金华话
Kiwu cha Jinhua
Kisiniti (Wu, Wuzhou 婺州片)
Kiwu cha Jinhua (金华话) ni mwakilishi wa mfano wa kundi dogo la Kiwu cha Wuzhou (婺州片), tawi kuu la Kichina cha Wu lililo sambamba na — si la chini ya — Kiwu cha Taihu (Shanghai, Suzhou, Hangzhou). Kinazungumzwa na watu wapatao milioni 2 katika Zhejiang ya kati, katika beseni la Mto Jinhua. Kiwu cha Wuzhou ni cha kihafidhina kitaipolojia: kinahifadhi utofautishaji kamili wa namna tatu wa vizuizi vya Kichina cha enzi za kati (kisicho na sauti / chenye pumzi / chenye sauti) kama makundi mengine ya Wu, lakini mfumo wake wa toni (kwa kawaida kategoria 7–8 zenye maumbo tofautishi ya mkondo) na baadhi ya maneno (mf. kiwakilishi cha nafsi ya kwanza umoja 我 [ŋo], nafsi ya tatu umoja 渠 [gɛ]) hutofautiana wazi na Kiwu cha Taihu, jambo linaloakisi mtawanyiko wa mapema wa Wuzhou kutoka kwa Wu kingine. Eneo hili ndilo nyumbani kwa ham maarufu ya Jinhua na lilikuwa mahali alipozaliwa msomi wa Neo-Confucius wa enzi ya Song, Lü Zuqian.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kiwu cha Jinhua
Maji
水
/sz̩˥˧˥/
Moto
火
/xu˥˧˥/
Jua
日头
/ȵiɪʔ˩˨dei˨˨˦/
Mwezi
月光
/ɦyøʔ˩˨kuaŋ˧˧/
Nyota
星
/ɕiŋ˥/
Mama
阿娘
/aʔ˥ȵiaŋ˨˨˦/
Baba
阿爸
/aʔ˥pa˧˧/
Mimi
我
/ŋu˩˧/
Wewe
尔
/n̩˩˧/
Jina
名
/miŋ˩˧/
Jicho
眼睛
/ŋa˥˧˥tɕiŋ˧˧/
Mkono
手
/ɕiei˥˧˥/
Moyo
心
/ɕiŋ˧˧/
Upendo
—
/—/
Mti
树
/dzz̩˨˨/
Nyumba
屋里
/oʔ˥li˨˨˦/
Mbwa
狗
/kei˥˧˥/
Paka
猫
/mau˨˨˦/
Kula
吃
/tɕʰiɪʔ˥/
Kunywa
吃
/tɕʰiɪʔ˥/
Moja
一
/iɪʔ˥/
Mbili
二
/ɲi˩˧/
Habari
侬好
/noŋ˨˨˦xau˥˧˥/
Asante
谢谢
/dzia˨˨dzia˨˨/
Nzuri
好
/xau˥˧˥/
Kompyuta
电脑
/diã˩˦nɑu˥˧˥/
Sushi
寿司
/ʑiu˩˦sz̩˧˧˦/
Vyanzo
