aksara cam
Kicham cha Kale
Kiaustronesia (Malayo-Polynesian, Chamic) · aina ya kihistoria / iliyofichwa
Kicham cha Kale ni namna ya kihistoria iliyotoweka ya lugha ya Cham, inayohusiana na tawi la Kichamik katika kikundi kidogo cha Malayo-Polinesia ndani ya familia ya Kiaustronesia. Ilikuwa lugha ya ufalme wa Champa katika maeneo ya kati na kusini mwa Vietnam ya sasa na sehemu za Kambodia, iliyorekodiwa katika maandishi ya mawe yaliyoandikwa kwa hati ya Kicham cha Kale ya kibrahmi iliyotokana na hati ya Pallava ya kusini mwa India. Maandishi ya Dong Yen Chau (karibu karne ya 4 BK) ni miongoni mwa maandishi ya kale zaidi yanayojulikana katika lugha yoyote ya Kiaustronesia. Kicham cha Kale ni babu wa moja kwa moja wa lugha ya Cham ya kisasa inayozungumzwa hadi leo.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kicham cha Kale
Maji
ie
/ʔiə/
Moto
apuy
/ʔapuj/
Jua
adaw
/ʔadaw/
Mwezi
bulan
/bulan/
Nyota
bituk
/bituʔ/
Mama
amɛ
/amɛ/
Baba
amaŋ
/amaŋ/
Mimi
kău
/kaw/
Wewe
hã
/haː/
Jina
angan
/aŋan/
Jicho
mata
/mata/
Mkono
taŋin
/taŋin/
Moyo
hatai
/hatai/
Upendo
klɛn
/klɛn/
Mti
phuəŋ
/pʰuəŋ/
Nyumba
sɔŋ
/sɔŋ/
Mbwa
asɔ
/asɔ/
Paka
mɛw
/mɛw/
Kula
bɔh
/bɔh/
Kunywa
mɛnum
/mɛnum/
Moja
sa
/sa/
Mbili
dua
/dua/
Habari
—
/—/
Asante
—
/—/
Nzuri
siam
/siam/
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Austronesian (Malayo-Polynesian, Chamic) zinazohusiana
| Maana | Kicham cha Kale | Kimalei cha Kale | Kicham cha Magharibi | Kibatak cha Angkola | Kicham cha Mashariki | Kiindonesia | Kimalei |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | ie /ʔiə/ | ayar /ajar/ | ايا /ja/ | aek /aek/ | ꨀꨳꨩ /ʔiaː/ | air /ˈa.ir/ | air /ˈa.ir/ |
| Moto | apuy /ʔapuj/ | api /api/ | افوي /apuei/ | api /api/ | ꨀꨚꨶꨬ /apuei/ | api /api/ | api /api/ |
| Jua | adaw /ʔadaw/ | matari /matari/ | أديتياء /aditiak/ | mata ni ari /mata ni ari/ | ꨀꨕꨪꨓꨳꩀ /a.ɗi.tiaʔ/ | matahari /matahari/ | matahari /matahari/ |
| Mwezi | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | بيلن /bilan/ | bulan /bulan/ | ꨝꨪꨤꩆ /ɓi.lan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ |
| Nyota | bituk /bituʔ/ | bintang /bintaŋ/ | فتاۛء /patɨʔ/ | bintang /bintaŋ/ | ꨝꨪꨓꨭꩀ /ɓi.tuʔ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ |
| Mama | amɛ /amɛ/ | ibu /ibu/ | ماي /mai/ | inang /inaŋ/ | ꨀꨟꨰꩀ /a.meʔ/ | ibu /ibu/ | ibu /ibu/ |
