Tabarchin
Kitabarchino
Kihindi-Ulaya (Kiromansi → Italo-Magharibi → Gallo-Italiki → Kiliguria → Tabarchino)
Tabarchino ni lahaja ya Kiligure cha Genova iliyobebwa katika karne ya 16 na wavuvi wa matumbawe kutoka Pegli hadi kisiwa cha Tunisia cha Tabarka (1542), kisha kuhamishiwa upya katika kisiwa cha Sardinia cha Isola di San Pietro mwaka 1738. Inahifadhi sifa za Kigenova cha mwanzoni mwa enzi ya kisasa zilizopotea katika bara, na inaonyesha [ɲ] ya kaakaa ya kipekee katika lugna "mwezi". Mojawapo ya mifano iliyo wazi zaidi barani Ulaya ya upandikizaji wa lugha ya baharini.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kitabarchino
Maji
ægua
/ˈɛɡwa/
Moto
feûgu
/ˈføɡu/
Jua
su
/ˈsu/
Mwezi
lugna
/ˈlyɲa/
Nyota
stella
/ˈstɛlːa/
Mama
maire
/ˈmajre/
Baba
paire
/ˈpajre/
Mimi
mi
/mi/
Wewe
ti
/ti/
Jina
nomme
/ˈnɔmːe/
Jicho
öggiu
/ˈødʒu/
Mkono
mòn
/mɔŋ/
Moyo
chêu
/kø/
Upendo
amù
/aˈmu/
Mti
âbu
/ˈaːbu/
Nyumba
cà
/ka/
Mbwa
can
/kaŋ/
Paka
gatu
/ˈɡatu/
Kula
mangià
/manˈdʒa/
Kunywa
beive
/ˈbejve/
Moja
un
/uŋ/
Mbili
dui
/ˈdui/
Habari
ciau
/tʃaw/
Asante
graçie
/ˈɡrasje/
Nzuri
bon
/buŋ/
Kompyuta
computer
/komˈpjuter/
Sushi
sushi
/ˈsuʃi/
Vyanzo
- Toso, Fiorenzo (2003) Il tabarchino. Strutture, evoluzione storica, aspetti sociolinguistici. In: Le minoranze linguistiche storiche, Roma.
- Toso, Fiorenzo (2004) Vocabolario tabarchino–italiano. Recco: Le Mani.
- Vallebona, Giuseppe (1975) Dizionario Tabarchino-Italiano. Genova: Compagnia dei Librai.
- Glottolog: Tabarchino
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Indo-European (Romance → Italo-Western → Gallo-Italic → Ligurian → Tabarchino) zinazohusiana
| Maana | Kitabarchino | Kipiemonte | Kiliguria | Kilombardia | Kifriuli | Kiitaliano | Kiveneti |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | ægua /ˈɛɡwa/ | eva /ˈeva/ | ægoa /ɛɡwa/ | aqua /ˈaːkwa/ | aghe /ˈaɡe/ | acqua /ˈakkwa/ | aqua /akwa/ |
| Moto | feûgu /ˈføɡu/ | feu /føː/ | fêugo /føɡu/ | fœg /føːk/ | fûc /fuːk/ | fuoco /ˈfwɔːko/ | fogo /foɡo/ |
| Jua | su /ˈsu/ | sol /sol/ | sô /suː/ | sô /soː/ | soreli /soˈreːli/ | sole /ˈsoːle/ | sol /sol/ |
| Mwezi | lugna /ˈlyɲa/ | lun-a /ˈlyŋa/ | lùn-a /lyna/ | lüna /ˈlyna/ | lune /ˈlune/ | luna /ˈluːna/ | łuna /ɫuna/ |
| Nyota | stella /ˈstɛlːa/ | stèila /ˈstɛjla/ | stella /ˈstelːa/ | stella /ˈstɛla/ | stele /ˈstɛle/ | stella /ˈstɛlla/ | stela /ˈstela/ |
| Mama | maire /ˈmajre/ | mare /ˈmare/ | moæ /mwɛ/ | mader /ˈmaːder/ | mari /ˈmaːri/ | madre /ˈmaːdre/ | mare /mare/ |
