Qašqāyī (قشقایی)
Кашкайська
Turkic (Oghuz, South Oghuz)
Qashqai (Qašqāyī) is a South Oghuz Turkic language spoken by the Qashqai tribal confederation of Fars Province in south-central Iran, with significant populations also in Bushehr, Kohgiluyeh-Boyer-Ahmad, Isfahan and Khuzestan. Despite being geographically isolated from the main Oghuz heartland (Anatolia, Azerbaijan, Turkmenistan), it is genealogically closest to Azerbaijani — sharing the Oghuz vowel harmony, agglutinative case suffixes, and personal endings — rather than to Turkish. Centuries of contact with Persian and Lori have produced extensive Iranian lexical borrowing and some calques in subordination patterns (Csató 2005). The Qashqai people remain partially nomadic, conducting one of the world's largest surviving long-distance seasonal migrations (ilraah) between summer pastures in the Zagros highlands and winter quarters in the southern lowlands. There is no codified standard orthography; Perso-Arabic is used in publications and Latin in scholarship.
Де нею розмовляють
20 основних слів мовою Кашкайська
Вода
su
/su/
Вогонь
od
/od/
Сонце
gün
/ɟyn/
Місяць
ay
/aj/
Мати
ana
/ana/
Батько
ata
/ata/
Їсти
yemek
/jeˈmæc/
Пити
içmek
/itʃˈmæc/
Любов
sevgi
/sevˈɟi/
Серце
ürek
/yˈɾæc/
Дерево
ağaç
/aˈʁatʃ/
Дім
ev
/ev/
Собака
it
/it/
Кішка
pišik
/piˈʃic/
Рука
el
/el/
Око
göz
/ɟøz/
Привіт
salam
/saˈlam/
Дякую
sağ olun
/sɑːʁ oˈlun/
Один
bir
/biɾ/
Добрий
yaxşı
/jaxˈʃɯ/
Джерела
- Csató, Éva Á. (2005) "On copying in Kashkay", in Linguistic Convergence and Areal Diffusion: Case Studies from Iranian, Semitic and Turkic. Routledge, pp. 271-283
- Soper, John (1996) Loan Syntax in Turkic and Iranian. Eurolingua
- Doerfer, Gerhard (1988) Grammatik des Chaladsch. Harrassowitz (comparative South Oghuz reference)
- Glottolog: Qashqa'i
- Ethnologue: qxq
Порівняння слів
Порівняння зі спорідненими мовами Turkic (Oghuz, South Oghuz)
| Значення | Кашкайська | Південноазербайджанська | Гагаузька | Караханідська | Азербайджанська | Каракалпацька | Кумицька |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | su /su/ | سو /su/ | su /su/ | suw /suw/ | su /su/ | suw /suw/ | сув /suv/ |
| Вогонь | od /od/ | اوْد /od/ | ateş /aˈteʃ/ | ot /ot/ | od /od/ | ot /ot/ | от /ot/ |
| Сонце | gün /ɟyn/ | گۆنش /ɡyneʃ/ | güneş /ɟyˈneʃ/ | kün /kyn/ | günəş /ɟynæʃ/ | kún /kyn/ | гюн /ɡyn/ |
| Місяць | ay /aj/ | آی /aj/ | ay /aj/ | ay /aj/ | ay /ɑj/ | ay /aj/ | ай /aj/ |
| Мати | ana /ana/ | آنا /ana/ | ana /aˈna/ | ana /ana/ | ana /ɑnɑ/ | ana /ana/ | ана /ana/ |
| Батько | ata /ata/ | آتا /ata/ | boba /boˈba/ | ata /ata/ | ata /ɑtɑ/ | ata /ata/ | ата /ata/ |
| Їсти | yemek /jeˈmæc/ | یئمک /jemæk/ | imää /iˈmæː/ | yi- /ji/ | yemək /jemæc/ | jew /ʒew/ | ашамакъ /aʃamaq/ |
| Пити | içmek /itʃˈmæc/ | ایچمک /itʃmæk/ | içmää /itʃˈmæː/ | ič- /itʃ/ | içmək /ɪtʃmæc/ | ishiw /iʃiw/ | ичмек /itʃmek/ |
| Любов | sevgi /sevˈɟi/ | سئوگی /sevɡi/ | sevgi /sevˈɟi/ | sevgü /sevɡy/ | sevgi /sevɟi/ | muhabbat /muhabbat/ | сюйюв /syjyv/ |
| Серце | ürek /yˈɾæc/ | اۆرک /yræk/ | üräk /yˈræk/ | yürek /jyrek/ | ürək /yɾæc/ | júrek /ʒyɾek/ | юрек /jyrek/ |
| Дерево | ağaç /aˈʁatʃ/ | آغاج /ɑɣɑdʒ/ | aaç /aːtʃ/ | ığač /ɯɣatʃ/ | ağac /ɑɣɑdʒ/ | ag'ash /aʁaʃ/ | терек /terek/ |
| Дім | ev /ev/ | ائو /ev/ | ev /ev/ | ev /ev/ | ev /ev/ | úy /yj/ | уьй /yj/ |
| Собака | it /it/ | ایت /it/ | köpek /køˈpek/ | it /it/ | it /ɪt/ | iyt /ijt/ | ит /it/ |
| Кішка | pišik /piˈʃic/ | پیشیک /piʃik/ | kedi /keˈdi/ | piši /piʃi/ | pişik /pɪʃɪc/ | pishik /piʃik/ | мишик /miʃik/ |
| Рука | el /el/ | اَل /æl/ | el /el/ | qol /qol/ | əl /æl/ | qol /qol/ | къол /qol/ |
| Око | göz /ɟøz/ | گؤز /ɡøz/ | göz /ɟøz/ | köz /køz/ | göz /ɟøz/ | kóz /køz/ | гёз /ɡøz/ |
| Привіт | salam /saˈlam/ | سلام /sælam/ | selam /seˈlam/ | salām /salaːm/ | salam /sɑlɑm/ | salam /salam/ | ассаламу алейкум /asːalamu alejkum/ |
| Дякую | sağ olun /sɑːʁ oˈlun/ | ساغ اول /saɣ ol/ | saa ol /saː ol/ | tabug /tabuɡ/ | təşəkkür /tæʃecːyɾ/ | rahmet /ɾaχmet/ | савбол /savbol/ |
| Один | bir /biɾ/ | بیر /bir/ | bir /bir/ | bir /bir/ | bir /bɪɾ/ | bir /biɾ/ | бир /bir/ |
| Добрий | yaxşı /jaxˈʃɯ/ | یاخشی /jaxʃɯ/ | ii /iː/ | yaqšı /jaqʃɯ/ | yaxşı /jɑxʃɯ/ | jaqsi /ʒaqsɯ/ | яхшы /jaχʃə/ |
Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.