杭州话
Kihangzhou (Wu)
Kichina (Wu, Taihu)
Kiwu cha Hangzhou (杭州话) ni aina ya Kiwu cha Taihu cha mji mkuu wa zamani wa Nasaba ya Song ya Kusini, kinachozungumzwa na takriban watu milioni 1.4 katika kiini cha mijini cha Hangzhou. Kinajulikana sana kama lahaja ya Kiwu iliyoathiriwa zaidi na Kimandarini: uhamiaji mkubwa wa karne ya 12 wa baraza na watu wa Song ya Kaskazini kutoka Kaifeng (1127–1138) uliweka tabaka za kileksia na kimofolojia za Kimandarini juu ya msingi wa Kiwu wa eneo hilo — hasa kiwakilishi cha nafsi ya kwanza umoja cha mtindo wa Kimandarini 我 (badala ya Kiwu 阿拉/吾) na kiambishi tamati cha udogo 兒 chenye urangi wa r wa retroflex, cha kipekee miongoni mwa aina za Kiwu. Kinahifadhi mfululizo wa konsonanti vizuizi vyenye sauti wa enzi za kati (b/d/g/dz/z) wa Kiwu, chenye toni 7.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kihangzhou (Wu)
Maji
水
/ʂz̩˥˧/
Moto
火
/xo˥˧/
Jua
日头
/ʐəʔ˩˨dɤɯ˨˩˧/
Mwezi
月亮
/yøʔ˩˨liaŋ˨˩˧/
Nyota
星
/ɕiŋ˥˧/
Mama
妈妈
/ma˧˧ma˨˩˧/
Baba
爸爸
/pa˧˧pa˨˩˧/
Mimi
我
/ŋo˩˧/
Wewe
你
/ȵi˩˧/
Jina
名字
/miɲ˩˧ z̩/
Jicho
眼睛
/ŋæ˨˩˧tɕin˧˧/
Mkono
手
/ʂɤɯ˥˧/
Moyo
心
/ɕin˧˧/
Upendo
爱
/ɛ˧˧˥/
Mti
树
/zʮ˨˩˧/
Nyumba
房子
/vɑŋ˨˩tsɿ˨˩/
Mbwa
狗
/kɤɯ˥˧/
Paka
猫
/mɔ˨˩/
Kula
吃
/tɕʰiʔ˥/
Kunywa
喝
/xəʔ˥/
Moja
一
/iʔ˥/
Mbili
二
/ȵi˩˧/
Habari
你好
/ni˨˩hɔ˥˧/
Asante
谢谢
/ziɑ˩˩ziɑ˨˩/
Nzuri
好
/hɔ˥˧/
Kompyuta
电脑
/diẽ˩˩˧nɔ˥˧/
Sushi
寿司
/zei˩˧sz̩˧˧˦/
Vyanzo
- Bao Houxing 鮑厚星 (1998) 杭州方言詞典 [Dictionary of the Hangzhou dialect], Jiangsu Education Press
- Simmons, R. V. (1992) The Hangzhou dialect (PhD diss., U. Washington)
- Glottolog: Hangzhou Wu
- Norman (1988) Chinese
