金华话

Kiwu cha Jinhua

Sinitic (Wu, Wuzhou 婺州片)

FamiliaSinitic (Wu, Wuzhou 婺州片) Wasemaji~2M HatiHan characters NchiChina (Jinhua, central Zhejiang) Lugha rasmiNo (regional) ISO 639-3wuu Glottocodejinh1234

Jinhua Wu (金华话) is the prototypical representative of the Wuzhou Wu subgroup (婺州片), a primary branch of Wu Chinese coordinate with — not subordinate to — Taihu Wu (Shanghai, Suzhou, Hangzhou). It is spoken by ~2M in central Zhejiang, in the basin of the Jinhua River. Wuzhou Wu is typologically conservative: it preserves the full medieval Chinese three-way obstruent contrast (voiceless / aspirated / voiced) like other Wu groups, but its tone system (typically 7–8 categories with distinctive contour shapes) and several lexical items (e.g. 1sg pronoun 我 [ŋo], 3sg 渠 [gɛ]) differ markedly from Taihu Wu, reflecting the early branching of Wuzhou from the rest of Wu. The region is the home of the famous Jinhua ham and was the birthplace of the Song-dynasty Neo-Confucian scholar Lü Zuqian.

Inakozungumzwa

Maneno 20 ya msingi katika Kiwu cha Jinhua

Maji

/sz̩˥˧˥/

Moto

/xu˥˧˥/

Jua

日头

/ȵiɪʔ˩˨dei˨˨˦/

Mwezi

月光

/ɦyøʔ˩˨kuaŋ˧˧/

Mama

阿娘

/aʔ˥ȵiaŋ˨˨˦/

Baba

阿爸

/aʔ˥pa˧˧/

Kula

/t͡ɕʰiɪʔ˥/

Kunywa

/t͡ɕʰiɪʔ˥/

Upendo

/—/

Moyo

/ɕiŋ˧˧/

Mti

/dzz̩˨˨/

Nyumba

屋里

/oʔ˥li˨˨˦/

Mbwa

/kei˥˧˥/

Paka

/mau˨˨˦/

Mkono

/ɕiei˥˧˥/

Jicho

眼睛

/ŋa˥˧˥tɕiŋ˧˧/

Habari

侬好

/noŋ˨˨˦xau˥˧˥/

Asante

谢谢

/dzia˨˨dzia˨˨/

Moja

/iɪʔ˥/

Nzuri

/xau˥˧˥/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Sinitic (Wu, Wuzhou 婺州片) zinazohusiana

Maana Kiwu cha JinhuaKiwu cha JiaxingKihangzhou (Wu)Kiwu cha WenzhouKiwu cha ShanghaiKimandarin cha Xi'anKiningbo
Maji /sz̩˥˧˥/ /sz̩˧˩˧/ /ʂz̩˥˧/ /sɿ˧˥/ /sz̩˧˥/ /fei˥˧/ /sɿ˨˩˦/
Moto /xu˥˧˥/ /hu˧˩˧/ /xo˥˧/ /hu˧˥/ /hu˧˥/ /xuo˥˧/ /hu˨˩˦/
Jua 日头 /ȵiɪʔ˩˨dei˨˨˦/ 日头 /ɲiɪʔ˩˨dɤu˨˨˧/ 日头 /ʐəʔ˩˨dɤɯ˨˩˧/ 日头 /zai˨˩˧dau˧˩/ 太阳 /tʰa˧˧ɦiã˩˩/ 日头 /ʐɿ˥˥tʰou˨˦/ 日头 /ɲiʔ˩˨dɤu/
Mwezi 月光 /ɦyøʔ˩˨kuaŋ˧˧/ 月亮 /ɦyøʔ˩˨liaŋ˨˨˧/ 月亮 /yøʔ˩˨liaŋ˨˩˧/ 月光 /ɦyø˨˩˧kuɔ˧˧/ 月亮 /ɲyəʔ˩˨liã˩/ 月亮 /ye˥˥liaŋ˨˩/ 月亮 /ɲyəʔ˩˨liaŋ/
Mama 阿娘 /aʔ˥ȵiaŋ˨˨˦/ 姆妈 /m̩˧˧ma˧˧/ 妈妈 /ma˧˧ma˨˩˧/ 阿娘 /a˧˩ɲiɛ˧˩/ 姆妈 /m̩ma/ /ma˨˩/ 阿妈 /aʔ˦˦ma/
Baba 阿爸 /aʔ˥pa˧˧/ 爹爹 /tia˦˦tia˦˦/ 爸爸 /pa˧˧pa˨˩˧/ 阿爸 /a˧˩pa˧˧/ 爸爸 /pa˧˩pa/ /pa˥˥/ 阿爸 /aʔ˦˦pa/
Kula /t͡ɕʰiɪʔ˥/ /t͡ɕʰiɪʔ˥/ /t͡ɕʰiʔ˥/ /d͡zai˨˩˧/ /t͡ɕʰiʔ˥/ /tʂʰɿ˨˩/ /t͡ɕʰiʔ˥˥/
Kunywa /t͡ɕʰiɪʔ˥/ /t͡ɕʰiɪʔ˥/ /xəʔ˥/ /kʰa˧˧/ /huəʔ˥/ /xɤ˨˩/ /hoʔ˥˥/
Ukurasa 1/3