- Cao Zhiyun 曹志耘 (1996) 金华方言词典 [Dictionary of the Jinhua dialect], Jiangsu Education Press (现代汉语方言大词典 series)
- Fu Guotong 傅國通 et al. (1985) 浙江吴语分区 [Subgrouping of Zhejiang Wu], 方言 1985-1
- Glottolog: Jinhua
- Norman (1988) Chinese
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Sinitic (Wu, Wuzhou 婺州片) zinazohusiana
| Maana | Kiwu cha Jinhua | Kiwu cha Jiaxing | Kihangzhou (Wu) | Kiwu cha Shanghai | Kiwu cha Wenzhou | Kiningbo | Kimandarin cha Xi'an |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | 水 /sz̩˥˧˥/ | 水 /sz̩˧˩˧/ | 水 /ʂz̩˥˧/ | 水 /sz̩˧˥/ | 水 /sɿ˧˥/ | 水 /sɿ˨˩˦/ | 水 /fei˥˧/ |
| Moto | 火 /xu˥˧˥/ | 火 /hu˧˩˧/ | 火 /xo˥˧/ | 火 /hu˧˥/ | 火 /hu˧˥/ | 火 /hu˨˩˦/ | 火 /xuo˥˧/ |
| Jua | 日头 /ȵiɪʔ˩˨dei˨˨˦/ | 日头 /ɲiɪʔ˩˨dɤu˨˨˧/ | 日头 /ʐəʔ˩˨dɤɯ˨˩˧/ | 太阳 /tʰa˧˧ɦiã˩˩/ | 日头 /zai˨˩˧dau˧˩/ | 日头 /ɲiʔ˩˨dɤu/ | 日头 /ʐɿ˥˥tʰou˨˦/ |
| Mwezi | 月光 /ɦyøʔ˩˨kuaŋ˧˧/ | 月亮 /ɦyøʔ˩˨liaŋ˨˨˧/ | 月亮 /yøʔ˩˨liaŋ˨˩˧/ | 月亮 /ɲyəʔ˩˨liã˩/ | 月光 /ɦyø˨˩˧kuɔ˧˧/ | 月亮 /ɲyəʔ˩˨liaŋ/ | 月亮 /ye˥˥liaŋ˨˩/ |
| Nyota | 星 /ɕiŋ˥/ | 星 /ɕiŋ˥˨/ | 星 /ɕiŋ˥˧/ | 星 /ɕin˥˧/ | 星 /saŋ˧/ | 星 /ɕin˥˧/ | 星 /ɕiŋ˨˩/ |
| Mama | 阿娘 /aʔ˥ȵiaŋ˨˨˦/ | 姆妈 /m̩˧˧ma˧˧/ | 妈妈 /ma˧˧ma˨˩˧/ | 姆妈 /m̩ma/ | 阿娘 /a˧˩ɲiɛ˧˩/ | 阿妈 /aʔ˦˦ma/ | 妈 /ma˨˩/ |
| Baba | 阿爸 /aʔ˥pa˧˧/ | 爹爹 /tia˦˦tia˦˦/ | 爸爸 /pa˧˧pa˨˩˧/ | 爸爸 /pa˧˩pa/ | 阿爸 /a˧˩pa˧˧/ | 阿爸 /aʔ˦˦pa/ | 爸 /pa˥˥/ |
| Mimi | 我 /ŋu˩˧/ | 我 /ŋu˨˧/ | 我 /ŋo˩˧/ | 我 /ŋu˩˧/ | 我 /ŋ˧˩/ | 我 /ŋu˩˧/ | 我 /ŋɤ˥˧/ |
| Wewe | 尔 /n̩˩˧/ | 倷 /nɛ˨˧/ | 你 /ȵi˩˧/ | 儂 /noŋ˩˧/ | 你 /ni˧˩/ | 侬 /noŋ˩˧/ | 你 /ni˥˧/ |
| Jina | 名 /miŋ˩˧/ | 名 /miŋ˨˧/ | 名字 /miɲ˩˧ z̩/ | 名字 /min˩˧ z̩/ | 名 /miɛ˧˩/ | 名字 /miɲ˩˧ zz̩/ | 名字 /miŋ˨˦ tsɿ/ |
