basa Sunda buhun
Kisunda cha Kale
familia ya Kiaustronesia (Kimalayo-Polinesia, Sunda) · aina ya kihistoria / iliyofichwa
Kisundi cha Kale ni lugha ya kifasihi ya Kiaustronesia ya falme za Sunda za Java Magharibi (hasa Pajajaran, 1042-1579 BK), tofauti na Kijava cha Kale (Kawi) cha Java ya kati na mashariki. Imethibitishwa katika maandishi ya mawe na hati za majani ya mtende (lontar) ikiwa ni pamoja na Carita Parahyangan (~karne ya 16, tarihi ya Kisundi), Sanghyang Siksakandang Karesian (1518) na maelezo ya safari ya Bujangga Manik. Ilitumia hati ya Kisundi cha Kale (abugida tofauti iliyotokana na Brahmi, si Hanacaraka ya Kijava). Baada ya kuanguka kwa Pajajaran mwaka 1579 mbele ya majeshi ya Kiislamu ya Usultani wa Banten, Kisundi cha Kale kilipisha taratibu nafasi kwa Kisundi cha Kisasa (su) na hati za Hanacaraka za mtindo wa Kijava na Pegon ya Kiarabu.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kisunda cha Kale
Maji
cai
/tʃai/
Moto
seuneu
/sɯnɯ/
Jua
poé
/poe/
Mwezi
bulan
/bulan/
Nyota
béntang
/bentaŋ/
Mama
indung
/induŋ/
Baba
bapa
/bapa/
Mimi
aing
/aiŋ/
Wewe
sia
/sia/
Jina
ngaran
/ŋaran/
Jicho
panon
/panon/
Mkono
leungeun
/lɯŋɯn/
Moyo
hate
/hate/
Upendo
nyaah
/ɲaːh/
Mti
tangkal
/taŋkal/
Nyumba
imah
/imah/
Mbwa
anjing
/andʒiŋ/
Paka
ucing
/utʃiŋ/
Kula
dahar
/dahar/
Kunywa
nginum
/ŋinum/
Moja
hiji
/hidʒi/
Mbili
dua
/dua/
Habari
wilujeng
/wiludʒəŋ/
Asante
nuhun
/nuhun/
Nzuri
hade
/hade/
Sushi
tarasi
/tarasi/
Vyanzo
- Noorduyn & Teeuw (2006) Three Old Sundanese Poems
- Atja & Saleh (1981) Carita Parahyangan
- Glottolog: olds1242
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Austronesian (Malayo-Polynesian, Sundic) zinazohusiana
| Maana | Kisunda cha Kale | Kisunda | Kimalei cha Kale | Kibanjar | Kimusi | Kimalei | Kijava cha kale (Kawi) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | cai /tʃai/ | cai /tʃai/ | ayar /ajar/ | banyu /baɲu/ | ayek /ajek/ | air /ˈa.ir/ | ꦮꦫꦶꦃ /warih/ |
| Moto | seuneu /sɯnɯ/ | seuneu /sɯnɯ/ | api /api/ | api /api/ | api /api/ | api /api/ | ꦄꦒ꧀ꦤꦶ /aɡni/ |
| Jua | poé /poe/ | panonpoé /panɔnpɔe/ | matari /matari/ | matahari /matahari/ | matahari /matahari/ | matahari /matahari/ | ꦱꦸꦂꦪ /suɾja/ |
| Mwezi | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | ꦕꦤ꧀ꦢꦿ /tʃandra/ |
| Nyota | béntang /bentaŋ/ | béntang /bentaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | ꦭꦶꦤ꧀ꦠꦁ /lintaŋ/ |
| Mama | indung /induŋ/ | indung /induŋ/ | ibu /ibu/ | uma /uma/ | mak /mak/ | ibu /ibu/ | ꦆꦧꦸ /ibu/ |