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Sinitic (Wu, Taihu) zinazohusiana
| Maana | Kihangzhou (Wu) | Kiwu cha Jiaxing | Kiwu cha Shanghai | Kimandarini cha Nanjing | Kiwu cha Jinhua | Kimandarin cha Kunming | Kimandarini cha Chengdu |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | 水 /ʂz̩˥˧/ | 水 /sz̩˧˩˧/ | 水 /sz̩˧˥/ | 水 /ʂueɪ˨˩˨/ | 水 /sz̩˥˧˥/ | 水 /suei˥˧/ | 水 /suei˥˧/ |
| Moto | 火 /xo˥˧/ | 火 /hu˧˩˧/ | 火 /hu˧˥/ | 火 /xuo˨˩˨/ | 火 /xu˥˧˥/ | 火 /xo˥˧/ | 火 /xo˥˧/ |
| Jua | 日头 /ʐəʔ˩˨dɤɯ˨˩˧/ | 日头 /ɲiɪʔ˩˨dɤu˨˨˧/ | 太阳 /tʰa˧˧ɦiã˩˩/ | 太阳 /tʰɛ˦iaŋ˩˧/ | 日头 /ȵiɪʔ˩˨dei˨˨˦/ | 太阳 /tʰæ˨˩˨iaŋ˧˩/ | 太阳 /tʰai˨˩˧iaŋ˨˩/ |
| Mwezi | 月亮 /yøʔ˩˨liaŋ˨˩˧/ | 月亮 /ɦyøʔ˩˨liaŋ˨˨˧/ | 月亮 /ɲyəʔ˩˨liã˩/ | 月亮 /yʔ˥liaŋ˦/ | 月光 /ɦyøʔ˩˨kuaŋ˧˧/ | 月亮 /ye˧˩liaŋ˨˩˨/ | 月亮 /ye˨˩lia̠ŋ˨˩˧/ |
| Nyota | 星 /ɕiŋ˥˧/ | 星 /ɕiŋ˥˨/ | 星 /ɕin˥˧/ | 星 /ɕiŋ˧˩/ | 星 /ɕiŋ˥/ | 星 /ɕĩ˦/ | 星 /ɕin˦˥/ |
| Mama | 妈妈 /ma˧˧ma˨˩˧/ | 姆妈 /m̩˧˧ma˧˧/ | 姆妈 /m̩ma/ | 姆妈 /m̩˧˩ma˧˩/ | 阿娘 /aʔ˥ȵiaŋ˨˨˦/ | 妈 /ma˦˦/ | 妈妈 /ma˥ma/ |
| Baba | 爸爸 /pa˧˧pa˨˩˧/ | 爹爹 /tia˦˦tia˦˦/ | 爸爸 /pa˧˩pa/ | 爹 /tie˧˩/ | 阿爸 /aʔ˥pa˧˧/ | 爹 /tie˦˦/ | 爸爸 /pa˨˩˧pa/ |
| Mimi | 我 /ŋo˩˧/ | 我 /ŋu˨˧/ | 我 /ŋu˩˧/ | 我 /ŋo˨˩˨/ | 我 /ŋu˩˧/ | 我 /ŋo˥˧/ | 我 /ŋo˥˧/ |
| Wewe | 你 /ȵi˩˧/ | 倷 /nɛ˨˧/ | 儂 /noŋ˩˧/ | 你 /ni˨˩˨/ | 尔 /n̩˩˧/ | 你 /ni˥˧/ | 你 /ni˥˧/ |
| Jina | 名字 /miɲ˩˧ z̩/ | 名 /miŋ˨˧/ | 名字 /min˩˧ z̩/ | 名 /miŋ˩˧/ | 名 /miŋ˩˧/ | 名字 /miŋ˧˩ tsɿ/ | 名 /min˨˩/ |
| Jicho | 眼睛 /ŋæ˨˩˧tɕin˧˧/ | 眼睛 /ŋæ˨˨˧tsiŋ˦˦/ | 眼睛 /ŋɛ˩tɕin˥/ | 眼睛 /iɛn˨˩˨tɕin˧˩/ | 眼睛 /ŋa˥˧˥tɕiŋ˧˧/ | 眼睛 /ŋæ˥˧tɕin˦˦/ | 眼睛 /ŋan˥˧tɕin˥/ |
| Mkono | 手 /ʂɤɯ˥˧/ | 手 /sɤu˧˩˧/ | 手 /sɤ˧˥/ | 手 /ʂəɯ˨˩˨/ | 手 /ɕiei˥˧˥/ | 手 /sɤu˥˧/ | 手 /sou˥˧/ |