| Jicho | 眼睛 /ŋa˥˧˥tɕiŋ˧˧/ | 眼睛 /ŋæ˨˨˧tsiŋ˦˦/ | 眼睛 /ŋæ˨˩˧tɕin˧˧/ | 眼睛 /ŋɛ˩tɕin˥/ | 眼睛 /ŋa˨˩˧tsaŋ˧˧/ | 眼睛 /ŋɛ˨˧tɕiɴ˦˦/ | 眼睛 /ŋæ˥˧tɕiŋ˨˩/ |
| Mkono | 手 /ɕiei˥˧˥/ | 手 /sɤu˧˩˧/ | 手 /ʂɤɯ˥˧/ | 手 /sɤ˧˥/ | 手 /ɕiu˧˥/ | 手 /ɕiʏ˧˨˥/ | 手 /sou˥˧/ |
| Moyo | 心 /ɕiŋ˧˧/ | 心 /ɕin˦˦/ | 心 /ɕin˧˧/ | 心 /ɕin˥/ | 心 /saŋ˧˧/ | 心 /siɴ˦˦/ | 心 /ɕiŋ˨˩/ |
| Upendo | — /—/ | 爱 /ɛ˧˧˥/ | 爱 /ɛ˧˧˥/ | 爱 /ɛ˧˧˥/ | 爱 /ai˦˨/ | 爱 /ai˥˧/ | 爱 /ŋæ˥˥/ |
| Mti | 树 /dzz̩˨˨/ | 树 /zz̩˨˨˧/ | 树 /zʮ˨˩˧/ | 树 /zz̩˨˧/ | 树 /zɿ˧˩/ | 树 /zɿ˨˧/ | 树 /fu˥˥/ |
| Nyumba | 屋里 /oʔ˥li˨˨˦/ | 屋里 /oʔ˥li˨˨˧/ | 房子 /vɑŋ˨˩tsɿ˨˩/ | 屋里 /oʔ˥li/ | 屋 /au˧˩/ | 屋里 /oʔ˥˥li/ | 房子 /faŋ˨˦tsɿ/ |
| Mbwa | 狗 /kei˥˧˥/ | 狗 /kɤu˧˩˧/ | 狗 /kɤɯ˥˧/ | 狗 /kɤ˧˩/ | 犬 /kʰyø˧˥/ | 狗 /kəu˨˩˦/ | 狗 /kou˥˧/ |
| Paka | 猫 /mau˨˨˦/ | 猫 /mɔ˨˨˧/ | 猫 /mɔ˨˩/ | 猫 /mɔ˥/ | 猫 /mau˧˧/ | 猫 /mɔ˦˦/ | 猫 /mau˨˦/ |
| Kula | 吃 /tɕʰiɪʔ˥/ | 吃 /tɕʰiɪʔ˥/ | 吃 /tɕʰiʔ˥/ | 吃 /tɕʰiɪʔ˥/ | 食 /dzai˨˩˧/ | 吃 /tɕʰiʔ˥˥/ | 吃 /tʂʰɿ˨˩/ |
| Kunywa | 吃 /tɕʰiɪʔ˥/ | 吃 /tɕʰiɪʔ˥/ | 喝 /xəʔ˥/ | 喝 /huəʔ˥/ | 吃 /kʰa˧˧/ | 喝 /hoʔ˥˥/ | 喝 /xɤ˨˩/ |
| Moja | 一 /iɪʔ˥/ | 一 /iɪʔ˥/ | 一 /iʔ˥/ | 一 /iʔ˥/ | 一 /iai̯˥/ | 一 /iʔ˥˥/ | 一 /i˥˥/ |
| Mbili | 二 /ɲi˩˧/ | 二 /ɲi˨˧/ | 二 /ȵi˩˧/ | 二 /ɲi˩˧/ | 二 /ni˩˧/ | 二 /ȵi˩˧/ | 二 /ɚ˥/ |
| Habari | 侬好 /noŋ˨˨˦xau˥˧˥/ | 侬好 /noŋ˨˨˧hɔ˧˩˧/ | 你好 /ni˨˩hɔ˥˧/ | 侬好 /noŋ˩hɔ˧˩/ | 你好 /ŋ˧˩hau˧˥/ | 侬好 /noŋ˦˦hɔ˨˩˦/ | 你好 /ni˥˧xau˥˧/ |
| Asante | 谢谢 /dzia˨˨dzia˨˨/ | 谢谢 /zia˨˨˧zia˨˨˧/ | 谢谢 /ziɑ˩˩ziɑ˨˩/ | 谢谢 /ʑia˩ʑia/ | 谢谢 /zia˨˩˧zia/ | 谢谢 /ʑia˨˧ɕia/ | 谢谢 /ɕie˥˥ɕie/ |
| Nzuri | 好 /xau˥˧˥/ | 好 /hɔ˧˩˧/ | 好 /hɔ˥˧/ | 好 /hɔ˧˩/ | 好 /hau˧˥/ | 好 /hɔ˨˩˦/ | 好 /xau˥˧/ |
| Kompyuta | 电脑 /diã˩˦nɑu˥˧˥/ | 电脑 /die˩˩˧nɔ˨˩˧/ | 电脑 /diẽ˩˩˧nɔ˥˧/ | 电脑 /di˨˨ nɔ˦˦/ | — | 电脑 /di˩˩˧nɔ˩˩˧/ | 电脑 /tiã˥˥nau˥˧/ |
