Naqxi
Kinaxi
Sino-Tibetan (Naic/Loloish)
Kinaxi kinajulikana kwa hati ya picha "Dongba", mfumo pekee duniani wa hati ya picha unaotumika hadi sasa, unaotumiwa na waganga wa Dongba wa Kinaxi katika ibada. Tahajia ya Kilatini ya kila siku huongeza herufi (l, h, q) mwishoni mwa silabi ili kuonyesha toni.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kinaxi
Maji
gee
/ɡɯ˧/
Moto
mee
/mɯ˧/
Jua
ny-mei
/nĩ˧mi˧/
Mwezi
he-mei
/hɯ˧mi˧/
Mama
mei
/mei˧/
Baba
av
/a˧/
Kula
zo
/d͡zo˧/
Kunywa
chil
/t͡ʂʰi˥/
Upendo
lai
/lɑ˧/
Moyo
see-zai
/sɯ˧d͡zɑ˧/
Mti
si
/si˧/
Nyumba
pee-mei
/pɯ˧mi˧/
Mbwa
kee
/kʰɯ˧/
Paka
lai-mei
/lɑ˧mi˧/
Mkono
lel
/lɯ˥/
Jicho
nyi
/ɲi˧/
Habari
nyel-bbeq
/ɲɯ˥bɯ˨˩/
Asante
jjuq jjuq
/d͡ʑɯ˨˩d͡ʑɯ˨˩/
Moja
ddee
/dɯ˧/
Nzuri
ai
/ɑ˧/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Sino-Tibetan (Naic/Loloish) zinazohusiana
| Maana | Kinaxi | Kiazhe | Kiakha | Kitangut | Kiyi (Nuosu) | Kitujia | Karen ya Pwo |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | gee /ɡɯ˧/ | ʑɿ /ʑɿ˧˧/ | i tsi /i˧tsɨ˧/ | 𗀚 /tjɨ˧/ | ꒉ /ʑɿ˧˧/ | zi /t͡sɨ˥˧/ | ထံ /tʰi˧/ |
| Moto | mee /mɯ˧/ | mi /mi˧˧/ | mji /mji˧/ | 𘎩 /me˧/ | ꃆꄔ /mu˨˩tu˥/ | mi /mi˥˧/ | မ့ၣ် /me˨˩/ |
| Jua | ny-mei /nĩ˧mi˧/ | ŋni /ŋnʲi˧˧/ | nyi ma /ɲi˧ma˧/ | 𘂴 /pjij˧˥/ | ꉘꁮ /ho˧˧bu˧˧/ | ni /ni˧˥/ | မုန် /mu˧/ |
| Mwezi | he-mei /hɯ˧mi˧/ | ɬɛ /ɬɛ˧˧/ | ba la /ba˧la˧/ | 𗏯 /lja˧˥/ | ꆪ /ɬɯ˨˩/ | nie /nie˧˥/ | လး /la˧/ |
| Mama | mei /mei˧/ | amo /amo˧˧/ | a ma /a˧ma˧/ | 𘎒 /ma˧˥/ | ꀊꂿ /a˧˧mo˧˧/ | a-mie /a˧mie˧/ | မိ /mu˧˥/ |
| Baba | av /a˧/ | ada /ada˧˧/ | a da /a˧da˧/ | 𗥃 /pa˧/ | ꀊꀧ /a˧˧bo˧˧/ | a-pa /a˧pa˧/ | ဖါ /pa˧/ |
| Kula | zo /d͡zo˧/ | dza /dza˧˧/ | za /dza˧/ | 𗅋 /dzjij˧˥/ | ꋠ /dzɯ˧˧/ | za /t͡sa˨˩/ | အၢင် /ai˧˩/ |
| Kunywa | chil /t͡ʂʰi˥/ | du /du˧˧/ | tu /tu˧/ | 𘉞 /tʰjij˧˥/ | ꄸ /tu˧˧/ | da /ta˧/ | အူ /ɔ˧/ |
| Upendo | lai /lɑ˧/ | ŋa /ŋa˧˧/ | gaq /ɡaʔ˧/ | 𗙊 /lhjij˧˥/ | ꉂ /ŋɡu˧˧/ | aci /a˧˥t͡si˥/ | အဲင် /ai˧kʰe˧/ |
| Moyo | see-zai /sɯ˧d͡zɑ˧/ | si /si˧˧/ | ne ma /ne˧ma˧/ | 𘃠 /njij˧˥/ | ꌋ /si˧˧/ | xin /ɕin˧/ | သး /tʰa˧/ |
| Mti | si /si˧/ | sɿ /sɿ˧˧/ | aq xeu /aʔ˧ɕeu˧/ | 𘀇 /sji˧/ | ꌩꁧ /sɿ˧˧bo˧˧/ | si /sɨ˧˥/ | သုၣ် /tʰoŋ˧/ |
| Nyumba | pee-mei /pɯ˧mi˧/ | ɣɯ /ɣɯ˧˧/ | nyma /ɲma˧/ | 𗩴 /kʰjwa˧˥/ | ꑳ /ji˧˧/ | li /li˧˥/ | ဟံၣ် /hi˧/ |
| Mbwa | kee /kʰɯ˧/ | kʰɯ /kʰɯ˧˧/ | jia /tɕa˧/ | 𗋒 /kʰwjɨ˧/ | ꈌ /kʰɯ˧˧/ | kvʼ /kʰə˨˩/ | ထွဲ /tʰwi˧/ |
| Paka | lai-mei /lɑ˧mi˧/ | vi /vi˧˧/ | a yi /a˧ji˧/ | 𗦷 /mji˧˥/ | ꀉꑐ /a˧˦ɲɛ˧˧/ | mau /mau˧/ | ဖၣ် /pə˧/ |
| Mkono | lel /lɯ˥/ | la /la˧˧/ | la pa /la˧pa˧/ | 𘀔 /lje˧/ | ꇇ /lo˥/ | lo /lo˨˩/ | စူ /sɔ˨/ |
| Jicho | nyi /ɲi˧/ | ȵi /ȵi˧˧/ | nyaq /ɲaʔ˧/ | 𗞴 /mjij˧/ | ꑓ /ɲɔ˧˧/ | mie /mie˨˩/ | မဲာ် /mɛ˧/ |
| Habari | nyel-bbeq /ɲɯ˥bɯ˨˩/ | mosu /mosu˧˧/ | u du la /u˧du˧la˧/ | — /—/ | ꂿꎆꈐ /mo˧˧su˧˧kɤ˧˧/ | shu shu /ʃu˧ʃu˧/ | နာမှၤ /na˧ʃi˧/ |
| Asante | jjuq jjuq /d͡ʑɯ˨˩d͡ʑɯ˨˩/ | katɕʰɿ /katɕʰɿ˧˧/ | gv ya /ɡɯ˧ja˧/ | — /—/ | ꃰꊿ /vo˧˧tso˧˧/ | angzai /aŋ˧˥t͡sai˥/ | တၢ်ဘျုး /ta˧blu˧/ |
| Moja | ddee /dɯ˧/ | tsʰɿ /tsʰɿ˧˧/ | ti /ti˧/ | 𘈩 /lew˧˥/ | ꋍ /tsʰɿ˨˩/ | lao /lao˧˥/ | တ /ta˧˩/ |
| Nzuri | ai /ɑ˧/ | mu /mu˧˧/ | jau /tɕau˧/ | 𗏁 /tsji˧/ | ꉾ /xɯ˧˧/ | ngaq /ŋaʔ˧˥/ | ဂ့ၤ /ɣai˧/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.