| Moyo | 心 /ɕin˧˧/ | 心 /ɕin˦˦/ | 心 /ɕin˥/ | 心 /ɕin˧˩/ | 心 /ɕiŋ˧˧/ | 心 /ɕin˦˦/ | 心 /ɕin˥/ |
| Upendo | 爱 /ɛ˧˧˥/ | 爱 /ɛ˧˧˥/ | 爱 /ɛ˧˧˥/ | 爱 /ɛ˦/ | — /—/ | 爱 /æ˨˩˨/ | 爱 /ŋai˨˩˧/ |
| Mti | 树 /zʮ˨˩˧/ | 树 /zz̩˨˨˧/ | 树 /zz̩˨˧/ | 树 /ʂu˦/ | 树 /dzz̩˨˨/ | 树 /su˨˩˨/ | 树 /su˨˩˧/ |
| Nyumba | 房子 /vɑŋ˨˩tsɿ˨˩/ | 屋里 /oʔ˥li˨˨˧/ | 屋里 /oʔ˥li/ | 房子 /fɑŋ˩˧tsɿ/ | 屋里 /oʔ˥li˨˨˦/ | 房子 /faŋ˧˩tsɿ/ | 屋头 /u˨˩tʰəu˨˩/ |
| Mbwa | 狗 /kɤɯ˥˧/ | 狗 /kɤu˧˩˧/ | 狗 /kɤ˧˩/ | 狗 /kəɯ˨˩˨/ | 狗 /kei˥˧˥/ | 狗 /kəu˥˧/ | 狗 /kəu˥˧/ |
| Paka | 猫 /mɔ˨˩/ | 猫 /mɔ˨˨˧/ | 猫 /mɔ˥/ | 猫 /mɔ˧˩/ | 猫 /mau˨˨˦/ | 猫 /mau˧˩/ | 猫 /mau˥/ |
| Kula | 吃 /tɕʰiʔ˥/ | 吃 /tɕʰiɪʔ˥/ | 吃 /tɕʰiɪʔ˥/ | 吃 /tʂʰʅʔ˥/ | 吃 /tɕʰiɪʔ˥/ | 吃 /tsʰʅ˦˦/ | 吃 /tsʰɿ˨˩/ |
| Kunywa | 喝 /xəʔ˥/ | 吃 /tɕʰiɪʔ˥/ | 喝 /huəʔ˥/ | 喝 /xəʔ˥/ | 吃 /tɕʰiɪʔ˥/ | 喝 /xo˦˦/ | 喝 /xo˨˩/ |
| Moja | 一 /iʔ˥/ | 一 /iɪʔ˥/ | 一 /iʔ˥/ | 一 /iʔ˥/ | 一 /iɪʔ˥/ | 一 /i˧˩/ | 一 /i˨˩/ |
| Mbili | 二 /ȵi˩˧/ | 二 /ɲi˨˧/ | 二 /ɲi˩˧/ | 二 /ɚ˦/ | 二 /ɲi˩˧/ | 二 /ɚ˨˩˨/ | 二 /ɚ˨˩˧/ |
| Habari | 你好 /ni˨˩hɔ˥˧/ | 侬好 /noŋ˨˨˧hɔ˧˩˧/ | 侬好 /noŋ˩hɔ˧˩/ | 你好 /li˨˩˨xɔ˨˩˨/ | 侬好 /noŋ˨˨˦xau˥˧˥/ | 你好 /ni˥˧xau˥˧/ | 你好 /ni˥˧xau˥˧/ |
| Asante | 谢谢 /ziɑ˩˩ziɑ˨˩/ | 谢谢 /zia˨˨˧zia˨˨˧/ | 谢谢 /ʑia˩ʑia/ | 谢谢 /ɕie˦ɕie/ | 谢谢 /dzia˨˨dzia˨˨/ | 谢谢 /ɕie˨˩˨ɕie/ | 谢谢 /ɕie˨˩˧ɕie/ |
| Nzuri | 好 /hɔ˥˧/ | 好 /hɔ˧˩˧/ | 好 /hɔ˧˩/ | 好 /xɔ˨˩˨/ | 好 /xau˥˧˥/ | 好 /xau˥˧/ | 好 /xau˥˧/ |
| Kompyuta | 电脑 /diẽ˩˩˧nɔ˥˧/ | 电脑 /die˩˩˧nɔ˨˩˧/ | 电脑 /di˨˨ nɔ˦˦/ | 电脑 /tiɛn˦˦nɔ˨˩˨/ | 电脑 /diã˩˦nɑu˥˧˥/ | 电脑 /tiɛn˨˩˨nau˥˧/ | 电脑 /tiɛn˨˩˧nau˥˧/ |
| Sushi | 寿司 /zei˩˧sz̩˧˧˦/ | 寿司 /ze˩˩˧sz̩˥˧/ | 寿司 /zɤ˨˧sz̩˥˧/ | 寿司 /ʂəɯ˦˦sz̩˧˩/ | 寿司 /ʑiu˩˦sz̩˧˧˦/ | 寿司 /səu˨˩˨sz̩˦˦/ | 寿司 /səu˨˩˧sz̩˥˥/ |
