ತುಳು
Kitulu
Kidravidi (kusini)
Kitulu ni lugha ya Kidravidia ya eneo la Tulu Nadu (Karnataka ya pwani na Kerala ya kaskazini) kusini-magharibi mwa India. Ni mojawapo ya lugha tano kuu za kifasihi za Kidravidia, ina mapokeo tajiri ya tendi za simulizi yanayoitwa "paddana" na hati yake ya Tigalari iliyotumika kihistoria kwa maandiko ya Kisanskrit na Kitulu.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kitulu
Maji
ನೀರ್
/niːɾ/
Moto
ತೂ
/tuː/
Jua
ಸೂರ್ಯ
/suːɾja/
Mwezi
ತಿಂಗೊಳು
/tiŋɡoɭu/
Nyota
ನಕ್ಷತ್ರ
/nakʂat̪ra/
Mama
ಅಪ್ಪೆ
/appe/
Baba
ಅಮ್ಮೆ
/amːe/
Mimi
ಯಾನ್
/jaːnɯ/
Wewe
ಈ
/iː/
Jina
ಪುದರ್
/pudarɯ/
Jicho
ಕಣ್
/kaɳ/
Mkono
ಕೈ
/kai/
Moyo
ಕಂಜೆಲ್
/kaɲdʒel/
Upendo
ಪ್ರೀತಿ
/pɾiːti/
Mti
ಮರ
/maɾa/
Nyumba
ಇಲ್ಲ್
/ill/
Mbwa
ನಾಯಿ
/naːji/
Paka
ಪುಚ್ಚೆ
/puttʃeː/
Kula
ತಿನ್ಪಿನಿ
/tinpini/
Kunywa
ಪರ್ಪಿನಿ
/paɾpini/
Moja
ಒಂಜಿ
/oɲdʒi/
Mbili
ರಡ್ಡ್
/raɖːɯ/
Habari
ನಮಸ್ಕಾರ
/namaskaːɾa/
Asante
ಸೊಲ್ಮೆಲು
/solmelu/
Nzuri
ಪೊರ್ಲು
/poɾlu/
Kekeo
ಕೋಗಿಲೆ
/koːɡile/
Vyanzo
- Ethnologue: tcy
- Bhat (1998) Tulu (in Steever, The Dravidian Languages)
- Glottolog: tulu1258
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Dravidian (Southern) zinazohusiana
| Maana | Kitulu | Kikodava | Kitamil | Kikannada | Kiirula | Kimalayalamu | Kingondi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | ನೀರ್ /niːɾ/ | ನೀರ್ /niːr/ | நீர் /niːɾ/ | ನೀರು /niːɾu/ | nīr /niːɾ/ | വെള്ളം /ʋeɭːəm/ | एर /jeːr/ |
| Moto | ತೂ /tuː/ | ಬೆಂಕಿ /beŋki/ | தீ /tiː/ | ಬೆಂಕಿ /beŋkɪ/ | tī /tiː/ | തീ /tiː/ | तड्मि /taɖmi/ |
| Jua | ಸೂರ್ಯ /suːɾja/ | ಪೊತ್ತ್ /pottɨ/ | சூரியன் /suːɾijan/ | ಸೂರ್ಯ /suːɾjə/ | čūriyen /tʃuːɾijen/ | സൂര്യൻ /suːɾjən/ | पोड़्द /poːɽd/ |
| Mwezi | ತಿಂಗೊಳು /tiŋɡoɭu/ | ತಿಂಗಳ್ /tiŋɡəɭ/ | நிலா /nilaː/ | ಚಂದ್ರ /tʃəndɾə/ | niLā /niɭaː/ | ചന്ദ്രൻ /tʃəndɾən/ | नेलेंज /nelːeːndʒ/ |
| Nyota | ನಕ್ಷತ್ರ /nakʂat̪ra/ | ನಕ್ಷತ್ರ /nakʂat̪ra/ | நட்சத்திரம் /naʈɕat̪t̪iɾam/ | ನಕ್ಷತ್ರ /nakʂat̪ra/ | naTčattiram /naʈtʃatːiɾam/ | നക്ഷത്രം /nakʂat̪ram/ | सुक्कुम /sukkum/ |
| Mama | ಅಪ್ಪೆ /appe/ | ಅವ್ವ /avva/ | அம்மா /ammaː/ | ಅಮ್ಮ /əmːə/ | ammā /amːaː/ | അമ്മ /əmːə/ | यायाल /jaːjaːl/ |
| Baba | ಅಮ್ಮೆ /amːe/ | ಅಪ್ಪಯ್ಯ /appajja/ | அப்பா /appaː/ | ಅಪ್ಪ /əpːə/ | ayyā /ajːaː/ | അച്ഛൻ /ətʃːʰən/ | तप्पे /tappe/ |
| Mimi | ಯಾನ್ /jaːnɯ/ | ನಾನ್ /naːn/ | நான் /naːn/ | ನಾನು /naːnu/ | nānu /naːnu/ | ഞാൻ /ɲaːn/ | नन्ना /nanːaː/ |