| Baba | amaŋ /amaŋ/ | bapa /bapa/ | أمآ /amaː/ | amang /amaŋ/ | ꨀꨟꨲ /a.mɨ/ | ayah /ajah/ | ayah /ajah/ |
| Mimi | kău /kaw/ | aku /aku/ | كاو /kɔw/ | au /au/ | ꨕꨨꨵꩀ /ɗah.laʔ/ | saya /saja/ | saya /saja/ |
| Wewe | hã /haː/ | kamu /kamu/ | هاۛ /hɨ/ | ho /ho/ | ꨨꨲ /hɨ/ | kamu /kamu/ | awak /awaʔ/ |
| Jina | angan /aŋan/ | ngaran /ŋaran/ | أڠن /aŋan/ | goar /goar/ | ꨀꨋꩆ /a.ŋan/ | nama /nama/ | nama /nama/ |
| Jicho | mata /mata/ | mata /mata/ | متا /mata/ | mata /mata/ | ꨟꨓꨩ /mə.taː/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Mkono | taŋin /taŋin/ | tangan /taŋan/ | تاڠين /taŋin/ | tangan /taŋan/ | ꨓꨊꨪꩆ /ta.ŋɪn/ | tangan /taŋan/ | tangan /taŋan/ |
| Moyo | hatai /hatai/ | hati /hati/ | هتاي /hatai/ | roha /roha/ | ꨨꨓꨰ /ha.tai/ | hati /hati/ | hati /hati/ |
| Upendo | klɛn /klɛn/ | sayang /sajaŋ/ | ڬاوه /ɡauh/ | holong /holoŋ/ | ꨀꨘꨪꩅ /a.nit/ | cinta /tʃinta/ | cinta /tʃinta/ |
| Mti | phuəŋ /pʰuəŋ/ | kayu /kaju/ | كايو /kajuv/ | hayu /haju/ | ꨆꨢꨮꨭ /ka.jauː/ | pohon /pohon/ | pokok /pokoʔ/ |
| Nyumba | sɔŋ /sɔŋ/ | rumah /rumah/ | تحاڠ /tʰaŋ/ | bagas /baɡas/ | ꨧꩃ /saːŋ/ | rumah /rumah/ | rumah /rumah/ |
| Mbwa | asɔ /asɔ/ | anjing /andʒiŋ/ | أتحو /atʰuv/ | asu /asu/ | ꨀꨧꨮꨭ /ʔa.saʊ/ | anjing /andʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ |
| Paka | mɛw /mɛw/ | kucing /kutʃiŋ/ | ميٛو /meuv/ | huting /hutiŋ/ | ꨟꨢꨥ /mɨ.jaw/ | kucing /kutʃiŋ/ | kucing /kutʃiŋ/ |
| Kula | bɔh /bɔh/ | makan /makan/ | هواء /huak/ | mangan /maŋan/ | ꨨꨶꩀ /hʊaʔ/ | makan /makan/ | makan /makan/ |
| Kunywa | mɛnum /mɛnum/ | minum /minum/ | ماوم /maum/ | minum /minum/ | ꨟꨑꨭꩌ /mɨ.ɲum/ | minum /minum/ | minum /minum/ |
| Moja | sa /sa/ | sa /sa/ | تحا /tʰa/ | sada /sada/ | ꨧ /saː/ | satu /satu/ | satu /satu/ |
| Mbili | dua /dua/ | dua /dua/ | ڎوا /ɗuə/ | dua /dua/ | ꨕꨶ /d̪ʊaː/ | dua /dua/ | dua /dua/ |
| Habari | — /—/ | — /—/ | سلام /salam/ | horas /horas/ | ꨦꨤꩌ /sa.lam/ | halo /ˈhalo/ | hai /hai/ |
| Asante | — /—/ | — /—/ | تريما كاسيه /tarima kasiʔ/ | mauliate /mauliate/ | ꨙꨶ ꨜꨲꩊ /ɗua pʰuəl/ | terima kasih /tərima kasih/ | terima kasih /tərima kasih/ |
| Nzuri | siam /siam/ | baik /baik/ | سيام /siam/ | denggan /deŋɡan/ | ꨧꨳꩌ /siam/ | baik /baiʔ/ | baik /baiʔ/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.