Ulinganishaji wa usomaji wa Han
| Herufi | Kihangzhou (Wu) | Kiningbo | Kiwu cha Jiaxing | Kiwu cha Shanghai | Kiwu cha Jinhua | Kiwu cha Suzhou | Kichina Hui (Wuyuan) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | iq7 /iɪʔ˥˥/ | iq7 /iəʔ˥˥/ | iq7 /iɪʔ˥˥/ | iq7 /ɪʔ˥˥/ | iq⁵⁵ /iəʔ˥˥/ | iq7 /iəʔ˦˧/ | ie⁵⁵ /iɛʔ˥˥/ |
| 二 | gni6 /ɲi˨˩˧/ | gni6 /ɲi˨˩˧/ | gni6 /ɲi˨˩˧/ | gni6 /ɲi˨˧/ | nyi²¹³ /n̩˨˩˧/ | gni6 /ɲi˨˧˩/ | n²² /n̩˨˨/ |
| 三 | se1 /sæ̃˧˧/ | se1 /sɛ˥˧/ | se1 /sɛ˥˧/ | se1 /sɛ˥˧/ | sa³³ /sã˧˧/ | se1 /sᴇ˦˦/ | se³³ /sɛ˧˧/ |
| 四 | sy5 /sz̩˧/ | sy5 /sz̩˥˩/ | sy5 /sɿ˥˧/ | sy5 /sɿ˧˥/ | sy⁵³ /sz̩˥˧/ | sy5 /sɿ˥˩˧/ | si³⁵ /sɿ˧˥/ |
| 五 | ng6 /ŋ̍˨˩˧/ | ng6 /ŋ̍˨˩˧/ | ng6 /ŋ̍˨˩˧/ | ng6 /ŋ̍˨˧/ | ng²¹³ /ŋ˨˩˧/ | ng6 /ŋ̍˨˧˩/ | ng²¹ /ŋ̩˨˩/ |
| 六 | loq8 /loʔ˨˩˧/ | loq8 /loʔ˨˩˧/ | loq8 /loʔ˨˧/ | loq8 /loʔ˩˨/ | lieu²⁴ /liu˨˦/ | loq8 /loʔ˨˧/ | lu²¹ /lu˨˩/ |
| 七 | tshiq7 /tsʰiʔ˥˥/ | tshiq7 /tsʰiʔ˥˥/ | tshiq7 /tsʰiɪʔ˥˥/ | chiq7 /tɕʰɪʔ˥˥/ | tshiq⁵⁵ /tsʰiəʔ˥˥/ | tshiq7 /tsʰiəʔ˦˧/ | tshi⁵⁵ /tsʰiɪʔ˥˥/ |
| 八 | paq7 /pɐʔ˥˥/ | paq7 /pɐʔ˥˥/ | poq7 /pɒʔ˥˥/ | paq7 /pɐʔ˥˥/ | paq⁵⁵ /pɒʔ˥˥/ | poq7 /poʔ˦˧/ | pa⁵⁵ /paʔ˥˥/ |
| 九 | cieu3 /tɕiɤɯ˥˧/ | cieu3 /tɕiɤɯ˧˥/ | cieu3 /tɕiɤɯ˥˨˧/ | cieu5 /tɕiɤɯ˧˥/ | jieu⁵³⁵ /tɕiɤɯ˥˧˥/ | cieu3 /tɕiʏ˥˩/ | tçiu³⁵ /tɕiu˧˥/ |
| 十 | zeq8 /zəʔ˨˩˧/ | zeq8 /zəʔ˨˩˧/ | zeq8 /zəʔ˨˧/ | zeq8 /zəʔ˩˨/ | zeq²¹² /zəʔ˨˩˨/ | zeq8 /zəʔ˨˧/ | sii²¹ /siɪʔ˨˩/ |
| 日 | 白讀 (sun/day)gniq8 /ȵiɪʔ˨˩˧/文讀zeq8 /zəʔ˨˩˧/ | 白讀 (sun/day)gniq8 /ȵiɪʔ˨˩˧/文讀zeq8 /zəʔ˨˩˧/ | 白讀 (sun/day)gniq8 /ȵiɪʔ˨˩˧/文讀zeq8 /zəʔ˨˩˧/ | 白讀 (sun/day)gniq8 /ȵiɪʔ˩˨/文讀zeq8 /zəʔ˩˨/ | niq²¹² /niʔ˨˩˨/ | 白讀 (sun/day)gniq8 /ȵiəʔ˨˧/文讀zeq8 /zəʔ˨˧/ | ngi⁵⁵ /ŋiʔ˥˥/ |