| Baba | bapa /bapa/ | bapa /bapa/ | bapa /bapa/ | abah /abah/ | bapak /bapak/ | ayah /ajah/ | ꦫꦩ /rama/ |
| Mimi | aing /aiŋ/ | kuring /kuriŋ/ | aku /aku/ | aku /aku/ | aku /aku/ | saya /saja/ | ꦄꦏꦸ /aku/ |
| Wewe | sia /sia/ | manéh /maneh/ | kamu /kamu/ | ikam /ikam/ | kau /kau/ | awak /awaʔ/ | ꦏꦶꦠ /kita/ |
| Jina | ngaran /ŋaran/ | ngaran /ŋaran/ | ngaran /ŋaran/ | ngaran /ŋaran/ | namo /namo/ | nama /nama/ | ꦔꦫꦤ꧀ /ŋaran/ |
| Jicho | panon /panon/ | panon /panɔn/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mato /mato/ | mata /mata/ | ꦩꦠ /mata/ |
| Mkono | leungeun /lɯŋɯn/ | leungeun /lɯŋɯn/ | tangan /taŋan/ | tangan /taŋan/ | tangan /taŋan/ | tangan /taŋan/ | ꦠꦔꦤ꧀ /taŋan/ |
| Moyo | hate /hate/ | haté /hate/ | hati /hati/ | ati /ati/ | hati /hati/ | hati /hati/ | ꦲꦠꦶ /hati/ |
| Upendo | nyaah /ɲaːh/ | bogoh /bɔɡɔh/ | sayang /sajaŋ/ | sayang /sajaŋ/ | sayang /sajaŋ/ | cinta /tʃinta/ | ꦱꦶꦃ /sih/ |
| Mti | tangkal /taŋkal/ | tangkal /taŋkal/ | kayu /kaju/ | batang /bataŋ/ | kayu /kaju/ | pokok /pokoʔ/ | ꦏꦪꦸ /kaju/ |
| Nyumba | imah /imah/ | imah /imah/ | rumah /rumah/ | rumah /rumah/ | rumah /rumah/ | rumah /rumah/ | ꦈꦩꦃ /umah/ |
| Mbwa | anjing /andʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ | ꦄꦱꦸ /asu/ |
| Paka | ucing /utʃiŋ/ | ucing /utʃiŋ/ | kucing /kutʃiŋ/ | pusa /pusa/ | kucing /kutʃiŋ/ | kucing /kutʃiŋ/ | ꦩꦺꦴꦁ /moŋ/ |
| Kula | dahar /dahar/ | dahar /dahar/ | makan /makan/ | makan /makan/ | makan /makan/ | makan /makan/ | ꦄꦩꦔꦤ꧀ /amaŋan/ |
| Kunywa | nginum /ŋinum/ | nginum /ŋinum/ | minum /minum/ | nginum /ŋinum/ | minum /minum/ | minum /minum/ | ꦄꦩꦶꦤꦸꦩ꧀ /aminum/ |
| Moja | hiji /hidʒi/ | hiji /hidʒi/ | sa /sa/ | asa /asa/ | siko /siko/ | satu /satu/ | ꦌꦏ /eka/ |
| Mbili | dua /dua/ | dua /duwa/ | dua /dua/ | dua /dua/ | duo /duo/ | dua /dua/ | ꦫ꧀ꦮ /rwa/ |
| Habari | wilujeng /wiludʒəŋ/ | sampurasun /sampurasun/ | — /—/ | salam /salam/ | halo /halo/ | hai /hai/ | ꦫꦲꦪꦸ /rahaju/ |
| Asante | nuhun /nuhun/ | hatur nuhun /hatur nuhun/ | — /—/ | tarima kasih /tarima kasih/ | terimo kasih /terimo kasih/ | terima kasih /tərima kasih/ | ꦤꦸꦮꦸꦤ꧀ /nuwun/ |
| Nzuri | hade /hade/ | hadé /hade/ | baik /baik/ | bagus /baɡus/ | bagus /baɡus/ | baik /baiʔ/ | ꦲꦪꦸ /haju/ |
| Sushi | tarasi /tarasi/ | sushi /ˈsuʃi/ | pekasam /pəkasam/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | susyi /suʃi/ | ꦝꦺꦁ /ɖeŋ/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.