удин муз
Удинська
NE Caucasian (Lezgic)
Udi is a Northeast Caucasian (Lezgic) language of Azerbaijan and Georgia, the linear modern descendant of the Caucasian Albanian language (Aluan) — the literary language of the medieval Caucasian Albanian church (4th-12th centuries CE). The Caucasian Albanian script, invented by Mesrop Mashtots c. 410 CE, was rediscovered through Sinai palimpsests deciphered by Gippert and Schulze in 2008-2009. Modern Udi is highly endangered with ~6,000 speakers concentrated in Niž (Nij) village in Qabala District, Azerbaijan. Udi has typologically unusual features: SOV with limited person-marking, complex case system (~12 cases), and ergative-absolutive alignment with split ergativity.
Де нею розмовляють
20 основних слів мовою Удинська
Вода
хе
/xe/
Вогонь
арух
/arux/
Сонце
бех
/beχ/
Місяць
уьш
/yʃ/
Мати
нана
/nana/
Батько
бабо
/babo/
Їсти
уксун
/uksun/
Пити
уьгсун
/yɡsun/
Любов
букӏесун
/buqʼesun/
Серце
укӏ
/uqʼ/
Дерево
хунч
/xunt͡ʃ/
Дім
кӏойи
/qʼoji/
Собака
ха
/xa/
Кішка
пӏшу
/pʼʃu/
Рука
кьил
/qʼil/
Око
пул
/pul/
Привіт
салам
/salam/
Дякую
бахтӏам
/baχtʼam/
Один
са
/sa/
Добрий
яхъи
/jaqʼi/
Джерела
Порівняння слів
Порівняння зі спорідненими мовами NE Caucasian (Lezgic)
| Значення | Удинська | Кавказько-албанська | Агульська | Будуська мова | Рутульська мова | Даргинська | Кризька |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | хе /xe/ | xe /xe/ | хьед /ħed/ | хьед /ħed/ | хьед /ħed/ | шин /ʃin/ | xed /xed/ |
| Вогонь | арух /arux/ | ow /oʊ/ | цӏай /tsʼaj/ | цӏай /tsʼaj/ | цӏай /tsʼaj/ | цӏа /tsʼa/ | ts'a /t͡sʼa/ |
| Сонце | бех /beχ/ | beɣ /beɣ/ | рагъ /raʁ/ | рагъ /raʁ/ | варагъ /waraʁ/ | берхӏи /beɾħi/ | vïrïğ /vɨrɨʁ/ |
| Місяць | уьш /yʃ/ | ḳac̣ḳac̣ /kʼat͡sʼkʼat͡sʼ/ | ваз /vaz/ | ваз /vaz/ | ваз /waz/ | баз /baz/ | vats /vat͡s/ |
| Мати | нана /nana/ | nana /nana/ | баб /bab/ | баб /bab/ | нин /nin/ | нес /nes/ | dada /dada/ |
| Батько | бабо /babo/ | baba /baba/ | ада /ada/ | дада /dada/ | дид /did/ | атта /atːa/ | buba /buba/ |
| Їсти | уксун /uksun/ | ows- /us/ | ифи /ifi/ | ухьун /uħun/ | ухьун /uħun/ | букӏан /bukʼan/ | ulkura /ulˈkura/ |
| Пити | уьгсун /yɡsun/ | owɣ- /uɣ/ | ахъан /aqʼan/ | эджи /edʒi/ | эджин /edʒin/ | даркьес /daɾqʼes/ | hatsra /hat͡sˈra/ |
| Любов | букӏесун /buqʼesun/ | besown /besun/ | кӏанди /kʼandi/ | — /—/ | — /—/ | дигай /diɡaj/ | mukan /muˈkan/ |
| Серце | укӏ /uqʼ/ | ükʼ /ykʼ/ | юкӏ /jukʼ/ | юкӏ /jukʼ/ | юкӏ /jukʼ/ | уркӏ /uɾkʼ/ | rikʼ /rikʼ/ |
| Дерево | хунч /xunt͡ʃ/ | xod /xod/ | тар /tar/ | тар /tar/ | хыл /χɨl/ | галга /ɡalɡa/ | xer /xer/ |
| Дім | кӏойи /qʼoji/ | ḳoǰ /kʼod͡ʒ/ | кьали /qʼali/ | кӏул /kʼul/ | хал /χal/ | хъали /qali/ | xal /xal/ |
| Собака | ха /xa/ | xa /xa/ | хвай /xwaj/ | хвар /χʷar/ | хыних /χɨniχ/ | хя /xja/ | xveqʼ /χveqʼ/ |
| Кішка | пӏшу /pʼʃu/ | — /—/ | кац /kats/ | — /—/ | гету /ɡetu/ | гата /ɡata/ | — /—/ |
| Рука | кьил /qʼil/ | kʼul /kʼul/ | хил /xil/ | кул /kul/ | хыл /χɨl/ | някӏ /ɲækʼ/ | kul /kul/ |
| Око | пул /pul/ | pʼul /pʼul/ | ул /ul/ | ул /ul/ | ул /ul/ | хӏули /ħuli/ | ul /ul/ |
| Привіт | салам /salam/ | — /—/ | салам /salam/ | салам /salam/ | салам /salam/ | салам /salam/ | — /—/ |
| Дякую | бахтӏам /baχtʼam/ | — /—/ | баркалла /baɾkalːa/ | — /—/ | — /—/ | баркалла /baɾkalːa/ | — /—/ |
| Один | са /sa/ | sa /sa/ | са /sa/ | са /sa/ | са /sa/ | ца /tsa/ | sa /sa/ |
| Добрий | яхъи /jaqʼi/ | kʼačʼal /kʼat͡ʃʼal/ | хъвай /qwaj/ | — /—/ | йишды /jiʃdɨ/ | гӏяхӏил /ʕaħil/ | yiğin /jiˈʁin/ |
Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.