| 月 | 白讀 (moon/month)yuoq8 /ɦyɪʔ˨˩˧/文讀yeq8 /ɦiɪʔ˨˩˧/ | 白讀 (moon/month)yuoq8 /ɦyɪʔ˨˩˧/文讀yeq8 /ɦiɪʔ˨˩˧/ | 白讀 (moon/month)yuoq8 /ɦyɪʔ˨˩˧/文讀yeq8 /ɦiɪʔ˨˩˧/ | 白讀 (moon/month)yuoq8 /ɦyɪʔ˩˨/文讀yeq8 /ɦiɪʔ˩˨/ | nguoq²¹² /ŋyəʔ˨˩˨/ | 白讀ngeq8 /ŋəʔ˨˧/文讀yuq8 /ɦyəʔ˨˧/ | ngie⁵⁵ /ŋiɛʔ˥˥/ |
| 山 | se1 /sɛ˧˧/ | se1 /sɛ˥˧/ | se1 /sɛ˥˧/ | se1 /sɛ˥˧/ | sa³³⁴ /sa˧˧˦/ | se1 /sᴇ˦˦/ | san³³ /san˧˧/ |
| 水 | sy3 /sz̩˥˧/ | sy3 /sz̩˧˥/ | sy3 /sz̩˥˩/ | sy5 /sz̩˧˥/ | xy³⁵ /ɕy˧˥/ | syu3 /sz̩ʷ˥˩/ | shyi⁴² /ɕyi˦˨/ |
| 火 | hu3 /hu˥˧/ | hu3 /hu˧˥/ | hu3 /hu˥˩/ | hu5 /hu˧˥/ | xuo³⁵ /xuo˧˥/ | hou3 /həu˥˩/ | huo⁴² /xuo˦˨/ |
| 木 | moq8 /moʔ˨˩˧/ | moq8 /moʔ˨˩˧/ | moq8 /moʔ˨˩˧/ | moq8 /moʔ˩˨/ | mu²¹² /mu˨˩˨/ | moq8 /moʔ˨˧/ | mu⁵⁵ /muʔ˥˥/ |
| 土 | thu3 /tʰu˥˧/ | thu3 /tʰu˧˥/ | thu3 /tʰu˧˥/ | thu5 /tʰu˧˥/ | thu³⁵ /tʰu˧˥/ | thou3 /tʰəu˥˩/ | thu³⁵ /tʰu˧˥/ |
| 天 | thie1 /tʰiɛ˧˧/ | thi1 /tʰi˥˧/ | thie1 /tʰiɛ˥˧/ | thi1 /tʰi˥˧/ | thie³³ /tʰiɛ˧˧/ | thie1 /tʰɪ˦˦/ | thien³³ /tʰiɛn˧˧/ |
| 地 | di6 /di˨˩˧/ | di6 /di˨˩˧/ | di6 /di˨˩˧/ | di6 /di˨˧/ | di²¹³ /di˨˩˧/ | di6 /di˨˧˩/ | ti²² /ti˨˨/ |
| 海 | he3 /he˥˧/ | he3 /he˧˥/ | he3 /he˧˥/ | he5 /he˧˥/ | he³⁵ /he˧˥/ | he3 /hᴇ˥˩/ | xai³⁵ /xai˧˥/ |
| 龍 | lon2 /loŋ˨˩˧/ | lon2 /loŋ˨˨˦/ | lon2 /loŋ˨˩˧/ | lon6 /loŋ˨˧/ | long³¹³ /loŋ˧˩˧/ | lon2 /loŋ˨˨˧/ | lyng³¹ /lyŋ˧˩/ |
| 虎 | hu3 /hu˥˧/ | hu3 /hu˧˥/ | hu3 /hu˥˧/ | hu5 /hu˧˥/ | hu³³⁴ /hu˧˧˦/ | hou3 /həu˥˩/ | fu⁴² /fu˦˨/ |
| 犬 | chioe3 /tɕʰyø˥˧/ | chioe3 /tɕʰyø˧˥/ | chioe3 /tɕʰyø˥˧/ | chioe5 /tɕʰyø˧˥/ | qyoe³³⁴ /tɕʰyø˧˧˦/ | chioe3 /tɕʰyø˥˩/ | tçhen⁴² /tɕʰyẽ˦˨/ |
