кърыцӀаз кьеланджи

Кризька

Northeast Caucasian (Lezgic, Shahdagh)

Сім’яNortheast Caucasian (Lezgic, Shahdagh) Носії~9K ПисьмоCyrillic (scholarly transcription); largely unwritten in community use КраїниAzerbaijan (Quba Rayon — Khryz, Jek, Haput, Yergüj, Alik villages) Офіційна моваNo (Azerbaijani is sole state language) ISO 639-3kry Glottocodekryt1240

Kryts (Kryz) is a Northeast Caucasian language of the Lezgic branch (Shahdagh subgroup, sister to Budukh), spoken by approximately 9,000 people in five villages of Quba Rayon in northeastern Azerbaijan (Khryz, Jek, Haput, Yergüj, Alik), with diaspora communities resettled on the Caspian lowland plains. It is typologically remarkable for its system of nine noun (gender) classes — among the largest of any Lezgic language and reflecting an archaic Proto-Lezgic state — combined with ergative-absolutive alignment, a rich set of locative cases, and class agreement triggered on the verb. Authier's (2009) Grammaire kryz, based on the Alik dialect, remains the standard reference. The language has no community orthography and is unwritten in everyday use; education is in Azerbaijani, and intergenerational transmission is weakening, with Ethnologue rating it 6b (Threatened).

Де нею розмовляють

20 основних слів мовою Кризька

Вода

xed

/xed/

Вогонь

ts'a

/t͡sʼa/

Сонце

vïrïğ

/vɨrɨʁ/

Місяць

vats

/vat͡s/

Мати

dada

/dada/

Батько

buba

/buba/

Їсти

ulkura

/ulˈkura/

Пити

hatsra

/hat͡sˈra/

Любов

mukan

/muˈkan/

Серце

rikʼ

/rikʼ/

Дерево

xer

/xer/

Дім

xal

/xal/

Собака

xveqʼ

/χveqʼ/

Кішка

/—/

Рука

kul

/kul/

Око

ul

/ul/

Привіт

/—/

Дякую

/—/

Один

sa

/sa/

Добрий

yiğin

/jiˈʁin/

Джерела

Порівняння слів

Порівняння зі спорідненими мовами Northeast Caucasian (Lezgic, Shahdagh)

Значення КризькаБудуська моваКавказько-албанськаХіналузькаРутульська моваЛезгинськаТабасаранська
Вода xed /xed/ хьед /ħed/ xe /xe/ хьу /xu/ хьед /ħed/ яд /jad/ штар /ʃtar/
Вогонь ts'a /t͡sʼa/ цӏай /tsʼaj/ ow /oʊ/ чIаь /tʃʼæ/ цӏай /tsʼaj/ цӏай /tsʼaj/ цӏа /tsʼa/
Сонце vïrïğ /vɨrɨʁ/ рагъ /raʁ/ beɣ /beɣ/ ынкь /ɨnqʼ/ варагъ /waraʁ/ рагъ /raʁ/ рагъ /raʁ/
Місяць vats /vat͡s/ ваз /vaz/ ḳac̣ḳac̣ /kʼat͡sʼkʼat͡sʼ/ вацI /vatsʼ/ ваз /waz/ варз /varz/ варз /varz/
Мати dada /dada/ баб /bab/ nana /nana/ /—/ нин /nin/ диде /dide/ бай /baj/
Батько buba /buba/ дада /dada/ baba /baba/ /—/ дид /did/ буба /buba/ дад /dad/
Їсти ulkura /ulˈkura/ ухьун /uħun/ ows- /us/ кьанды /qʼandæ/ ухьун /uħun/ тӏуьн /tʼyn/ ипӏуб /ipʼub/
Пити hatsra /hat͡sˈra/ эджи /edʒi/ owɣ- /uɣ/ цуври /tsʰuvri/ эджин /edʒin/ хъун /qun/ ужуб /uʒub/
Сторінка 1/3

Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.