| Sushi | 寿司 /ʑiu˩˦sz̩˧˧˦/ | 寿司 /ze˩˩˧sz̩˥˧/ | 寿司 /zei˩˧sz̩˧˧˦/ | 寿司 /zɤ˨˧sz̩˥˧/ | 寿司 /jɤu˨˨sz̩˦˦/ | 寿司 /ʑiʏ˩˩˧sz̩˥˨/ | 寿司 /ʂou˥˥sz̩˨˩/ |
Ulinganishaji wa usomaji wa Han
| Herufi | Kiwu cha Jinhua | Kiningbo | Kiwu cha Jiaxing | Kihangzhou (Wu) | Kiwu cha Shanghai | Kichina Hui (Wuyuan) | Hui |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | iq⁵⁵ /iəʔ˥˥/ | iq7 /iəʔ˥˥/ | iq7 /iɪʔ˥˥/ | iq7 /iɪʔ˥˥/ | iq7 /ɪʔ˥˥/ | ie⁵⁵ /iɛʔ˥˥/ | ie⁵ /iɛʔ˥/ |
| 二 | nyi²¹³ /n̩˨˩˧/ | gni6 /ɲi˨˩˧/ | gni6 /ɲi˨˩˧/ | gni6 /ɲi˨˩˧/ | gni6 /ɲi˨˧/ | n²² /n̩˨˨/ | n²² /n̩˨˨/ |
| 三 | sa³³ /sã˧˧/ | se1 /sɛ˥˧/ | se1 /sɛ˥˧/ | se1 /sæ̃˧˧/ | se1 /sɛ˥˧/ | se³³ /sɛ˧˧/ | se³³ /sɛ˧˧/ |
| 四 | sy⁵³ /sz̩˥˧/ | sy5 /sz̩˥˩/ | sy5 /sɿ˥˧/ | sy5 /sz̩˧/ | sy5 /sɿ˧˥/ | si³⁵ /sɿ˧˥/ | si³⁵ /sɿ˧˥/ |
| 五 | ng²¹³ /ŋ˨˩˧/ | ng6 /ŋ̍˨˩˧/ | ng6 /ŋ̍˨˩˧/ | ng6 /ŋ̍˨˩˧/ | ng6 /ŋ̍˨˧/ | ng²¹ /ŋ̩˨˩/ | ng²¹ /ŋ̩˨˩/ |
| 六 | lieu²⁴ /liu˨˦/ | loq8 /loʔ˨˩˧/ | loq8 /loʔ˨˧/ | loq8 /loʔ˨˩˧/ | loq8 /loʔ˩˨/ | lu²¹ /lu˨˩/ | lu²¹ /lu˨˩/ |
| 七 | tshiq⁵⁵ /tsʰiəʔ˥˥/ | tshiq7 /tsʰiʔ˥˥/ | tshiq7 /tsʰiɪʔ˥˥/ | tshiq7 /tsʰiʔ˥˥/ | chiq7 /tɕʰɪʔ˥˥/ | tshi⁵⁵ /tsʰiɪʔ˥˥/ | chii⁵ /tsʰiɪʔ˥/ |
| 八 | paq⁵⁵ /pɒʔ˥˥/ | paq7 /pɐʔ˥˥/ | poq7 /pɒʔ˥˥/ | paq7 /pɐʔ˥˥/ | paq7 /pɐʔ˥˥/ | pa⁵⁵ /paʔ˥˥/ | pa⁵ /paʔ˥/ |
| 九 | jieu⁵³⁵ /tɕiɤɯ˥˧˥/ | cieu3 /tɕiɤɯ˧˥/ | cieu3 /tɕiɤɯ˥˨˧/ | cieu3 /tɕiɤɯ˥˧/ | cieu5 /tɕiɤɯ˧˥/ | tçiu³⁵ /tɕiu˧˥/ | jiu³⁵ /tɕiu˧˥/ |
| 十 | zeq²¹² /zəʔ˨˩˨/ | zeq8 /zəʔ˨˩˧/ | zeq8 /zəʔ˨˧/ | zeq8 /zəʔ˨˩˧/ | zeq8 /zəʔ˩˨/ | sii²¹ /siɪʔ˨˩/ | sii²¹ /siɪʔ˨˩/ |
