Kisukuma
ภาษาซูคูมา
ตระกูลแอตแลนติก-คองโก (สาขาบันตู, กลุ่มซูคูมา-เนียมเวซี)
ภาษาซูคูมา (Kisukuma) เป็นภาษาบันตูเดี่ยวที่ใหญ่ที่สุดของแทนซาเนียเมื่อนับตามผู้พูดภาษาแม่ มีผู้พูด ~5 ล้านคน ใช้พูดกันเป็นหลักในภูมิภาคทะเลสาบวิกตอเรีย — ภูมิภาคมวันซา ชินยังกา ทาโบรา เกอิตา และซิมิยู ชาวซูคูมาเป็นกลุ่มชาติพันธุ์ที่ใหญ่ที่สุดของแทนซาเนีย ราว 16% ของประชากรทั้งประเทศ ภาษานี้มีวรรณยุกต์ (การตัดกันสูง-ต่ำบนรากศัพท์และเครื่องหมายกาล-การณ์ลักษณะ) และการสอดคล้องของชั้นนามแบบบันตู (~18 ชั้น); มีความเกี่ยวพันใกล้ชิดกับภาษานยัมเวซี (nym) ซึ่งร่วมกันก่อเป็นความต่อเนื่องของภาษาถิ่น จัดอยู่ในเขตบันตู F21 ด้วยกัน แม้จะมีชุมชนผู้พูดขนาดใหญ่ แต่ภาษาสวาฮีลี (sw) ครอบงำการศึกษา สื่อ และราชการทั่วแทนซาเนีย และภาษาซูคูมามีประเพณีการเขียนและการปรากฏในสื่ออย่างจำกัด
พื้นที่ที่ใช้
31 คำหลักใน ภาษาซูคูมา
น้ำ
minzi
/minzi/
ไฟ
moto
/moto/
ดวงอาทิตย์
ilyuva
/iʎuβa/
ดวงจันทร์
ng'wezi
/ŋweːzi/
ดาว
nyenyeezi
/ɲeˈɲeːzi/
แม่
mayu
/maju/
พ่อ
baba
/baba/
ฉัน
nene
/ˈnene/
คุณ
gwegwe
/ˈɡweɡwe/
ชื่อ
lina
/ˈlina/
ตา
liso
/liso/
มือ
nkhono
/ŋkono/
ใจ
ngholo
/ŋɡoːlo/
รัก
butogwa
/butoɡwa/
ต้นไม้
mti
/mti/
บ้าน
kaya
/kaja/
หมา
mbwa
/mbwa/
แมว
kalulu
/kalulu/
กิน
kulya
/kuʎa/
ดื่ม
kunywa
/kuɲwa/
หนึ่ง
imo
/imo/
สอง
ibhili
/iˈβili/
สวัสดี
mwangaluka
/mwaŋɡaluka/
ขอบคุณ
nakulumba
/nakulumba/
ดี
shihi
/ʃihi/
แหล่งข้อมูล
- Glottolog: Sukuma
- Ethnologue: suk
- Maganga & Schadeberg (1992) Kanuri Comparative Lexicon (Sukuma section)
เปรียบเทียบคำศัพท์
เปรียบเทียบกับภาษาตระกูล Atlantic-Congo (Bantu, Sukuma-Nyamwezi) ที่เกี่ยวข้อง
| ความหมาย | ภาษาซูคูมา | ภาษาเนียมเวซี | ภาษาชัมบาลา | ภาษาซางู | ภาษามาคอนเด | ภาษาญาตูรู | ภาษาอาซู |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| น้ำ | minzi /minzi/ | minzi /minzi/ | mazi /mazi/ | ameenzi /ameːnzi/ | mashi /maʃi/ | maazi /maːzi/ | mende /mende/ |
| ไฟ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | umoto /umoto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | mshika /mʃika/ |
| ดวงอาทิตย์ | ilyuva /iʎuβa/ | izuba /izuβa/ | zuwa /zuwa/ | liluga /liluɡa/ | lyuva /ʎuβa/ | nzua /nzua/ | idhuva /iðuʋa/ |
| ดวงจันทร์ | ng'wezi /ŋweːzi/ | ng'wezi /ŋweːzi/ | mwezi /mwezi/ | umwesi /umwesi/ | mwedi /mwedi/ | umweri /umweɾi/ | mwezi /mwezi/ |
| ดาว | nyenyeezi /ɲeˈɲeːzi/ | nyenyeezi /ɲeˈɲeːzi/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ | ntondwa /ntondwa/ | nyeenyeeri /ɲeːɲeːri/ | nyenyeri /ɲeɲeri/ |
| แม่ | mayu /maju/ | mayu /majʊ/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ |
| พ่อ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | tata /tata/ | baba /baba/ |
| ฉัน | nene /ˈnene/ | nene /ˈnene/ | niye /nije/ | une /une/ | une /une/ | une /une/ | mine /mine/ |
| คุณ | gwegwe /ˈɡweɡwe/ | gwegwe /ˈɡweɡwe/ | weye /weje/ | uwe /uwe/ | uve /uve/ | uwe /uwe/ | uwe /uwe/ |
| ชื่อ | lina /ˈlina/ | lina /ˈlina/ | izina /izina/ | litawa /litawa/ | lina /lina/ | izina /izina/ | izina /izina/ |
| ตา | liso /liso/ | liso /liso/ | izo /izo/ | iliho /iliho/ | liso /liso/ | iriiso /iɾiːso/ | iiso /iːso/ |
| มือ | nkhono /ŋkono/ | ikobo /ikoβo/ | ukono /ukono/ | ukuboko /ukuboko/ | nkono /nkono/ | ukuboko /ukuboko/ | mkono /mkono/ |
| ใจ | ngholo /ŋɡoːlo/ | mtima /mtima/ | mwoyo /mwojo/ | umutima /umutima/ | mtima /mtima/ | umutima /umutima/ | ngiti /ŋɡiti/ |
| รัก | butogwa /butoɡwa/ | butogwa /butoɡwa/ | kwenda /kwenda/ | ulungu /uluŋɡu/ | kupenda /kupenda/ | butogwa /butoɡwa/ | lumba /lumba/ |
| ต้นไม้ | mti /mti/ | mti /mti/ | mti /mti/ | umuti /umuti/ | mti /mti/ | umuti /umuti/ | mti /mti/ |
| บ้าน | kaya /kaja/ | kaya /kaja/ | nyumba /ɲumba/ | inyumba /iɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ |
| หมา | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | imbwa /imbwa/ | nshenye /nʃeɲe/ | imbwa /imbwa/ | mbwa /mbwa/ |
| แมว | kalulu /kalulu/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ |
| กิน | kulya /kuʎa/ | kulya /kuʎa/ | kuya /kuja/ | kulya /kuʎa/ | kulya /kuʎa/ | kuria /kuɾia/ | kurya /kuɾja/ |
| ดื่ม | kunywa /kuɲwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunwa /kunwa/ | kukumbila /kukumbila/ | kunywa /kuɲwa/ | kunwa /kunwa/ |
| หนึ่ง | imo /imo/ | imo /imo/ | imo /imo/ | imo /imo/ | nimo /nimo/ | umwe /umwe/ | imwe /imwe/ |
| สอง | ibhili /iˈβili/ | ibili /iβili/ | mbili /mbili/ | avili /aβili/ | vavili /vaʋili/ | aviri /aβiri/ | avili /aβili/ |
| สวัสดี | mwangaluka /mwaŋɡaluka/ | mwadita /mwadita/ | nashukuru /naʃukuɾu/ | mbasala /mbasala/ | nakushukuru /nakuʃukuɾu/ | mbukire /mbukiɾe/ | shiloi /ʃiloi/ |
| ขอบคุณ | nakulumba /nakulumba/ | twabakaba /twaβakaβa/ | asante /asante/ | nashukulu /naʃukulu/ | nashukuru /naʃukuɾu/ | asante /aˈsante/ | mwasanga /mwasaŋɡa/ |
| ดี | shihi /ʃihi/ | lihi /lihi/ | hedi /hedi/ | kwifwa /kwifwa/ | shibwana /ʃibwana/ | kihi /kihi/ | mwamba /mwamba/ |
ส่วนหนึ่งของ LangMap — โครงการแสดงภาพทางภาษาศาสตร์ นี่คือสรุปแบบสถิตที่ค้นเก็บได้ แผนที่แบบโต้ตอบมีเสียงการออกเสียง ตัวกรอง และมุมมองลูกโลก