /fu˨/ | 爸爸 /paː˨˩paː˨˩/ | 爸爸 /pa˥pa/ |
| Їсти | 食 /tʰɨk˨˩/ | 食 /ʂʐ˧˥/ | 食 /tʰeʔ˥˥/ | 吃 /tʂʰɨ˩˩/ | 食 /sɪk˨/ | 食 /sɪk˨˨/ | 吃 /t͡ɕʰiat˥/ |
| Пити | 飲 /əm˧˩˧/ | 飲 /jin˧˩˧/ | 啉 /lim˨˦/ | 喝 /xɤ˩˩/ | 飲 /jɐm˧˥/ | 饮 /jɐm˧˥/ | 喝 /hot˥/ |
| Любов | 愛 /ai˧˥/ | 愛 /ai˥˩/ | 爱 /ai˨˩/ | 爱 /ai˥˩/ | 愛 /ɔi˧/ | 爱 /ɔi˧˧/ | 爱 /ŋoi˨˩/ |
| Серце | 心 /təm˧˧/ | 心 /ɕin˥/ | 心 /sim˨˩/ | 心 /ɕin˩˩/ | 心 /sɐm˥/ | 心 /sɐm˥˥/ | 心 /ɕin˦˨/ |
| Дерево | 木 /mok˨˩/ | 木 /mu˥˩/ | 树 /tsʰi˨˨/ | 树 /ʂu˥˩/ | 木 /mʊk˨/ | 树 /sy˨˨/ | 树 /ɕu˨˩/ |
| Дім | 屋 /ok˧˥/ | 屋 /u˥/ | 厝 /tsʰu˨˩/ | 房子 /faŋ˨˦tsɨ/ | 屋 /ʊk˥/ | 屋 /ʊk˥˥/ | 屋 /uk˥/ |
| Собака | 犬 /xwien˧˩˧/ | 犬 /kʰɥɛn˧˩˧/ | 狗 /kau˨˩˧/ | 狗 /koʊ˨˩˧/ | 犬 /hyn˧˥/ | 狗 /kɐu˧˥/ | 狗 /keu˨˩˧/ |
| Кішка | 貓 /miew˧˧/ | 貓 /mau˧˥/ | 猫 /ŋiau˥˥/ | 猫 /mau˩˩/ | 貓 /mau˥/ | 猫 /maːu˥˥/ | 猫 /mau˦˨/ |
| Рука | 手 /tʰu˧˩˧/ | 手 /ʂou˧˩˧/ | 手 /tsʰiu˨˩˧/ | 手 /ʂoʊ˨˩˧/ | 手 /sɐu˧˥/ | 手 /sɐu˧˥/ | 手 /ɕeu˨˩˧/ |
| Око | 目 /muk˨˩/ | 目 /mu˥˩/ | 目 /bak˨˨/ | 眼睛 /jɛn˨˩˧tɕiŋ/ | 目 /mʊk˨/ | 眼 /ŋaːn˩˧/ | 眼睛 /ŋan˨˩t͡sin˦˨/ |
| Привіт | 萬福 /vən˨˩ fuk˨˩/ | 萬福 /wan˥˩fu˧˥/ | 汝好 /li˨˩˧ho˨˩˧/ | 你好 /ni˨˩˧xau˨˩˧/ | 萬福 /man˨ fʊk˥/ | 你好 /nei˩˧hou˧˥/ | 你好 /n̩˨˩hau˨˩˧/ |
| Дякую | 謝 /ta˨˩˨/ | 謝 /ɕjɛ˥˩/ | 多谢 /to˨˩zia˨˨/ | 谢谢 /ɕjɛ˥˩ɕjɛ/ | 謝 /tsɛ˨/ | 多谢 /tɔ˥˥tsɛ˨˨/ | 谢谢 /ɕia˨˩ɕia/ |
| Один | 一 /ɲət˧˥/ | 一 /i˥/ | 一 /it˥˥/ | 一 /i˩˩/ | 一 /jɐt˥/ | 一 /jɐt˥˥/ | 一 /it˥/ |
| Добрий | 善 /tʰien˨˩˨/ | 善 /ʂan˥˩/ | 好 /ho˨˩˧/ | 好 /xau˨˩˧/ | 善 /sin˨/ | 好 /hou˧˥/ | 好 /hau˨˩˧/ |
Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.