| Baba | paire /ˈpajre/ | pare /ˈpare/ | poæ /pwɛ/ | pader /ˈpaːder/ | pari /ˈpaːri/ | padre /ˈpaːdre/ | pare /pare/ |
| Mimi | mi /mi/ | mi /mi/ | mi /mi/ | mì /mi/ | jo /jɔ/ | io /ˈio/ | mi /mi/ |
| Wewe | ti /ti/ | ti /ti/ | ti /ti/ | tì /ti/ | tu /tu/ | tu /tu/ | ti /ti/ |
| Jina | nomme /ˈnɔmːe/ | nòm /nɔm/ | nomme /ˈnomme/ | nòmm /nɔm/ | non /non/ | nome /ˈnome/ | nome /ˈnome/ |
| Jicho | öggiu /ˈødʒu/ | euj /øj/ | euggio /ødʒu/ | öcc /øtʃ/ | voli /ˈvoli/ | occhio /ˈɔkkjo/ | ocio /ɔtʃo/ |
| Mkono | mòn /mɔŋ/ | man /maŋ/ | man /maŋ/ | man /maŋ/ | man /maŋ/ | mano /ˈmaːno/ | man /man/ |
| Moyo | chêu /kø/ | cheur /kør/ | chêu /køː/ | cör /kør/ | cûr /kuːr/ | cuore /ˈkwɔːre/ | cor /kɔr/ |
| Upendo | amù /aˈmu/ | amor /aˈmur/ | amô /amuː/ | amor /aˈmuːr/ | amôr /aˈmoːr/ | amore /aˈmoːre/ | amor /amor/ |
| Mti | âbu /ˈaːbu/ | àrbol /ˈarbol/ | ærbo /ɛrbu/ | albar /ˈalbar/ | arbul /ˈarbul/ | albero /ˈalbero/ | àrboro /arboro/ |
| Nyumba | cà /ka/ | ca /ka/ | câza /kaːza/ | cà /kaː/ | cjase /ˈcaːse/ | casa /ˈkaːsa/ | caxa /ˈkaza/ |
| Mbwa | can /kaŋ/ | can /kaŋ/ | can /kaŋ/ | can /kan/ | cjan /caŋ/ | cane /ˈkaːne/ | can /kan/ |
| Paka | gatu /ˈɡatu/ | gat /ɡat/ | gatto /ɡatu/ | gat /ɡat/ | gjat /ɟat/ | gatto /ˈɡatto/ | gato /ɡato/ |
| Kula | mangià /manˈdʒa/ | mangé /maɲˈdʒe/ | mangiâ /mandʒaː/ | mangià /maɲˈdʒaː/ | mangjâ /manˈɲaː/ | mangiare /manˈdʒaːre/ | magnàr /maˈɲar/ |
| Kunywa | beive /ˈbejve/ | bèive /ˈbɛive/ | béive /bejve/ | bev /bev/ | bevi /ˈbeːvi/ | bere /ˈbeːre/ | bévar /ˈbevar/ |
| Moja | un /uŋ/ | un /yŋ/ | un /uŋ/ | vün /vyŋ/ | un /uŋ/ | uno /ˈuːno/ | un /un/ |
| Mbili | dui /ˈdui/ | doi /dui/ | dôi /ˈdui/ | duu /dy/ | doi /doj/ | due /ˈdue/ | do /do/ |
| Habari | ciau /tʃaw/ | ciao /tʃao/ | ciâo /tʃaː/ | ciao /ˈtʃaːo/ | mandi /ˈmandi/ | ciao /ˈtʃaːo/ | ciao /tʃao/ |
| Asante | graçie /ˈɡrasje/ | gràssie /ˈɡrasːie/ | graçie /ɡrasje/ | gràzie /ˈɡrasje/ | graziis /ˈɡraːtsjis/ | grazie /ˈɡrattsje/ | grassie /ɡrasje/ |
| Nzuri | bon /buŋ/ | bon /buŋ/ | bon /buŋ/ | bun /buŋ/ | bon /boŋ/ | buono /ˈbwɔːno/ | bon /bon/ |
| Kompyuta | computer /komˈpjuter/ | computer /komˈpjuter/ | computer /komˈpjuter/ | computer /komˈpjuter/ | computer /komˈpjuter/ | computer /komˈpju.ter/ | computer /komˈpjuter/ |
| Sushi | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃ.ʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.