Будад мез
Будуська мова
NE Caucasian (Lezgic, Shahdagh subgroup)
Budukh (Будад мез / Budad mez) is a critically endangered Northeast Caucasian language of the Shahdagh subgroup of the Lezgic branch, spoken by approximately 200 people in the single village of Buduq in the Quba District of northeastern Azerbaijan. Within Lezgic, Budukh forms a small Shahdagh cluster together with its closest relative Kryts (kry), both descending from a common proto-Shahdagh ancestor. Typologically Budukh has the Lezgic hallmarks — large consonant inventory with ejectives and pharyngealized phonemes, ergative-absolutive alignment, three to four noun classes, and a complex spatial case system — but unlike Lezgian or Tabasaran has no official orthography, and intergenerational transmission has largely shifted to Azerbaijani.
Де нею розмовляють
20 основних слів мовою Будуська мова
Вода
хьед
/ħed/
Вогонь
цӏай
/tsʼaj/
Сонце
рагъ
/raʁ/
Місяць
ваз
/vaz/
Мати
баб
/bab/
Батько
дада
/dada/
Їсти
ухьун
/uħun/
Пити
эджи
/edʒi/
Любов
—
/—/
Серце
юкӏ
/jukʼ/
Дерево
тар
/tar/
Дім
кӏул
/kʼul/
Собака
хвар
/χʷar/
Кішка
—
/—/
Рука
кул
/kul/
Око
ул
/ul/
Привіт
салам
/salam/
Дякую
—
/—/
Один
са
/sa/
Добрий
—
/—/
Джерела
- Talibov (2007) Budukhsko-russkij slovar'
- Alekseev (1994) Budukh, in The Indigenous Languages of the Caucasus, vol. 4
- Glottolog: Budukh
- Ethnologue: bdk
Порівняння слів
Порівняння зі спорідненими мовами NE Caucasian (Lezgic, Shahdagh subgroup)
| Значення | Будуська мова | Рутульська мова | Агульська | Табасаранська | Кризька | Лезгинська | Андійська мова |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | хьед /ħed/ | хьед /ħed/ | хьед /ħed/ | штар /ʃtar/ | xed /xed/ | яд /jad/ | лъен /ɬen/ |
| Вогонь | цӏай /tsʼaj/ | цӏай /tsʼaj/ | цӏай /tsʼaj/ | цӏа /tsʼa/ | ts'a /t͡sʼa/ | цӏай /tsʼaj/ | цӏай /tsʼaj/ |
| Сонце | рагъ /raʁ/ | варагъ /waraʁ/ | рагъ /raʁ/ | рагъ /raʁ/ | vïrïğ /vɨrɨʁ/ | рагъ /raʁ/ | миллӏи /milːi/ |
| Місяць | ваз /vaz/ | ваз /waz/ | ваз /vaz/ | варз /varz/ | vats /vat͡s/ | варз /varz/ | борцӏцӏо /bortsʼːo/ |
| Мати | баб /bab/ | нин /nin/ | баб /bab/ | бай /baj/ | dada /dada/ | диде /dide/ | ила /ila/ |
| Батько | дада /dada/ | дид /did/ | ада /ada/ | дад /dad/ | buba /buba/ | буба /buba/ | има /ima/ |
| Їсти | ухьун /uħun/ | ухьун /uħun/ | ифи /ifi/ | ипӏуб /ipʼub/ | ulkura /ulˈkura/ | тӏуьн /tʼyn/ | икъвин /iqʷːin/ |
| Пити | эджи /edʒi/ | эджин /edʒin/ | ахъан /aqʼan/ | ужуб /uʒub/ | hatsra /hat͡sˈra/ | хъун /qun/ | игьин /iɣin/ |
| Любов | — /—/ | — /—/ | кӏанди /kʼandi/ | ккунивал /kːunival/ | mukan /muˈkan/ | кӏан хьун /kʼan χun/ | — /—/ |
| Серце | юкӏ /jukʼ/ | юкӏ /jukʼ/ | юкӏ /jukʼ/ | юкӏ /jukʼ/ | rikʼ /rikʼ/ | рикӏ /rikʼ/ | рокӏо /rokʼo/ |
| Дерево | тар /tar/ | хыл /χɨl/ | тар /tar/ | гар /ɡar/ | xer /xer/ | тар /tar/ | рикьва /riqʷːa/ |
| Дім | кӏул /kʼul/ | хал /χal/ | кьали /qʼali/ | хал /xal/ | xal /xal/ | кӏвал /kʼval/ | хъоро /qʼoro/ |
| Собака | хвар /χʷar/ | хыних /χɨniχ/ | хвай /xwaj/ | хю /xy/ | xveqʼ /χveqʼ/ | кицӏ /kitsʼ/ | хвай /χʷaj/ |
| Кішка | — /—/ | гету /ɡetu/ | кац /kats/ | кет /ket/ | — /—/ | кац /kats/ | — /—/ |
| Рука | кул /kul/ | хыл /χɨl/ | хил /xil/ | хил /xil/ | kul /kul/ | гъил /ʁil/ | рекьа /rekʼa/ |
| Око | ул /ul/ | ул /ul/ | ул /ul/ | ул /ul/ | ul /ul/ | вил /vil/ | гьаркӏо /haɾkʼo/ |
| Привіт | салам /salam/ | салам /salam/ | салам /salam/ | салам /salam/ | — /—/ | салам /salam/ | — /—/ |
| Дякую | — /—/ | — /—/ | баркалла /baɾkalːa/ | чухсагъул /tʃuxsaʁul/ | — /—/ | чухсагъул /tʃuxsaʁul/ | — /—/ |
| Один | са /sa/ | са /sa/ | са /sa/ | саб /sab/ | sa /sa/ | сад /sad/ | цеб /tseb/ |
| Добрий | — /—/ | йишды /jiʃdɨ/ | хъвай /qwaj/ | ужу /uʒu/ | yiğin /jiˈʁin/ | хъсан /qsan/ | — /—/ |
Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.