| 馬 | mo6 /mo˨˩˧/ | mo6 /mo˨˩˧/ | mo6 /mo˨˧/ | mo6 /mo˨˧/ | mo²¹ /mo˨˩/ | mo6 /mo˨˧˩/ | ma⁴² /ma˦˨/ |
| 鳥 | tiau3 /tiɔ˨˩˧/ | tiau3 /tiɔ˧˥/ | tiau3 /tiɔ˨˧/ | tiau5 /tiɔ˧˥/ | tio²¹ /tiɔ˨˩/ | tiau3 /tiæ˥˩/ | niau⁴² /niau˦˨/ |
| 魚 | yu2 /ɦy˨˩˧/ | ng2 /ŋ̍˨˩˧/ | ng2 /ŋ̍˨˧/ | ng6 /ŋ̍˨˧/ | hhy²¹ /ɦy˨˩/ | ng2 /ŋ̍˨˨˧/ | y²¹³ /y˨˩˧/ |
| 牛 | gnieu2 /ɲiɤ˨˩˧/ | ngieu2 /ŋiɤ˨˩˧/ | gnieu2 /ɲiɤ˨˨˧/ | gnieu6 /ɲiɤ˨˧/ | ngieu²² /ŋiu˨˨/ | gnieu2 /ɲiʏ˨˨˧/ | ngiu¹³ /ŋiu˩˧/ |
| 羊 | yan2 /jiã˨˩˧/ | yan2 /jiã˨˩˧/ | yan2 /jiã˨˨˧/ | yan6 /ɦiã˨˧/ | hhiang²² /iaŋ˨˨/ | yan2 /ɦiã˨˨˧/ | iong¹³ /iɔŋ˩˧/ |
| 貓 | mau1 /mɔ˧˧/ | mau1 /mɔ˥˧/ | mau1 /mɔ˥˧/ | mau1 /mɔ˥˧/ | mau³³ /mau˧˧/ | mau1 /mæ˦˦/ | mau⁵⁵ /mau˥˥/ |
| 人 | zen2 /zən˨˩˧/ | gnin2 /ɲin˨˩˧/ | gnin2 /ɲin˨˩˧/ | 白讀gnin6 /ɲin˨˧/文讀zen6 /zən˨˧/ | nying²¹³ /ɲiŋ˨˩˧/ | gnin2 /ɲin˨˨˧/ | ren²¹³ /ʐən˨˩˧/ |
| 手 | seu3 /sɤɯ˥˧/ | seu3 /sɤɯ˧˥/ | seu3 /sɤɯ˧˥/ | seu5 /sɤ˧˥/ | xiu³⁵ /ɕiu˧˥/ | seu3 /søʏ˥˩/ | shiu³⁵ /ɕiu˧˥/ |
| 足 | tsoq7 /tsoʔ˥˥/ | tsoq7 /tsoʔ˥˥/ | tsoq7 /tsoʔ˥˥/ | tsoq7 /tsoʔ˥˥/ | jyq⁵⁵ /tɕyʔ˥˥/ | tsoq7 /tsoʔ˦˧/ | tsu⁵⁵ /tsuʔ˥˥/ |
| 目 | moq8 /moʔ˨˩˧/ | moq8 /moʔ˨˩˧/ | moq8 /moʔ˨˩˧/ | moq8 /moʔ˩˨/ | mu²¹³ /mu˨˩˧/ | moq8 /moʔ˨˧/ | mu⁵⁵ /muʔ˥˥/ |
| 耳 | er6 /ɦɚ˨˩˧/ | er6 /ɦɚ˨˩˧/ | er6 /ɦɚ˨˧/ | er6 /ɦɚ˨˧/ | hher⁵³ /ɦɚ˥˧/ | 白讀gni6 /ɲi˨˧˩/文讀er6 /ɦəl˨˧˩/ | er⁴² /ɚ˦˨/ |
| 口 | kheu3 /kʰɤ˥˧/ | kheu3 /kʰɤ˧˥/ | kheu3 /kʰɤ˧˦/ | kheu5 /kʰɤ˧˥/ | kheu⁵³ /kʰəu˥˧/ | kheu3 /kʰøʏ˥˩/ | khou⁴² /kʰəu˦˨/ |
| 頭 | deu2 /dɤ˨˨˧/ | deu2 /dɤɯ˨˨˧/ | deu2 /dɤ˨˩˧/ | deu6 /dɤ˨˧/ | dou³¹³ /dɤu˧˩˧/ | deu2 /døʏ˨˨˧/ | deu²¹³ /dɤɯ˨˩˧/ |
