ꨌꩌ

Kicham cha Mashariki

Kiaustronesia (Malayo-Polynesian, Chamic)

FamiliaKiaustronesia (Malayo-Polynesian, Chamic) Wasemaji~73–132K HatiCham script (Akhar Thrah, Brahmic); Kilatini (maelezo) NchiVietnam (Ninh Thuận, Bình Thuận) Lugha rasmiHapana (wachache waliotambuliwa nchini Vietnam) Uhai wa lughasalama ISO 639-3cjm

Kicham cha Mashariki, pia huitwa Cham cha Phan Rang (ISO 639-3: cjm), ni lugha ya Kichami ya familia ya Kiaustronesia inayozungumzwa hasa katika majimbo ya Ninh Thuận na Bình Thuận kusini-kati mwa Vietnam. Ni tofauti na Kicham cha Magharibi (cja) chenye kitovu Cambodia, na wazungumzaji wake ni pamoja na jamii za Ahiér au Balamon, Awal au Bani, pamoja na wafuasi wa dini nyingine. Abugida ya jadi ya Akhar Thrah, inayotokana na maandishi ya Kibrahmi ya India Kusini, hutumiwa katika miswada na elimu ya kijamii, huku unukuzi wa Kilatini pia ukionekana katika kazi za kiisimu na elimu. Mawasiliano ya muda mrefu na Kivietnam yamebadili muundo wa maneno na kuleta utofauti wa utoaji sauti au rejista; baadhi ya uchanganuzi unaeleza mwanzo wa toni, kwa hiyo lebo kamili ya “isiyo ya toni” ni rahisi kupita kiasi. Kicham cha Mashariki hakina hadhi rasmi ya kitaifa, na urithishaji hutofautiana kadiri Kivietnam kinavyozidi kutawala shule na maisha ya umma.

Inakozungumzwa

Maneno 31 ya msingi katika Kicham cha Mashariki

Maji

ꨀꨳꨩ

/ʔiaː/

Moto

ꨀꨚꨶꨬ

/apuei/

Jua

ꨀꨕꨪꨓꨳꩀ

/a.ɗi.tiaʔ/

Mwezi

ꨝꨪꨤꩆ

/ɓi.lan/

Nyota

ꨝꨪꨓꨭꩀ

/ɓi.tuʔ/

Mama

ꨀꨟꨰꩀ

/a.meʔ/

Baba

ꨀꨟꨲ

/a.mɨ/

Mimi

ꨕꨨꨵꩀ

/ɗah.laʔ/

Wewe

ꨨꨲ

/hɨ/

Jina

ꨀꨋꩆ

/a.ŋan/

Jicho

ꨟꨓꨩ

/mə.taː/

Mkono

ꨓꨊꨪꩆ

/ta.ŋɪn/

Moyo

ꨨꨓꨰ

/ha.tai/

Upendo

ꨀꨘꨪꩅ

/a.nit/

Mti

ꨆꨢꨮꨭ

/ka.jauː/

Nyumba

ꨧꩃ

/saːŋ/

Mbwa

ꨀꨧꨮꨭ

/ʔa.saʊ/

Paka

ꨟꨢꨥ

/mɨ.jaw/

Kula

ꨨꨶꩀ

/hʊaʔ/

Kunywa

ꨟꨑꨭꩌ

/mɨ.ɲum/

Moja

/saː/

Mbili

ꨕꨶ

/d̪ʊaː/

Habari

ꨦꨤꩌ

/sa.lam/

Asante

ꨙꨶ ꨜꨲꩊ

/ɗua pʰuəl/

Nzuri

ꨧꨳꩌ

/siam/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Austronesian (Malayo-Polynesian, Chamic) zinazohusiana

Maana Kicham cha MasharikiKicham cha MagharibiKicham cha KaleKiminangkabauKiibanKisasakKibanjar
Maji ꨀꨳꨩ /ʔiaː/ ايا /ja/ ie /ʔiə/ aia /aia/ ai /ai/ aiq /aiʔ/ banyu /baɲu/
Moto ꨀꨚꨶꨬ /apuei/ افوي /apuei/ apuy /ʔapuj/ api /api/ api /api/ api /api/ api /api/
Jua ꨀꨕꨪꨓꨳꩀ /a.ɗi.tiaʔ/ أديتياء /aditiak/ adaw /ʔadaw/ matoari /matoaɾi/ mata-ari /mataari/ mataari /mataari/ matahari /matahari/
Mwezi ꨝꨪꨤꩆ /ɓi.lan/ بيلن /bilan/ bulan /bulan/ bulan /bulan/ bulan /bulan/ bulan /bulan/ bulan /bulan/
Nyota ꨝꨪꨓꨭꩀ /ɓi.tuʔ/ فتاۛء /patɨʔ/ bituk /bituʔ/ bintang /bintaŋ/ bintang /bintaŋ/ bintang /bintaŋ/ bintang /bintaŋ/
Mama ꨀꨟꨰꩀ /a.meʔ/ ماي /mai/ amɛ /amɛ/ amak /amaʔ/ indai /indai/ inaq /inaʔ/ uma /uma/
Baba ꨀꨟꨲ /a.mɨ/ أمآ /amaː/ amaŋ /amaŋ/ abak /abaʔ/ apai /apai/ amaq /amaʔ/ abah /abah/
Mimi ꨕꨨꨵꩀ /ɗah.laʔ/ كاو /kɔw/ kău /kaw/ ambo /ambo/ aku /aku/ aku /aku/ aku /aku/
Ukurasa 1/4

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.