| 日 | niq²¹² /niʔ˨˩˨/ | 白讀 (sun/day)gniq8 /ȵiɪʔ˨˩˧/文讀zeq8 /zəʔ˨˩˧/ | 白讀 (sun/day)gniq8 /ȵiɪʔ˨˩˧/文讀zeq8 /zəʔ˨˩˧/ | 白讀 (sun/day)gniq8 /ȵiɪʔ˨˩˧/文讀zeq8 /zəʔ˨˩˧/ | 白讀 (sun/day)gniq8 /ȵiɪʔ˩˨/文讀zeq8 /zəʔ˩˨/ | ngi⁵⁵ /ŋiʔ˥˥/ | ngi⁵ /ŋiʔ˥/ |
| 月 | nguoq²¹² /ŋyəʔ˨˩˨/ | 白讀 (moon/month)yuoq8 /ɦyɪʔ˨˩˧/文讀yeq8 /ɦiɪʔ˨˩˧/ | 白讀 (moon/month)yuoq8 /ɦyɪʔ˨˩˧/文讀yeq8 /ɦiɪʔ˨˩˧/ | 白讀 (moon/month)yuoq8 /ɦyɪʔ˨˩˧/文讀yeq8 /ɦiɪʔ˨˩˧/ | 白讀 (moon/month)yuoq8 /ɦyɪʔ˩˨/文讀yeq8 /ɦiɪʔ˩˨/ | ngie⁵⁵ /ŋiɛʔ˥˥/ | ngye⁵ /ŋyɛʔ˥/ |
| 山 | sa³³⁴ /sa˧˧˦/ | se1 /sɛ˥˧/ | se1 /sɛ˥˧/ | se1 /sɛ˧˧/ | se1 /sɛ˥˧/ | san³³ /san˧˧/ | san³³ /san˧˧/ |
| 水 | xy³⁵ /ɕy˧˥/ | sy3 /sz̩˧˥/ | sy3 /sz̩˥˩/ | sy3 /sz̩˥˧/ | sy5 /sz̩˧˥/ | shyi⁴² /ɕyi˦˨/ | shyi⁴² /ɕyi˦˨/ |
| 火 | xuo³⁵ /xuo˧˥/ | hu3 /hu˧˥/ | hu3 /hu˥˩/ | hu3 /hu˥˧/ | hu5 /hu˧˥/ | huo⁴² /xuo˦˨/ | huo⁴² /xuo˦˨/ |
| 木 | mu²¹² /mu˨˩˨/ | moq8 /moʔ˨˩˧/ | moq8 /moʔ˨˩˧/ | moq8 /moʔ˨˩˧/ | moq8 /moʔ˩˨/ | mu⁵⁵ /muʔ˥˥/ | mu⁵ /muʔ˥/ |
| 土 | thu³⁵ /tʰu˧˥/ | thu3 /tʰu˧˥/ | thu3 /tʰu˧˥/ | thu3 /tʰu˥˧/ | thu5 /tʰu˧˥/ | thu³⁵ /tʰu˧˥/ | thu³⁵ /tʰu˧˥/ |
| 天 | thie³³ /tʰiɛ˧˧/ | thi1 /tʰi˥˧/ | thie1 /tʰiɛ˥˧/ | thie1 /tʰiɛ˧˧/ | thi1 /tʰi˥˧/ | thien³³ /tʰiɛn˧˧/ | thien³³ /tʰiɛn˧˧/ |
| 地 | di²¹³ /di˨˩˧/ | di6 /di˨˩˧/ | di6 /di˨˩˧/ | di6 /di˨˩˧/ | di6 /di˨˧/ | ti²² /ti˨˨/ | ti²² /ti˨˨/ |
| 海 | he³⁵ /he˧˥/ | he3 /he˧˥/ | he3 /he˧˥/ | he3 /he˥˧/ | he5 /he˧˥/ | xai³⁵ /xai˧˥/ | xai³⁵ /xai˧˥/ |
| 龍 | long³¹³ /loŋ˧˩˧/ | lon2 /loŋ˨˨˦/ | lon2 /loŋ˨˩˧/ | lon2 /loŋ˨˩˧/ | lon6 /loŋ˨˧/ | lyng³¹ /lyŋ˧˩/ | lyng³¹ /lyŋ˧˩/ |
| 虎 | hu³³⁴ /hu˧˧˦/ | hu3 /hu˧˥/ | hu3 /hu˥˧/ | hu3 /hu˥˧/ | hu5 /hu˧˥/ | fu⁴² /fu˦˨/ | fu⁴² /fu˦˨/ |
