romani čhib (Kalderash)
Власька циганська
індоарійський (ромський)
Власька ромська — найпоширеніша група ромських діалектів; її основні піддіалекти — келдерарський і ловарський, а носії зосереджені в Румунії, Угорщині, Сербії, Росії та в діаспорних громадах Америки. Під час міграції ромів через Балкани за османської доби вона увібрала значний пласт румунської та слов'янської лексики, зберігши водночас індійське морфологічне ядро (відмінкові суфікси, рід), успадковане від середньовічного північноіндійського індоарійського джерела, спорідненого з домарі, але не похідного від нього.
Де нею розмовляють
31 основних слів мовою Власька циганська
Вода
pani
/pani/
Вогонь
jag
/jaɡ/
Сонце
kham
/kʰam/
Місяць
čhonut
/tʃʰonut/
Зірка
čerhaj
/tʃerˈhaj/
Мати
dej
/dej/
Батько
dad
/dad/
Я
me
/me/
Ти
tu
/tu/
Ім'я
anav
/aˈnav/
Око
jakh
/jakʰ/
Рука
vast
/vast/
Серце
ilo
/ilo/
Любов
kamlipe
/kamˈlipe/
Дерево
kašt
/kaʃt/
Дім
kher
/kʰer/
Собака
žukel
/ʒukel/
Кішка
mačka
/matʃka/
Їсти
xav
/xav/
Пити
pijav
/pijav/
Один
jek
/jek/
Два
duj
/duj/
Привіт
t’aves baxtalo
/tʼaves baxtalo/
Дякую
najis tuke
/najis tuke/
Добрий
mišto
/miʃto/
Зозуля
kuko
/ˈkuko/
Джерела
Порівняння слів
Порівняння зі спорідненими мовами Indo-Aryan (Romani)
| Значення | Власька циганська | Циганська | Фінська циганська | Силхетська | Рангпурі | Карибська гіндустані | Гархвалі |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | pani /pani/ | pani /ˈpani/ | paani /paːni/ | পানি /pani/ | পানি /pani/ | paani /paːni/ | पाणि /paːɳi/ |
| Вогонь | jag /jaɡ/ | jag /jaɡ/ | jaak /jaːk/ | আগুন /aɡun/ | আগুন /aɡun/ | aag /aːɡ/ | आग /aːɡ/ |
| Сонце | kham /kʰam/ | kham /kʰam/ | kham /kʰam/ | সুরুজ /suruz/ | সুরুজ /suɾudʒ/ | suuraj /suːɾədʒ/ | सूरज /suːraj/ |
| Місяць | čhonut /tʃʰonut/ | čhon /tʃʰon/ | choon /tʃʰoːn/ | চান /tʃan/ | চাইন /tʃain/ | caand /tʃãːd/ | चंदा /tʃəndaː/ |
| Зірка | čerhaj /tʃerˈhaj/ | čerhaj /tʃerˈhaj/ | čerhai /tʃerhai/ | তারা /tara/ | তারা /t̪aɾa/ | taaraa /taːraː/ | तारा /taːɾaː/ |
| Мати | dej /dej/ | daj /ˈdaj/ | daij /daij/ | মা /ma/ | মাও /mao/ | mai /mai/ | बोई /boi/ |
| Батько | dad /dad/ | dad /ˈdad/ | daad /daːd/ | বাফ /baf/ | বাও /bao/ | baap /baːp/ | बाब /baːb/ |
| Я | me /me/ | me /me/ | me /me/ | আমি /ami/ | মুই /mui/ | ham /ɦəm/ | मि /mi/ |
| Ти | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /tu/ | তুই /tui/ | তুই /t̪ui/ | tuu /tuː/ | तू /tu/ |
| Ім'я | anav /aˈnav/ | anav /aˈnav/ | nav /nav/ | নাম /nam/ | নাম /nam/ | naam /naːm/ | नाम /naːm/ |
| Око | jakh /jakʰ/ | jakh /jakʰ/ | jakk /jakː/ | ছকু /ʃoku/ | চখ /tʃɔkʰ/ | ankh /ãːkʰ/ | आँख /aːŋkʰ/ |
| Рука | vast /vast/ | vast /ˈvast/ | vast /vast/ | হাত /hat/ | হাত /haːt/ | haat /haːt/ | हाथ /haːtʰ/ |
| Серце | ilo /ilo/ | jilo /dʒilo/ | llo /lːo/ | দিল /dil/ | মন /mon/ | dil /dil/ | मन /mən/ |
| Любов | kamlipe /kamˈlipe/ | kamiben /kamibɛn/ | kamel /kamel/ | মহব্বত /mohobbot/ | মনোয়াব /monojab/ | piaar /piaːr/ | मया /məjaː/ |
| Дерево | kašt /kaʃt/ | rukh /ɾukʰ/ | rukh /rukʰ/ | গাছ /ɡatʃʰ/ | গাছ /ɡatʃʰ/ | ped /peɽ/ | बूट /buːʈ/ |
| Дім | kher /kʰer/ | kher /kʰɛɾ/ | kher /kʰer/ | ঘর /ɡʱor/ | ঘর /ɡʱoɾ/ | ghar /ɡʱar/ | घर /ɡʱar/ |
| Собака | žukel /ʒukel/ | žukel /ʒukɛl/ | žukli /ʒukli/ | কুত্তা /kuttʰa/ | কুকুর /kukuɾ/ | kuttaa /kuttaː/ | कुकुर /kukur/ |
| Кішка | mačka /matʃka/ | mačka /matʃka/ | mačka /matʃka/ | বিলাই /bilai/ | বিরাল /biɾal/ | billii /billiː/ | बिराळी /biraːɭiː/ |
| Їсти | xav /xav/ | xal /ˈxal/ | xal /xal/ | খাইন /xaɪn/ | খাওয়া /kʰawa/ | khaae /kʰaːe/ | खाणु /kʰaːɳu/ |
| Пити | pijav /pijav/ | pijel /pijɛl/ | piel /piel/ | ফিন /fin/ | খাওয়া /kʰawa/ | pi /pi/ | पीण /piːɳ/ |
| Один | jek /jek/ | jekh /jɛkʰ/ | jekk /jekː/ | এক /ek/ | এক /ek/ | ek /ek/ | एक /eːk/ |
| Два | duj /duj/ | duj /duj/ | duj /duj/ | দুই /dui/ | দুই /d̪ui/ | dui /dui/ | दुई /dui/ |
| Привіт | t’aves baxtalo /tʼaves baxtalo/ | lačho dives /latʃʰo divɛs/ | šukar diives /ʃukaɾ diːves/ | আদাব /adab/ | হামার সালাম /hamaɾ salam/ | namaste /namaste/ | राम राम /raːm raːm/ |
| Дякую | najis tuke /najis tuke/ | nais tuke /najs tukɛ/ | naais /naːis/ | শুকরিয়া /ʃukria/ | ধইন্যা /dʱoinɲa/ | dhanyabaad /dʰanjabaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ |
| Добрий | mišto /miʃto/ | lačho /latʃʰo/ | šukar /ʃukaɾ/ | ভালা /bʱala/ | ভালো /bʱalo/ | accha /atʃtʃʰa/ | ठीक /ʈʰiːk/ |
| Зозуля | kuko /ˈkuko/ | kuko /ˈkuko/ | — | — | — | — | — |
Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.