| 心 | shin1 /ɕin˧˧/ | shin1 /ɕiŋ˥˧/ | shin1 /ɕin˥˧/ | shin1 /ɕin˥˧/ | xing³¹³ /ɕiŋ˧˩˧/ | shin1 /ɕin˦˦/ | shin³³ /ɕin˧˧/ |
| 血 | shiuq7 /ɕyəʔ˥˥/ | shiuq7 /ɕyəʔ˥˥/ | shiuq7 /ɕyəʔ˥˥/ | 白讀shioq7 /ɕioʔ˥˥/文讀shiuq7 /ɕyəʔ˥˥/ | xuoq⁵⁵ /ɕyəʔ˥˥/ | shiuq7 /ɕyəʔ˦˧/ | shie⁵⁵ /ɕiɛʔ˥˥/ |
| 肉 | zoq8 /zoʔ˨˩˧/ | gniuoq8 /ɲyoʔ˨˩˧/ | gnioq8 /ɲioʔ˨˧/ | gnioq8 /ɲioʔ˩˨/ | nyoq²³ /ɲyoʔ˨˧/ | gnioq8 /ɲioʔ˨˧/ | nyio⁵⁵ /ɲioʔ˥˥/ |
| 上 | zaon6 /zɑŋ˨˧/ | zaon6 /zɑŋ˨˩˧/ | zaon6 /zɑŋ˨˩˧/ | zaon6 /zɑŋ˨˧/ | zang²¹² /zɑŋ˨˩˨/ | zaon6 /zɑ̃˨˧˩/ | zang²² /zɑŋ˨˨/ |
| 下 | gho6 /ɦo˨˧/ | gho6 /ɦo˨˩˧/ | gho6 /ɦo˨˩˧/ | gho6 /ɦo˨˧/ | hho²¹² /ɦo˨˩˨/ | gho6 /ɦo˨˧˩/ | hho²² /ɦo˨˨/ |
| 中 | tson1 /tsoŋ˧˧/ | tson1 /tsoŋ˥˧/ | tson1 /tsoŋ˥˧/ | tson1 /tsoŋ˥˧/ | tsong³³⁴ /tsoŋ˧˧˦/ | tson1 /tsoŋ˦˦/ | zong³³ /tsoŋ˧˧/ |
| 中 | tson5 /tsoŋ˧˧/ | tson5 /tsoŋ˧˧/ | tson5 /tsoŋ˧˧/ | tson5 /tsoŋ˧˥/ | tsong⁵³ /tsoŋ˥˧/ | tson5 /tsoŋ˥˩˧/ | zong⁵⁵ /tsoŋ˥˥/ |
| 央 | iaon1 /iɑ̃˧˧/ | iaon1 /iɑ̃˥˧/ | iaon1 /iɑ̃˥˧/ | iaon1 /iɑ̃˥˧/ | iang³³ /iɑŋ˧˧/ | ian1 /iã˦˦/ | iang³³ /iaŋ˧˧/ |
| 左 | tsu3 /tsu˥˧/ | tsu3 /tsu˧˥/ | tsu3 /tsu˥˧/ | tsu5 /tsu˧˥/ | tsuo⁵³ /tsuə˥˧/ | tsou3 /tsəu˥˩/ | zo⁴² /tso˦˨/ |
| 右 | yeu6 /jɤ˨˩˧/ | yeu6 /jɤ˨˩˧/ | yeu6 /jɤ˨˨/ | yeu6 /jɤ˨˧/ | iu²⁴ /iu˨˦/ | yeu6 /ɦʏ˨˧˩/ | ieu²² /iəu˨˨/ |
| 東 | ton1 /toŋ˧˧/ | ton1 /toŋ˥˧/ | ton1 /toŋ˥˧/ | ton1 /toŋ˥˧/ | tung⁵³⁵ /tuŋ˥˧˥/ | ton1 /toŋ˦˦/ | tung³³ /tuŋ˧˧/ |
| 西 | shi1 /ɕi˧˧/ | shi1 /ɕi˥˧/ | shi1 /ɕi˥˧/ | shi1 /ɕi˥˧/ | xi⁵³⁵ /ɕi˥˧˥/ | shi1 /ɕi˦˦/ | shi³³ /ɕi˧˧/ |