| 犬 | qyoe³³⁴ /tɕʰyø˧˧˦/ | chioe3 /tɕʰyø˧˥/ | chioe3 /tɕʰyø˥˧/ | chioe3 /tɕʰyø˥˧/ | chioe5 /tɕʰyø˧˥/ | tçhen⁴² /tɕʰyẽ˦˨/ | qhyen⁴² /tɕʰyẽ˦˨/ |
| 馬 | mo²¹ /mo˨˩/ | mo6 /mo˨˩˧/ | mo6 /mo˨˧/ | mo6 /mo˨˩˧/ | mo6 /mo˨˧/ | ma⁴² /ma˦˨/ | ma⁴² /ma˦˨/ |
| 鳥 | tio²¹ /tiɔ˨˩/ | tiau3 /tiɔ˧˥/ | tiau3 /tiɔ˨˧/ | tiau3 /tiɔ˨˩˧/ | tiau5 /tiɔ˧˥/ | niau⁴² /niau˦˨/ | niau⁴² /niau˦˨/ |
| 魚 | hhy²¹ /ɦy˨˩/ | ng2 /ŋ̍˨˩˧/ | ng2 /ŋ̍˨˧/ | yu2 /ɦy˨˩˧/ | ng6 /ŋ̍˨˧/ | y²¹³ /y˨˩˧/ | y²¹³ /y˨˩˧/ |
| 牛 | ngieu²² /ŋiu˨˨/ | ngieu2 /ŋiɤ˨˩˧/ | gnieu2 /ɲiɤ˨˨˧/ | gnieu2 /ɲiɤ˨˩˧/ | gnieu6 /ɲiɤ˨˧/ | ngiu¹³ /ŋiu˩˧/ | ngiu¹³ /ŋiu˩˧/ |
| 羊 | hhiang²² /iaŋ˨˨/ | yan2 /jiã˨˩˧/ | yan2 /jiã˨˨˧/ | yan2 /jiã˨˩˧/ | yan6 /ɦiã˨˧/ | iong¹³ /iɔŋ˩˧/ | iong¹³ /iɔŋ˩˧/ |
| 貓 | mau³³ /mau˧˧/ | mau1 /mɔ˥˧/ | mau1 /mɔ˥˧/ | mau1 /mɔ˧˧/ | mau1 /mɔ˥˧/ | mau⁵⁵ /mau˥˥/ | mau⁵⁵ /mau˥˥/ |
| 人 | nying²¹³ /ɲiŋ˨˩˧/ | gnin2 /ɲin˨˩˧/ | gnin2 /ɲin˨˩˧/ | zen2 /zən˨˩˧/ | 白讀gnin6 /ɲin˨˧/文讀zen6 /zən˨˧/ | ren²¹³ /ʐən˨˩˧/ | ren²¹³ /ʐən˨˩˧/ |
| 手 | xiu³⁵ /ɕiu˧˥/ | seu3 /sɤɯ˧˥/ | seu3 /sɤɯ˧˥/ | seu3 /sɤɯ˥˧/ | seu5 /sɤ˧˥/ | shiu³⁵ /ɕiu˧˥/ | shiu³⁵ /ɕiu˧˥/ |
| 足 | jyq⁵⁵ /tɕyʔ˥˥/ | tsoq7 /tsoʔ˥˥/ | tsoq7 /tsoʔ˥˥/ | tsoq7 /tsoʔ˥˥/ | tsoq7 /tsoʔ˥˥/ | tsu⁵⁵ /tsuʔ˥˥/ | zu⁵ /tsuʔ˥/ |
| 目 | mu²¹³ /mu˨˩˧/ | moq8 /moʔ˨˩˧/ | moq8 /moʔ˨˩˧/ | moq8 /moʔ˨˩˧/ | moq8 /moʔ˩˨/ | mu⁵⁵ /muʔ˥˥/ | mu⁵ /muʔ˥/ |
| 耳 | hher⁵³ /ɦɚ˥˧/ | er6 /ɦɚ˨˩˧/ | er6 /ɦɚ˨˧/ | er6 /ɦɚ˨˩˧/ | er6 /ɦɚ˨˧/ | er⁴² /ɚ˦˨/ | er⁴² /ɚ˦˨/ |
| 口 | kheu⁵³ /kʰəu˥˧/ | kheu3 /kʰɤ˧˥/ | kheu3 /kʰɤ˧˦/ | kheu3 /kʰɤ˥˧/ | kheu5 /kʰɤ˧˥/ | khou⁴² /kʰəu˦˨/ | khou⁴² /kʰəu˦˨/ |
