Lunaapeew

Munsee

Algic (Algonkin, Algonkin ya Mashariki, Lenape)

FamiliaAlgic (Algonkin, Algonkin ya Mashariki, Lenape) Wasemaji~2 (iliyo hatarini sana sana) HatiKilatini NchiKanada Lugha rasmiKanada (lugha asilia iliyotambuliwa) Uhai wa lughahatari kubwa sana ISO 639-3umu

Munsee (Lunaapeew, "lugha ya Lenape") ni lugha ya Kialgonkia ya Mashariki ya watu wa Munsee Lenape, ambao awali waliishi katika bonde la chini la Hudson na beseni la Mto Delaware (NY/NJ/PA, ikiwa ni pamoja na eneo linaloitwa sasa Manhattan). Wakisukumwa kuelekea magharibi na shinikizo la kikoloni katika karne ya 17 na 18, wazungumzaji wa Munsee hatimaye walikaa katika maeneo tengefu yaliyotawanyika ya Ontario (Moraviantown ndio kitovu cha lugha leo). Ni lugha dada ya Unami Lenape (sasa imekufa). Iko hatarini kubwa ya kutoweka ikiwa na takriban wazee 2 wanaoizungumza kwa ufasaha; programu za uhuishaji wa urithi katika Taifa la Munsee-Delaware zinadumisha uhamishaji wa kiasi kidogo.

Inakozungumzwa

Maneno 31 ya msingi katika Munsee

Maji

mpíi

/mbiː/

Moto

lúhsuw

/luhsuw/

Jua

kíishux

/kiːʃux/

Mwezi

nipáhum

/nipahum/

Nyota

alaánkw

/alaːŋkʷ/

Mama

nkáhees

/ŋkaheːs/

Baba

nóoxw

/noːxw/

Mimi

nii

/niː/

Wewe

kii

/kiː/

Jina

wiinzuwaakan

/wiːnzuwaːkan/

Jicho

wíikšiit

/wiːkʃiːt/

Mkono

mléelii

/mleːliː/

Moyo

ulehyii

/ulehjiː/

Upendo

ahóoluw

/ahoːluw/

Mti

hìttuk

/hitːuk/

Nyumba

wíikwam

/wiːkwam/

Mbwa

mwáakaneew

/mwaːkaneːw/

Paka

póshiis

/poʃiːs/

Kula

mit

/mit/

Kunywa

mneew

/mneew/

Moja

ngwútii

/ŋɡwutiː/

Mbili

niisha

/niːʃa/

Habari

/heː/

Asante

wanìshi

/waniʃi/

Nzuri

weltóok

/weltoːk/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Algic (Algonquian, Eastern, Lenape) zinazohusiana

Maana MunseeKicree cha MwambaoKicree (Tambarare)KimenomineeKialgonkinKiojibweKiirula
Maji mpíi /mbiː/ ᓂᐱᕀ /nipiː/ ᓂᐱᕀ /nipij/ nepāew /nəpaːew/ nibì /nɪbiː/ nibi /nibi/ nīr /niːɾ/
Moto lúhsuw /luhsuw/ ᐃᐢᑯᑌᐤ /iskoteːw/ ᐃᐢᑯᑌᐤ /iskoteːw/ eskotēw /eskoteːw/ ishkotè /ɪʃkɔteː/ ishkode /iʃkode/ /tiː/
Jua kíishux /kiːʃux/ ᐲᓯᒼ /piːsim/ ᐲᓯᒼ /piːsim/ kēsoq /keːsoʔ/ kìzis /kiːzɪs/ giizis /ɡiːzis/ čūriyen /tʃuːɾijen/
Mwezi nipáhum /nipahum/ ᑎᐱᐢᑳᐃᐧᐲᓯᒼ /tipiskaːwi piːsim/ ᑎᐱᐢᑳᐍᐲᓯᒼ /tipiskaːwi piːsim/ tepāhkēsoq /tepaːhkeːsoʔ/ tibik-kìzis /tɪbɪkkiːzɪs/ dibik-giizis /dibik ɡiːzis/ niLā /niɭaː/
Nyota alaánkw /alaːŋkʷ/ ᐊᒑᐦᑯᐢ /acaːhkos/ ᐊᒑᐦᑯᐢ /acaːhkos/ anaeq /anɛːʔ/ anang /aˈnaŋ/ anang /anaŋ/ naTčattiram /naʈtʃatːiɾam/
Mama nkáhees /ŋkaheːs/ ᓂᑳᐃᐧ /nikaːwiː/ ᓂᑲᐎᕀ /nikaːwij/ nekīah /nekiːah/ ningà /nɪŋɡaː/ nimaamaa /nimaːmaː/ ammā /amːaː/
Baba nóoxw /noːxw/ ᓅᐦᑖᐃᐧ /noːhtaːwiː/ ᓄᐦᑖᐎᕀ /noːhtaːwij/ nōhnāeh /noːhnaːeh/ nòs /nɔːs/ indede /indede/ ayyā /ajːaː/
Mimi nii /niː/ ᓂᔭ /niya/ ᓂᔭ /nija/ nenah /nɛnah/ niin /niːn/ niin /niːn/ nānu /naːnu/
Ukurasa 1/4

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.