Rumagnòl
Kiromagnol
Kihindi-Ulaya (Kiitaliki, Kiromance, Kiitalo-Magharibi, Kigallo-Italiki)
Kiromagnol (Rumagnòl, "usemi wa Kiromagnol") ni lugha ya Romance ya Gallo-Italic ya eneo dogo la Romagna katika Emilia-Romagna kaskazini-mashariki mwa Italia, tofauti na Kiemilian jirani (eml — msimbo tofauti wa ISO uliohifadhiwa). Ikiwa na wasemaji wapatao milioni 1.1, Kiromagnol kinashiriki sifa za kawaida za Gallo-Italic na Kilombard, Kipiedmontese, Kiligure na Kivenetia: upunguzaji wa irabu katika silabi zisizosisitizwa, ulainishaji wa konsonanti za velar, na upotevu wa irabu mwishoni mwa neno. Mfululizo wa lahaja za Kiromagnol unaonyesha tofauti za ndani kati ya lahaja za magharibi (Forlivese) na mashariki (Riminese). Umuhimu wake wa kitamaduni unaimarishwa na urithi wa kifasihi (mashairi ya Aldo Spallicci, miswada ya filamu ya Tonino Guerra — filamu ya Fellini "Amarcord" ya 1973 ina Kiromagnol kingi).
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kiromagnol
Maji
acua
/ˈakwa/
Moto
fugh
/ˈfuɡ/
Jua
sòl
/ˈsɔl/
Mwezi
lónna
/ˈlonːa/
Nyota
stèla
/ˈstɛla/
Mama
mêdar
/ˈmeːdaɾ/
Baba
pêdar
/ˈpeːdaɾ/
Mimi
mè
/mɛ/
Wewe
tè
/tɛ/
Jina
nòm
/nɔm/
Jicho
ucc
/ˈutʃ/
Mkono
mân
/ˈmaːn/
Moyo
côr
/ˈkoːɾ/
Upendo
amour
/aˈmouɾ/
Mti
arbal
/ˈaɾbal/
Nyumba
ca
/ˈka/
Mbwa
can
/ˈkan/
Paka
gâta
/ˈɡaːta/
Kula
mâgna
/ˈmaɲa/
Kunywa
bér
/ˈbeɾ/
Moja
ón
/ˈon/
Mbili
dû
/duː/
Habari
ciô
/ˈtʃoː/
Asante
gras
/ˈɡɾas/
Nzuri
bón
/ˈbon/
Kekeo
còc
/kɔk/
Kompyuta
computer
/komˈpjuter/
Sushi
sushi
/ˈsuʃi/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Indo-European (Italic, Romance, Italo-Western, Gallo-Italic) zinazohusiana
| Maana | Kiromagnol | Kiemiliani | Kiitaliano | Kilombardia | Kihispania cha Paraguay | Kihispania | Kihispania cha Zama za Dhahabu |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | acua /ˈakwa/ | âcua /ˈakwa/ | acqua /ˈakkwa/ | aqua /ˈaːkwa/ | agua /ˈaɣwa/ | agua /ˈaɣwa/ | agua /ˈaɣwa/ |
| Moto | fugh /ˈfuɡ/ | fôg /ˈfoɡ/ | fuoco /ˈfwɔːko/ | fœg /føːk/ | fuego /ˈfweɣo/ | fuego /ˈfweɣo/ | fuego /ˈfweɣo/ |
| Jua | sòl /ˈsɔl/ | sôl /ˈsoːl/ | sole /ˈsoːle/ | sô /soː/ | sol /ˈsol/ | sol /sol/ | sol /sol/ |
| Mwezi | lónna /ˈlonːa/ | lónna /ˈlonːa/ | luna /ˈluːna/ | lüna /ˈlyna/ | luna /ˈluna/ | luna /ˈluna/ | luna /ˈluna/ |
| Nyota | stèla /ˈstɛla/ | strèla /ˈstrɛla/ | stella /ˈstɛlla/ | stella /ˈstɛla/ | estrella /esˈtɾeʝa/ | estrella /esˈtɾeʎa/ | estrella /esˈtɾeʎa/ |
| Mama | mêdar /ˈmeːdaɾ/ | mèder /ˈmɛdɛɾ/ | madre /ˈmaːdre/ | mader /ˈmaːder/ | madre /ˈmaðɾe/ | madre /ˈmaðɾe/ | madre /ˈmadɾe/ |
| Baba | pêdar /ˈpeːdaɾ/ | pèder /ˈpɛdɛɾ/ | padre /ˈpaːdre/ | pader /ˈpaːder/ | padre /ˈpaðɾe/ | padre /ˈpaðɾe/ | padre /ˈpadɾe/ |