| 頭 | dou³¹³ /dɤu˧˩˧/ | deu2 /dɤɯ˨˨˧/ | deu2 /dɤ˨˩˧/ | deu2 /dɤ˨˨˧/ | deu6 /dɤ˨˧/ | deu²¹³ /dɤɯ˨˩˧/ | deu²¹³ /dɤɯ˨˩˧/ |
| 心 | xing³¹³ /ɕiŋ˧˩˧/ | shin1 /ɕiŋ˥˧/ | shin1 /ɕin˥˧/ | shin1 /ɕin˧˧/ | shin1 /ɕin˥˧/ | shin³³ /ɕin˧˧/ | shin³³ /ɕin˧˧/ |
| 血 | xuoq⁵⁵ /ɕyəʔ˥˥/ | shiuq7 /ɕyəʔ˥˥/ | shiuq7 /ɕyəʔ˥˥/ | shiuq7 /ɕyəʔ˥˥/ | 白讀shioq7 /ɕioʔ˥˥/文讀shiuq7 /ɕyəʔ˥˥/ | shie⁵⁵ /ɕiɛʔ˥˥/ | shye⁵ /ɕyɛʔ˥/ |
| 肉 | nyoq²³ /ɲyoʔ˨˧/ | gniuoq8 /ɲyoʔ˨˩˧/ | gnioq8 /ɲioʔ˨˧/ | zoq8 /zoʔ˨˩˧/ | gnioq8 /ɲioʔ˩˨/ | nyio⁵⁵ /ɲioʔ˥˥/ | nyio⁵ /ɲioʔ˥/ |
| 上 | zang²¹² /zɑŋ˨˩˨/ | zaon6 /zɑŋ˨˩˧/ | zaon6 /zɑŋ˨˩˧/ | zaon6 /zɑŋ˨˧/ | zaon6 /zɑŋ˨˧/ | zang²² /zɑŋ˨˨/ | zang²² /zɑŋ˨˨/ |
| 下 | hho²¹² /ɦo˨˩˨/ | gho6 /ɦo˨˩˧/ | gho6 /ɦo˨˩˧/ | gho6 /ɦo˨˧/ | gho6 /ɦo˨˧/ | hho²² /ɦo˨˨/ | hho²² /ɦo˨˨/ |
| 中 | tsong³³⁴ /tsoŋ˧˧˦/ | tson1 /tsoŋ˥˧/ | tson1 /tsoŋ˥˧/ | tson1 /tsoŋ˧˧/ | tson1 /tsoŋ˥˧/ | zong³³ /tsoŋ˧˧/ | zong³³ /tsoŋ˧˧/ |
| 中 | tsong⁵³ /tsoŋ˥˧/ | tson5 /tsoŋ˧˧/ | tson5 /tsoŋ˧˧/ | tson5 /tsoŋ˧˧/ | tson5 /tsoŋ˧˥/ | zong⁵⁵ /tsoŋ˥˥/ | zong⁵⁵ /tsoŋ˥˥/ |
| 央 | iang³³ /iɑŋ˧˧/ | iaon1 /iɑ̃˥˧/ | iaon1 /iɑ̃˥˧/ | iaon1 /iɑ̃˧˧/ | iaon1 /iɑ̃˥˧/ | iang³³ /iaŋ˧˧/ | iang³³ /iaŋ˧˧/ |
| 左 | tsuo⁵³ /tsuə˥˧/ | tsu3 /tsu˧˥/ | tsu3 /tsu˥˧/ | tsu3 /tsu˥˧/ | tsu5 /tsu˧˥/ | zo⁴² /tso˦˨/ | zo⁴² /tso˦˨/ |
| 右 | iu²⁴ /iu˨˦/ | yeu6 /jɤ˨˩˧/ | yeu6 /jɤ˨˨/ | yeu6 /jɤ˨˩˧/ | yeu6 /jɤ˨˧/ | ieu²² /iəu˨˨/ | ieu²² /iəu˨˨/ |
| 東 | tung⁵³⁵ /tuŋ˥˧˥/ | ton1 /toŋ˥˧/ | ton1 /toŋ˥˧/ | ton1 /toŋ˧˧/ | ton1 /toŋ˥˧/ | tung³³ /tuŋ˧˧/ | tung³³ /tuŋ˧˧/ |
| 西 | xi⁵³⁵ /ɕi˥˧˥/ | shi1 /ɕi˥˧/ | shi1 /ɕi˥˧/ | shi1 /ɕi˧˧/ | shi1 /ɕi˥˧/ | shi³³ /ɕi˧˧/ | shi³³ /ɕi˧˧/ |