Ulinganishaji wa usomaji wa Han

Herufi Kiwu cha JinhuaKiwu cha JiaxingKiningboKihangzhou (Wu)Kiwu cha ShanghaiHuiJixi Hui
iq⁵⁵ /iəʔ˥˥/ iq7 /iɪʔ˥˥/ iq7 /iəʔ˥˥/ iq7 /iɪʔ˥˥/ iq7 /ɪʔ˥˥/ ie⁵ /iɛʔ˥/ ie⁵ /iɛʔ˥/
nyi²¹³ /n̩˨˩˧/ gni6 /ɲi˨˩˧/ gni6 /ɲi˨˩˧/ gni6 /ɲi˨˩˧/ gni6 /ɲi˨˧/ n²² /n̩˨˨/ n²² /n̩˨˨/
sa³³ /sã˧˧/ se1 /sɛ˥˧/ se1 /sɛ˥˧/ se1 /sæ̃˧˧/ se1 /sɛ˥˧/ se³³ /sɛ˧˧/ se³³ /sɛ˧˧/
sy⁵³ /sz̩˥˧/ sy5 /sɿ˥˧/ sy5 /sz̩˥˩/ sy5 /sz̩˧/ sy5 /sɿ˧˥/ si³⁵ /sɿ˧˥/ si³⁵ /sɿ˧˥/
ng²¹³ /ŋ˨˩˧/ ng6 /ŋ̍˨˩˧/ ng6 /ŋ̍˨˩˧/ ng6 /ŋ̍˨˩˧/ ng6 /ŋ̍˨˧/ ng²¹ /ŋ̩˨˩/ ng²¹ /ŋ̩˨˩/
lieu²⁴ /liu˨˦/ loq8 /loʔ˨˧/ loq8 /loʔ˨˩˧/ loq8 /loʔ˨˩˧/ loq8 /loʔ˩˨/ lu²¹ /lu˨˩/ lu²¹ /lu˨˩/
tshiq⁵⁵ /t͡sʰiəʔ˥˥/ tshiq7 /tsʰiɪʔ˥˥/ tshiq7 /tsʰiʔ˥˥/ tshiq7 /tsʰiʔ˥˥/ chiq7 /tɕʰɪʔ˥˥/ chii⁵ /tsʰiɪʔ˥/ chii⁵ /tsʰiɪʔ˥/
paq⁵⁵ /pɒʔ˥˥/ poq7 /pɒʔ˥˥/ paq7 /pɐʔ˥˥/ paq7 /pɐʔ˥˥/ paq7 /pɐʔ˥˥/ pa⁵ /paʔ˥/ pa⁵ /paʔ˥/
jieu⁵³⁵ /tɕiɤɯ˥˧˥/ cieu3 /tɕiɤɯ˥˨˧/ cieu3 /tɕiɤɯ˧˥/ cieu3 /tɕiɤɯ˥˧/ cieu5 /tɕiɤɯ˧˥/ jiu³⁵ /tɕiu˧˥/ jiu³⁵ /tɕiu˧˥/
zeq²¹² /zəʔ˨˩˨/ zeq8 /zəʔ˨˧/ zeq8 /zəʔ˨˩˧/ zeq8 /zəʔ˨˩˧/ zeq8 /zəʔ˩˨/ sii²¹ /siɪʔ˨˩/ sii²¹ /siɪʔ˨˩/
Ukurasa 1/7

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.