Basa Gayo
ภาษากาโย
ตระกูลออสโตรนีเซียน (สาขามลายู-โพลินีเชียน, สุมาตราตะวันตกเฉียงเหนือ-หมู่เกาะแบร์ริเออร์)
ภาษากาโย (Basa Gayo; ISO 639-3: gay) เป็นภาษาออสโตรนีเซียนที่ชาวกาโยใช้ในที่สูงตอนกลางของจังหวัดอาเจะห์ ประเทศอินโดนีเซีย โดยเฉพาะในอาเจะห์กลาง เบอเนอร์เมอเรียะฮ์ และกาโยลูเอส โดยทั่วไปจัดอยู่ในกลุ่มสุมาตราตะวันตกเฉียงเหนือ-หมู่เกาะแนวกั้นร่วมกับภาษาบาตัก นียัส และเมินตาไว และมีเชื้อสายต่างจากภาษาอาเจะห์ที่อยู่ใกล้กัน แม้จะติดต่อกันมายาวนาน ภาษากาโยมีภาษาถิ่นหลายแบบ และใช้ร่วมกับภาษาอินโดนีเซียเพิ่มขึ้นในพื้นที่สาธารณะหลายด้าน เขียนด้วยอักษรละตินและยังสำคัญในชีวิตครอบครัว วรรณกรรมมุขปาฐะท้องถิ่น เพลง พิธีกรรม และการถ่ายทอดวัฒนธรรม ระบำซามันซึ่งเป็นมรดกวัฒนธรรมของชาวกาโยและใช้บทกวีกับเพลงภาษากาโย ได้รับการขึ้นทะเบียนในบัญชีมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ซึ่งต้องได้รับการสงวนรักษาอย่างเร่งด่วนของยูเนสโกในปี 2011
พื้นที่ที่ใช้
31 คำหลักใน ภาษากาโย
น้ำ
weih
/weih/
ไฟ
rara
/ɾaɾa/
ดวงอาทิตย์
matanlo
/matanlo/
ดวงจันทร์
ulen
/ulən/
ดาว
bintang
/bintaŋ/
แม่
ine
/ine/
พ่อ
ama
/ama/
ฉัน
aku
/aku/
คุณ
ko
/ko/
ชื่อ
gerel
/gərəl/
ตา
mata
/mata/
มือ
pumu
/pumu/
ใจ
ate
/ate/
รัก
kunyung
/kuɲuŋ/
ต้นไม้
kayu
/kaju/
บ้าน
umah
/umah/
หมา
asu
/asu/
แมว
kucing
/kutʃiŋ/
กิน
mangan
/maŋan/
ดื่ม
minum
/minum/
หนึ่ง
sara
/saɾa/
สอง
roa
/roa/
สวัสดี
salam
/salam/
ขอบคุณ
berejen
/bərədʒən/
ดี
jeroh
/dʒeɾoh/
คอมพิวเตอร์
komputer
/komˈputər/
ซูชิ
sushi
/ˈsuʃi/
แหล่งข้อมูล
เปรียบเทียบคำศัพท์
เปรียบเทียบกับภาษาตระกูล Austronesian (Malayo-Polynesian, Northwest Sumatra-Barrier Islands) ที่เกี่ยวข้อง
| ความหมาย | ภาษากาโย | ภาษาบาตัคอังโกลา | ภาษาบาตักซีมาลุงกุน | ภาษาโตบาบาตัก | ภาษาอีบัน | ภาษาลัมปุง | ภาษามันดาร์ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| น้ำ | weih /weih/ | aek /aek/ | bah /bah/ | aek /aek/ | ai /ai/ | way /waj/ | uai /uai/ |
| ไฟ | rara /ɾaɾa/ | api /api/ | apuy /apuj/ | api /api/ | api /api/ | apui /apui/ | api /api/ |
| ดวงอาทิตย์ | matanlo /matanlo/ | mata ni ari /mata ni ari/ | mata ni ari /mata ni ari/ | mata ni ari /mata ni ari/ | mata-ari /mataari/ | matarani /matarani/ | mata allo /mata alːo/ |
| ดวงจันทร์ | ulen /ulən/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulang /bulaŋ/ |
| ดาว | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bittoeng /bittoeŋ/ |
| แม่ | ine /ine/ | inang /inaŋ/ | inang /inaŋ/ | ina /ina/ | indai /indai/ | ina /ina/ | indo /indo/ |
| พ่อ | ama /ama/ | amang /amaŋ/ | bapa /bapa/ | ama /ama/ | apai /apai/ | bak /baʔ/ | ama /ama/ |
