ತುಳು
Kitulu
Dravidian (Southern)
Kitulu ni lugha ya Kidravidia ya eneo la Tulu Nadu (Karnataka ya pwani na Kerala ya kaskazini) kusini-magharibi mwa India. Ni mojawapo ya lugha tano kuu za kifasihi za Kidravidia, ina mapokeo tajiri ya tendi za simulizi yanayoitwa "paddana" na hati yake ya Tigalari iliyotumika kihistoria kwa maandiko ya Kisanskrit na Kitulu.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kitulu
Maji
ನೀರ್
/niːɾ/
Moto
ತೂ
/tuː/
Jua
ಸೂರ್ಯ
/suːɾja/
Mwezi
ತಿಂಗೊಳು
/tiŋɡoɭu/
Mama
ಅಮ್ಮೆ
/ammeː/
Baba
ಅಪ್ಪೆ
/appeː/
Kula
ತಿನ್ಪಿನಿ
/tinpini/
Kunywa
ಪರ್ಪಿನಿ
/paɾpini/
Upendo
ಪ್ರೀತಿ
/pɾiːti/
Moyo
ಕಂಜೆಲ್
/kaɲdʒel/
Mti
ಮರ
/maɾa/
Nyumba
ಇಲ್ಲ್
/ill/
Mbwa
ನಾಯಿ
/naːji/
Paka
ಪುಚ್ಚೆ
/puttʃeː/
Mkono
ಕೈ
/kai/
Jicho
ಕಣ್
/kaɳ/
Habari
ನಮಸ್ಕಾರ
/namaskaːɾa/
Asante
ಸೊಲ್ಮೆಲು
/solmelu/
Moja
ಒಂಜಿ
/oɲdʒi/
Nzuri
ಪೊರ್ಲು
/poɾlu/
Vyanzo
- Ethnologue: tcy
- Bhat (1998) Tulu (in Steever, The Dravidian Languages)
- Glottolog: tulu1258
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Dravidian (Southern) zinazohusiana
| Maana | Kitulu | Kitamil | Kiirula | Kikodava | Kikannada | Kimalayalamu | Kikuvi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | ನೀರ್ /niːɾ/ | நீர் /niːɾ/ | nīr /niːɾ/ | ನೀರ್ /niːr/ | ನೀರು /niːɾu/ | വെള്ളം /ʋeɭːəm/ | ēru /eːru/ |
| Moto | ತೂ /tuː/ | தீ /tiː/ | tī /tiː/ | ಬೆಂಕಿ /beŋki/ | ಬೆಂಕಿ /beŋkɪ/ | തീ /tiː/ | nēsi /neːsi/ |
| Jua | ಸೂರ್ಯ /suːɾja/ | சூரியன் /suːɾijan/ | čūriyen /tʃuːɾijen/ | ಪೊತ್ತ್ /pottɨ/ | ಸೂರ್ಯ /suːɾjə/ | സൂര്യൻ /suːɾjən/ | vēla /ʋeːla/ |
| Mwezi | ತಿಂಗೊಳು /tiŋɡoɭu/ | நிலா /nilaː/ | niLā /niɭaː/ | ತಿಂಗಳ್ /tiŋɡəɭ/ | ಚಂದ್ರ /tʃəndɾə/ | ചന്ദ്രൻ /tʃəndɾən/ | lēnʒu /leːnd͡ʒu/ |
| Mama | ಅಮ್ಮೆ /ammeː/ | அம்மா /ammaː/ | ammā /amːaː/ | ಅವ್ವ /avva/ | ಅಮ್ಮ /əmːə/ | അമ്മ /əmːə/ | āva /aːʋa/ |