| 南 | noe2 /nø˨˩˧/ | noe2 /nø˨˨˧/ | noe2 /nø˨˨/ | noe6 /nø˨˧/ | na²¹³ /nã˨˩˧/ | noe2 /nø˨˨˧/ | lan²¹³ /lan˨˩˧/ |
| 北 | poq7 /poʔ˥˥/ | poq7 /poʔ˥˥/ | poq7 /poʔ˥˥/ | poq7 /poʔ˥˥/ | peuq⁵⁵ /pəʔ˥˥/ | poq7 /poʔ˦˧/ | pe⁵⁵ /pɛʔ˥˥/ |
| 行 | ghaon2 /ɦɑ̃˨˩˧/ | ghaon2 /ɦɑ̃˨˩˧/ | ghaon2 /ɦɑ̃˨˧/ | ghaon6 /ɦɑ̃˨˧/ | hhang²⁴ /ɦã˨˦/ | 白讀ghan2 /ɦã˨˨˧/文讀yin2 /ɦin˨˨˧/ | hhien²² /ɦiɛ̃˨˨/ |
| 行 | ghaon2 /ɦɑ̃˨˩˧/ | ghaon6 /ɦɑ̃˨˩˧/ | ghaon2 /ɦɑ̃˨˧/ | ghaon6 /ɦɑ̃˨˧/ | hhang²⁴ /ɦã˨˦/ | ghaon2 /ɦɑ̃˨˨˧/ | hhong²² /ɦɔ̃˨˨/ |
| 来 | le2 /lɛ˨˩˧/ | le2 /lɛ˨˨˧/ | le2 /lɛ˨˧/ | le6 /lɛ˨˧/ | le²⁴ /lɛ˨˦/ | le2 /lᴇ˨˨˧/ | le²¹³ /lɛ˨˩˧/ |
| 去 | chi5 /tɕʰi˥˧/ | chi5 /tɕʰi˨˩˧/ | chi5 /tɕʰi˥˩/ | chi5 /tɕʰi˧˥/ | qy⁵³ /tɕʰy˥˧/ | chi5 /tɕʰi˥˩˧/ | tçhy²² /tɕʰy˨˨/ |
| 見 | cie5 /tɕiɛ˥˧/ | ci5 /tɕi˦˦˧/ | ci5 /tɕi˥˩/ | ci5 /tɕi˧˥/ | jie⁵³ /tɕiɛ˥˧/ | cie5 /tɕɪ˥˩˧/ | tçien³⁵ /tɕiɛn˧˥/ |
| 聞 | ven2 /vən˨˩˧/ | ven2 /vəŋ˨˩˧/ | ven2 /vən˨˨/ | ven6 /vən˨˧/ | veng²¹³ /vəŋ˨˩˧/ | 白讀men2 /mən˨˨˧/文讀ven2 /vən˨˨˧/ | uen²¹³ /uən˨˩˧/ |
| 食 | zeq8 /zəʔ˨˩˧/ | zeq8 /zəʔ˨˩˧/ | zeq8 /zəʔ˨˩˧/ | zeq8 /zəʔ˩˨/ | zeq²¹² /zəʔ˨˩˨/ | zeq8 /zəʔ˨˧/ | sii⁵⁵ /siɪʔ˥˥/ |
| 飲 | in3 /in˥˧/ | in3 /iŋ˧˥/ | in3 /in˧˦/ | in5 /ʔin˧˥/ | ing⁵³ /iŋ˥˧/ | in3 /in˥˩/ | in³⁵ /in˧˥/ |
| 走 | tseu3 /tsɤɯ˥˧/ | tseu3 /tsɤɯ˧˥/ | tseu3 /tsɤɯ˧˥/ | tseu5 /tsɤɯ˧˥/ | tseu³⁵ /tsɤɯ˧˥/ | tseu3 /tsøʏ˥˩/ | tseu²¹³ /tseu˨˩˧/ |
| 坐 | zo6 /zo˨˩˧/ | zu6 /zu˨˩˧/ | zo6 /zo˨˩˧/ | zu6 /zu˨˧/ | zo²¹³ /zo˨˩˧/ | zou6 /zəu˨˧˩/ | tso²² /tso˨˨/ |
| 立 | liq8 /liɪʔ˨˩˧/ | liq8 /liɪʔ˨˩˧/ | liq8 /liɪʔ˨˩˧/ | liq8 /liɪʔ˩˨/ | liq²³ /liɪʔ˨˧/ | liq8 /liəʔ˨˧/ | li⁵⁵ /liʔ˥˥/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.