| 南 | na²¹³ /nã˨˩˧/ | noe2 /nø˨˨˧/ | noe2 /nø˨˨/ | noe2 /nø˨˩˧/ | noe6 /nø˨˧/ | lan²¹³ /lan˨˩˧/ | lan²¹³ /lan˨˩˧/ |
| 北 | peuq⁵⁵ /pəʔ˥˥/ | poq7 /poʔ˥˥/ | poq7 /poʔ˥˥/ | poq7 /poʔ˥˥/ | poq7 /poʔ˥˥/ | pe⁵⁵ /pɛʔ˥˥/ | pe⁵ /pɛʔ˥/ |
| 行 | hhang²⁴ /ɦã˨˦/ | ghaon2 /ɦɑ̃˨˩˧/ | ghaon2 /ɦɑ̃˨˧/ | ghaon2 /ɦɑ̃˨˩˧/ | ghaon6 /ɦɑ̃˨˧/ | hhien²² /ɦiɛ̃˨˨/ | hhien²² /ɦiɛ̃˨˨/ |
| 行 | hhang²⁴ /ɦã˨˦/ | ghaon6 /ɦɑ̃˨˩˧/ | ghaon2 /ɦɑ̃˨˧/ | ghaon2 /ɦɑ̃˨˩˧/ | ghaon6 /ɦɑ̃˨˧/ | hhong²² /ɦɔ̃˨˨/ | hhong²² /ɦɔ̃˨˨/ |
| 来 | le²⁴ /lɛ˨˦/ | le2 /lɛ˨˨˧/ | le2 /lɛ˨˧/ | le2 /lɛ˨˩˧/ | le6 /lɛ˨˧/ | le²¹³ /lɛ˨˩˧/ | le²¹³ /lɛ˨˩˧/ |
| 去 | qy⁵³ /tɕʰy˥˧/ | chi5 /tɕʰi˨˩˧/ | chi5 /tɕʰi˥˩/ | chi5 /tɕʰi˥˧/ | chi5 /tɕʰi˧˥/ | tçhy²² /tɕʰy˨˨/ | qhy²² /tɕʰy˨˨/ |
| 見 | jie⁵³ /tɕiɛ˥˧/ | ci5 /tɕi˦˦˧/ | ci5 /tɕi˥˩/ | cie5 /tɕiɛ˥˧/ | ci5 /tɕi˧˥/ | tçien³⁵ /tɕiɛn˧˥/ | jien³⁵ /tɕiɛn˧˥/ |
| 聞 | veng²¹³ /vəŋ˨˩˧/ | ven2 /vəŋ˨˩˧/ | ven2 /vən˨˨/ | ven2 /vən˨˩˧/ | ven6 /vən˨˧/ | uen²¹³ /uən˨˩˧/ | uen²¹³ /uən˨˩˧/ |
| 食 | zeq²¹² /zəʔ˨˩˨/ | zeq8 /zəʔ˨˩˧/ | zeq8 /zəʔ˨˩˧/ | zeq8 /zəʔ˨˩˧/ | zeq8 /zəʔ˩˨/ | sii⁵⁵ /siɪʔ˥˥/ | sii⁵ /siɪʔ˥/ |
| 飲 | ing⁵³ /iŋ˥˧/ | in3 /iŋ˧˥/ | in3 /in˧˦/ | in3 /in˥˧/ | in5 /ʔin˧˥/ | in³⁵ /in˧˥/ | in³⁵ /in˧˥/ |
| 走 | tseu³⁵ /tsɤɯ˧˥/ | tseu3 /tsɤɯ˧˥/ | tseu3 /tsɤɯ˧˥/ | tseu3 /tsɤɯ˥˧/ | tseu5 /tsɤɯ˧˥/ | tseu²¹³ /tseu˨˩˧/ | zeu²¹³ /tseu˨˩˧/ |
| 坐 | zo²¹³ /zo˨˩˧/ | zu6 /zu˨˩˧/ | zo6 /zo˨˩˧/ | zo6 /zo˨˩˧/ | zu6 /zu˨˧/ | tso²² /tso˨˨/ | zo²² /tso˨˨/ |
| 立 | liq²³ /liɪʔ˨˧/ | liq8 /liɪʔ˨˩˧/ | liq8 /liɪʔ˨˩˧/ | liq8 /liɪʔ˨˩˧/ | liq8 /liɪʔ˩˨/ | li⁵⁵ /liʔ˥˥/ | li⁵ /liʔ˥/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.