| Mimi | mè /mɛ/ | mè /mɛ/ | io /ˈio/ | mì /mi/ | yo /ʝo/ | yo /ʝo/ | yo /ʝo/ |
| Wewe | tè /tɛ/ | tè /tɛ/ | tu /tu/ | tì /ti/ | vos /bos/ | tú /tu/ | tú /tu/ |
| Jina | nòm /nɔm/ | nòm /nɔm/ | nome /ˈnome/ | nòmm /nɔm/ | nombre /ˈnombɾe/ | nombre /ˈnombɾe/ | nombre /ˈnombɾe/ |
| Jicho | ucc /ˈutʃ/ | ucc /ˈutʃ/ | occhio /ˈɔkkjo/ | öcc /øtʃ/ | ojo /ˈoxo/ | ojo /ˈoxo/ | ojo /ˈoʃo/ |
| Mkono | mân /ˈmaːn/ | mân /ˈman/ | mano /ˈmaːno/ | man /maŋ/ | mano /ˈmano/ | mano /ˈmano/ | mano /ˈmano/ |
| Moyo | côr /ˈkoːɾ/ | côr /ˈkoːɾ/ | cuore /ˈkwɔːre/ | cör /kør/ | corazón /koɾaˈson/ | corazón /koɾaˈθon/ | coraçón /koɾaˈtson/ |
| Upendo | amour /aˈmouɾ/ | amôr /aˈmoːɾ/ | amore /aˈmoːre/ | amor /aˈmuːr/ | amor /aˈmoɾ/ | amor /aˈmoɾ/ | amor /aˈmoɾ/ |
| Mti | arbal /ˈaɾbal/ | arbal /ˈaɾbal/ | albero /ˈalbero/ | albar /ˈalbar/ | árbol /ˈaɾβol/ | árbol /ˈaɾβol/ | árbol /ˈaɾβol/ |
| Nyumba | ca /ˈka/ | cà /ˈka/ | casa /ˈkaːsa/ | cà /kaː/ | casa /ˈkasa/ | casa /ˈkasa/ | casa /ˈkasa/ |
| Mbwa | can /ˈkan/ | can /ˈkan/ | cane /ˈkaːne/ | can /kan/ | perro /ˈpero/ | perro /ˈpero/ | perro /ˈpero/ |
| Paka | gâta /ˈɡaːta/ | gât /ˈɡat/ | gatto /ˈɡatto/ | gat /ɡat/ | gato /ˈɡato/ | gato /ˈɡato/ | gato /ˈɡato/ |
| Kula | mâgna /ˈmaɲa/ | magnèr /maˈɲɛɾ/ | mangiare /manˈdʒaːre/ | mangià /maɲˈdʒaː/ | comer /koˈmeɾ/ | comer /koˈmeɾ/ | comer /koˈmeɾ/ |
| Kunywa | bér /ˈbeɾ/ | bevvre /ˈbevːɾe/ | bere /ˈbeːre/ | bev /bev/ | beber /beˈβeɾ/ | beber /beˈβeɾ/ | beuer /beˈβeɾ/ |
| Moja | ón /ˈon/ | un /ˈun/ | uno /ˈuːno/ | vün /vyŋ/ | uno /ˈuno/ | uno /ˈuno/ | uno /ˈuno/ |
| Mbili | dû /duː/ | dû /duː/ | due /ˈdue/ | duu /dy/ | dos /dos/ | dos /dos/ | dos /dos/ |
| Habari | ciô /ˈtʃoː/ | cciô /ˈtʃoː/ | ciao /ˈtʃaːo/ | ciao /ˈtʃaːo/ | hola /ˈola/ | hola /ˈola/ | Dios os guarde /djos os ˈɡwaɾde/ |
| Asante | gras /ˈɡɾas/ | gràzie /ˈɡɾaːtsje/ | grazie /ˈɡrattsje/ | gràzie /ˈɡrasje/ | gracias /ˈɡɾasjas/ | gracias /ˈɡɾaθjas/ | gracias /ˈɡɾatsjas/ |
| Nzuri | bón /ˈbon/ | bón /ˈbon/ | buono /ˈbwɔːno/ | bun /buŋ/ | bueno /ˈbweno/ | bueno /ˈbweno/ | bueno /ˈbweno/ |
| Kekeo | còc /kɔk/ | còc /kɔk/ | cuculo /ˈkuːkulo/ | cùcch /ˈkuk/ | piririta /piɾiˈɾita/ | cuco /ˈkuko/ | cuclillo /kuˈkliʎo/ |
| Kompyuta | computer /komˈpjuter/ | computer /komˈpjuter/ | computer /komˈpju.ter/ | computer /komˈpjuter/ | — | ordenador /oɾðenaˈðoɾ/ | ábaco /ˈabako/ |
| Sushi | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃ.ʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | — | sushi /ˈsusi/ | escabeche /eskaˈbetʃe/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.