| Wewe | ಈ /iː/ | ನೀನ್ /niːn/ | நீ /niː/ | ನೀನು /niːnu/ | nī /niː/ | നീ /niː/ | निम्मा /nimːaː/ |
| Jina | ಪುದರ್ /pudarɯ/ | ಪೆದ /peda/ | பெயர் /pejaɾ/ | ಹೆಸರು /hesaru/ | pēru /peːɾu/ | പേര് /peːrɨ/ | परोल /paɾol/ |
| Jicho | ಕಣ್ /kaɳ/ | ಕಣ್ /kaɳ/ | கண் /kaɳ/ | ಕಣ್ಣು /kəɳːu/ | kaNN /kaɳː/ | കണ്ണ് /kəɳːə/ | कन्न /kaɳ/ |
| Mkono | ಕೈ /kai/ | ಕೈ /kai/ | கை /kaj/ | ಕೈ /kəi/ | kayyu /kajːu/ | കൈ /kəi/ | कयि /kaj/ |
| Moyo | ಕಂಜೆಲ್ /kaɲdʒel/ | ಎದೆ /ede/ | இதயம் /idajam/ | ಹೃದಯ /ɦɾudəjə/ | idayam /idajam/ | ഹൃദയം /ɦɾudəjəm/ | गुण्डे /guɳɖe/ |
| Upendo | ಪ್ರೀತಿ /pɾiːti/ | ಪ್ರೀತಿ /priːti/ | காதல் /kaːdal/ | ಪ್ರೀತಿ /pɾiːtɪ/ | kāhal /kaːhal/ | സ്നേഹം /sneːɦəm/ | प्रेम /preːm/ |
| Mti | ಮರ /maɾa/ | ಮರ /mara/ | மரம் /maɾam/ | ಮರ /məɾə/ | maram /maɾam/ | മരം /məɾəm/ | मर /mara/ |
| Nyumba | ಇಲ್ಲ್ /ill/ | ಮನೆ /mane/ | வீடு /ʋiːɖu/ | ಮನೆ /məne/ | vīDu /viːɖu/ | വീട് /ʋiːʈə/ | लॊन /loːn/ |
| Mbwa | ನಾಯಿ /naːji/ | ನಾಯಿ /naːji/ | நாய் /naːj/ | ನಾಯಿ /naːjɪ/ | nāyi /naːji/ | നായ /naːjə/ | नय्यु /naːj/ |
| Paka | ಪುಚ್ಚೆ /puttʃeː/ | — /—/ | பூனை /puːnaj/ | ಬೆಕ್ಕು /bekːu/ | pūne /puːne/ | പൂച്ച /puːtʃːə/ | वेर्काड़ /ʋeɾkaːɖ/ |
| Kula | ತಿನ್ಪಿನಿ /tinpini/ | ತಿನ್ನ್ /tinnɨ/ | சாப்பிடு /saːppiɖu/ | ತಿನ್ನು /tɪnːu/ | činnu /tʃinːu/ | കഴിക്കുക /kəɻɪkːukə/ | तिंदाना /tindaːnaː/ |
| Kunywa | ಪರ್ಪಿನಿ /paɾpini/ | ಕುಡಿ /kuɖi/ | குடி /kuɖi/ | ಕುಡಿ /kuɖɪ/ | kuDi /kuɖi/ | കുടിക്കുക /kuɖɪkːukə/ | उंडाना /unɖaːnaː/ |
| Moja | ಒಂಜಿ /oɲdʒi/ | ಒಂದ್ /ondɨ/ | ஒன்று /ondru/ | ಒಂದು /ondu/ | onnu /onːu/ | ഒന്ന് /onːə/ | उंडि /undi/ |
| Mbili | ರಡ್ಡ್ /raɖːɯ/ | ದಂಡ್ /daɳɖ/ | இரண்டு /iɾaɳɖu/ | ಎರಡು /eraɖu/ | reNDu /reɳɖu/ | രണ്ട് /raɳɖɯ/ | रेंड /reɳɖ/ |
| Habari | ನಮಸ್ಕಾರ /namaskaːɾa/ | — /—/ | வணக்கம் /ʋaɳakkam/ | ನಮಸ್ಕಾರ /nəməskaːɾə/ | vannakkam /vanːakːam/ | നമസ്കാരം /nəməskaːɾəm/ | सेवा जोहार /seːʋaː dʒoːɦaːɾ/ |
| Asante | ಸೊಲ್ಮೆಲು /solmelu/ | ಧನ್ಯವಾದ /dʱanjavɑːda/ | நன்றி /nandri/ | ಧನ್ಯವಾದ /dʱənjəʋaːdə/ | nanri /nanɾi/ | നന്ദി /nəndi/ | धन्यवाद /dʰənjaːwaːd/ |
| Nzuri | ಪೊರ್ಲು /poɾlu/ | ಒಳ್ಳೆ /oɭɭe/ | நல்ல /nalla/ | ಒಳ್ಳೆಯ /oɭːejə/ | nalla /nalːa/ | നല്ല /nəlːə/ | चोक्कोट /tʃokkoːʈ/ |
| Kekeo | ಕೋಗಿಲೆ /koːɡile/ | — | குயில் /kujil/ | ಕೋಗಿಲೆ /koːɡile/ | — | കുയിൽ /kujil/ | — |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.