| ฉัน | aku /aku/ | au /au/ | ahu /ahu/ | au /au/ | aku /aku/ | nyak /ɲaʔ/ | iyau /ijau/ |
| คุณ | ko /ko/ | ho /ho/ | ho /ho/ | ho /ho/ | nuan /nuan/ | niku /niku/ | io /iʔo/ |
| ชื่อ | gerel /gərəl/ | goar /goar/ | goran /goran/ | goar /goar/ | nama /nama/ | gelagh /ɡəlaʁ/ | sanga /saŋa/ |
| ตา | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| มือ | pumu /pumu/ | tangan /taŋan/ | tangan /taŋan/ | tangan /taŋan/ | jari /dʒari/ | pungow /puŋow/ | lima /lima/ |
| ใจ | ate /ate/ | roha /roha/ | uhur /uhur/ | roha /roha/ | ati /ati/ | hati /hati/ | ate /ate/ |
| รัก | kunyung /kuɲuŋ/ | holong /holoŋ/ | holong /holoŋ/ | holong /holoŋ/ | rinduai /rinduai/ | cinta /tʃinta/ | mappinawa /mapːinawa/ |
| ต้นไม้ | kayu /kaju/ | hayu /haju/ | hayu /haju/ | hau /hau/ | kayu /kaju/ | batang kayu /bataŋ kaju/ | kaju /kaju/ |
| บ้าน | umah /umah/ | bagas /baɡas/ | rumah /rumah/ | jabu /dʒabu/ | rumah /rumah/ | lamban /lamban/ | boyang /bojaŋ/ |
| หมา | asu /asu/ | asu /asu/ | baliang /baliaŋ/ | biang /biaŋ/ | ukui /ukui/ | asu /asu/ | asu /asu/ |
| แมว | kucing /kutʃiŋ/ | huting /hutiŋ/ | huting /hutiŋ/ | huting /hutiŋ/ | mayau /majau/ | kucing /kutʃiŋ/ | mio /mio/ |
| กิน | mangan /maŋan/ | mangan /maŋan/ | mangan /maŋan/ | mangan /maŋan/ | makai /makai/ | nganik /ŋanik/ | ma'ande /maʔande/ |
| ดื่ม | minum /minum/ | minum /minum/ | minum /minum/ | minum /minum/ | ngirup /ŋirup/ | nginum /ŋinum/ | minung /minuŋ/ |
| หนึ่ง | sara /saɾa/ | sada /sada/ | sada /sada/ | sada /sada/ | satu /satu/ | sai /sai/ | mesa /mesa/ |
| สอง | roa /roa/ | dua /dua/ | dua /dua/ | dua /dua/ | dua /dua/ | rua /ruwa/ | dua /dua/ |
| สวัสดี | salam /salam/ | horas /horas/ | horas /horas/ | horas /horas/ | salam /salam/ | tabik /tabik/ | salama' ma'ondong /salamaʔ maʔondoŋ/ |
| ขอบคุณ | berejen /bərədʒən/ | mauliate /mauliate/ | diatebei /diatebei/ | mauliate /mauliate/ | terima kasih /terima kasih/ | tarima kasih /tarima kasih/ | kuru' sumanga' /kuɾuʔ sumaŋaʔ/ |
| ดี | jeroh /dʒeɾoh/ | denggan /deŋɡan/ | dear /dear/ | denggan /deŋɡan/ | manah /manah/ | hayep /hajep/ | macoa /matʃoa/ |
| คอมพิวเตอร์ | komputer /komˈputər/ | komputer /komˈputər/ | komputer /komˈputər/ | komputer /komˈputər/ | komputer /komˈputər/ | komputer /komˈputər/ | komputer /komˈputər/ |
| ซูชิ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ |
ส่วนหนึ่งของ LangMap — โครงการแสดงภาพทางภาษาศาสตร์ นี่คือสรุปแบบสถิตที่ค้นเก็บได้ แผนที่แบบโต้ตอบมีเสียงการออกเสียง ตัวกรอง และมุมมองลูกโลก