| Baba | ಅಪ್ಪೆ /appeː/ | அப்பா /appaː/ | ayyā /ajːaː/ | ಅಪ್ಪಯ್ಯ /appajja/ | ಅಪ್ಪ /əpːə/ | അച്ഛൻ /ətʃːʰən/ | bāva /baːʋa/ |
| Kula | ತಿನ್ಪಿನಿ /tinpini/ | சாப்பிடு /saːppiɖu/ | činnu /tʃinːu/ | ತಿನ್ನ್ /tinnɨ/ | ತಿನ್ನು /tɪnːu/ | കഴിക്കുക /kəɻɪkːukə/ | tinba /tinba/ |
| Kunywa | ಪರ್ಪಿನಿ /paɾpini/ | குடி /kuɖi/ | kuDi /kuɖi/ | ಕುಡಿ /kuɖi/ | ಕುಡಿ /kuɖɪ/ | കുടിക്കുക /kuɖɪkːukə/ | unba /unba/ |
| Upendo | ಪ್ರೀತಿ /pɾiːti/ | காதல் /kaːdal/ | kāhal /kaːhal/ | ಪ್ರೀತಿ /priːti/ | ಪ್ರೀತಿ /pɾiːtɪ/ | സ്നേഹം /sneːɦəm/ | — /—/ |
| Moyo | ಕಂಜೆಲ್ /kaɲdʒel/ | இதயம் /idajam/ | idayam /idajam/ | ಎದೆ /ede/ | ಹೃದಯ /ɦɾudəjə/ | ഹൃദയം /ɦɾudəjəm/ | gunde /ɡunde/ |
| Mti | ಮರ /maɾa/ | மரம் /maɾam/ | maram /maɾam/ | ಮರ /mara/ | ಮರ /məɾə/ | മരം /məɾəm/ | mara /mara/ |
| Nyumba | ಇಲ್ಲ್ /ill/ | வீடு /ʋiːɖu/ | vīDu /viːɖu/ | ಮನೆ /mane/ | ಮನೆ /məne/ | വീട് /ʋiːʈə/ | illu /illu/ |
| Mbwa | ನಾಯಿ /naːji/ | நாய் /naːj/ | nāyi /naːji/ | ನಾಯಿ /naːji/ | ನಾಯಿ /naːjɪ/ | നായ /naːjə/ | nēyi /neːji/ |
| Paka | ಪುಚ್ಚೆ /puttʃeː/ | பூனை /puːnaj/ | pūne /puːne/ | — /—/ | ಬೆಕ್ಕು /bekːu/ | പൂച്ച /puːtʃːə/ | — /—/ |
| Mkono | ಕೈ /kai/ | கை /kaj/ | kayyu /kajːu/ | ಕೈ /kai/ | ಕೈ /kəi/ | കൈ /kəi/ | key /kei̯/ |
| Jicho | ಕಣ್ /kaɳ/ | கண் /kaɳ/ | kaNN /kaɳː/ | ಕಣ್ /kaɳ/ | ಕಣ್ಣು /kəɳːu/ | കണ്ണ് /kəɳːə/ | kannu /kannu/ |
| Habari | ನಮಸ್ಕಾರ /namaskaːɾa/ | வணக்கம் /ʋaɳakkam/ | vannakkam /vanːakːam/ | — /—/ | ನಮಸ್ಕಾರ /nəməskaːɾə/ | നമസ്കാരം /nəməskaːɾəm/ | — /—/ |
| Asante | ಸೊಲ್ಮೆಲು /solmelu/ | நன்றி /nandri/ | nanri /nanɾi/ | ಧನ್ಯವಾದ /dʱanjavɑːda/ | ಧನ್ಯವಾದ /dʱənjəʋaːdə/ | നന്ദി /nəndi/ | — /—/ |
| Moja | ಒಂಜಿ /oɲdʒi/ | ஒன்று /ondru/ | onnu /onːu/ | ಒಂದ್ /ondɨ/ | ಒಂದು /ondu/ | ഒന്ന് /onːə/ | ōnte /oːnte/ |
| Nzuri | ಪೊರ್ಲು /poɾlu/ | நல்ல /nalla/ | nalla /nalːa/ | ಒಳ್ಳೆ /oɭɭe/ | ಒಳ್ಳೆಯ /oɭːejə/ | നല്ല /nəlːə/ | nēha /neːha/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.