Lëtzebuergesch
Kiluxemburg
Kijerumani (Magharibi)
Kiluxembourg (Lëtzebuergesch) ni lugha ya Kijerumani ya Magharibi inayoainishwa ndani ya Kifranko cha Moselle, kinachozungumzwa hasa nchini Luxembourg. Mwaka 1984 kilitangazwa kuwa lugha ya taifa ya Luxembourg, huku Kifaransa na Kijerumani vikibaki kuwa lugha za utawala (rasmi) za nchi, na Kifaransa kikitumika kama lugha ya kutunga sheria. Lugha hii ina wazungumzaji asilia wapatao 400,000 na pia inazungumzwa katika maeneo jirani ya Ubelgiji, Ufaransa na Ujerumani. Manukuu ya IPA yametolewa bila mabano kulingana na muundo ulioombwa. Neno moja (eye/Auge) halina IPA iliyoandikwa katika vyanzo vinavyopatikana na limewekwa alama kuwa halijaandikwa.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kiluxemburg
Maji
Waasser
/vaːsɐ/
Moto
Feier
/fɑɪ̯ɐ/
Jua
Sonn
/zon/
Mwezi
Mound
/məʊ̯nt/
Nyota
Stär
/ʃtɛːɐ/
Mama
Mamm
/mɑm/
Baba
Papp
/pɑp/
Mimi
ech
/ɛç/
Wewe
du
/duː/
Jina
Numm
/num/
Jicho
—
/—/
Mkono
Hand
/hɑnt/
Moyo
Häerz
/hɛrts/
Upendo
Léift
/lɜɪ̯ft/
Mti
Bam
/baːm/
Nyumba
Haus
/hɑʊ̯s/
Mbwa
Hond
/hont/
Paka
Kaz
/kaːts/
Kula
iessen
/iə̯sən/
Kunywa
drénken
/dʀeŋkən/
Moja
een
/eːn/
Mbili
zwee
/tsveː/
Habari
Moien
/moɪ̯ən/
Asante
Merci
/mɛʀsiː/
Nzuri
Gutt
/ɡut/
Kekeo
Guckuck
/ˈɡukuk/
Kompyuta
Computer
/komˈpjuːtɐ/
Sushi
Sushi
/ˈsuʃi/
Dopamini
Dopamin
/dopaˈmiːn/
Alama ya @
Afeschwanz
/ˈafəʃvants/
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Germanic (West) zinazohusiana
| Maana | Kiluxemburg | Kijerumani cha Chini | Kijerumani (Austria) | Kijerumani | Kijerumani cha Pennsylvania | Kikölsch | Kijerumani (Kiluksemburgo) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | Waasser /vaːsɐ/ | Water /vɑːtɐ/ | Wasser /vasɐ/ | Wasser /vasɐ/ | Wasser /vasər/ | Wasser /vasɐ/ | Wasser /vasɐ/ |
| Moto | Feier /fɑɪ̯ɐ/ | Füer /fyːɐ/ | Feuer /fɔɪɐ/ | Feuer /fɔɪ̯ɐ/ | Feier /faɪər/ | Füer /fyːɐ/ | Feuer /fɔɪ̯ɐ/ |
| Jua | Sonn /zon/ | Sünn /zʏn/ | Sonne /sɔnə/ | Sonne /zɔnə/ | Sunn /sʊn/ | Sonn /zɔn/ | Sonne /zɔnə/ |
| Mwezi | Mound /məʊ̯nt/ | Maan /maːn/ | Mond /moːnt/ | Mond /moːnt/ | Muun /muːn/ | Mond /moːnt/ | Mond /moːnt/ |
| Nyota | Stär /ʃtɛːɐ/ | Steern /steːrn/ | Stern /ʃtɛʁn/ | Stern /ʃtɛʁn/ | Schteern /ʃteːrn/ | Stään /ʃtɛːn/ | Stern /ʃtɛʁn/ |
| Mama | Mamm /mɑm/ | Moder /moːdɐ/ | Mutter /mʊtɐ/ | Mutter /mʊtɐ/ | Mudder /mʊdər/ | Moder /moːdɐ/ | Mutter /mʊtɐ/ |
| Baba | Papp /pɑp/ | Vader /fɑːdɐ/ | Vater /fɑːtɐ/ | Vater /faːtɐ/ | Daadi /daːdi/ | Vatter /fatɐ/ | Vater /faːtɐ/ |
| Mimi | ech /ɛç/ | ik /ɪk/ | ich /ɪç/ | ich /ɪç/ | ich /ɪç/ | ich /ɪɕ/ | ich /ɪç/ |
| Wewe | du /duː/ | du /duː/ | du /duː/ | du /duː/ | du /du/ | do /doː/ | du /duː/ |
| Jina | Numm /num/ | Naam /naːm/ | Name /ˈnaːmə/ | Name /ˈnaːmə/ | Naame /ˈnaːmə/ | Name /ˈnaːmə/ | Name /ˈnaːmə/ |
| Jicho | — /—/ | Oog /oːx/ | Auge /aːɡə/ | Auge /aʊ̯ɡə/ | Aag /aːk/ | Auch /aʊx/ | Auge /aʊ̯ɡə/ |
| Mkono | Hand /hɑnt/ | Hand /hant/ | Hand /hɑnt/ | Hand /hant/ | Hand /hant/ | Hand /hant/ | Hand /hant/ |
| Moyo | Häerz /hɛrts/ | Hart /haɐt/ | Herz /hɛɐts/ | Herz /hɛʁts/ | Hatz /hats/ | Hätz /hɛts/ | Herz /hɛʁts/ |
| Upendo | Léift /lɜɪ̯ft/ | Leev /leːf/ | Liebe /liːbə/ | Liebe /liːbə/ | liewe /liːvə/ | Leev /leːf/ | Liebe /liːbə/ |
| Mti | Bam /baːm/ | Boom /boːm/ | Baum /baːm/ | Baum /baʊ̯m/ | Baam /baːm/ | Boum /baʊm/ | Baum /baʊ̯m/ |
| Nyumba | Haus /hɑʊ̯s/ | Huus /huːs/ | Haus /haʊs/ | Haus /haʊ̯s/ | Haus /haʊs/ | Huus /huːs/ | Haus /haʊ̯s/ |
| Mbwa | Hond /hont/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ | Hongk /hoŋk/ | Hund /hʊnt/ |
| Paka | Kaz /kaːts/ | Katt /kat/ | Katze /kɑtsə/ | Katze /katsə/ | Katz /kats/ | Katz /kats/ | Katze /katsə/ |
| Kula | iessen /iə̯sən/ | eten /eːtn̩/ | essen /ɛsn̩/ | essen /ɛsn̩/ | esse /ɛsə/ | esse /ɛsə/ | essen /ɛsn̩/ |
| Kunywa | drénken /dʀeŋkən/ | drinken /drɪŋkn̩/ | trinken /tʁɪŋkŋ/ | trinken /tʁɪŋkn̩/ | drinke /dɾɪŋkə/ | drinke /dʁɪŋkə/ | trinken /tʁɪŋkn̩/ |
| Moja | een /eːn/ | een /eːn/ | oans /ɑːns/ | eins /aɪ̯ns/ | eens /eːns/ | ein /aɪn/ | eins /aɪ̯ns/ |
| Mbili | zwee /tsveː/ | twee /tveː/ | zwei /tsvai/ | zwei /tsvaɪ/ | zwee /tsveː/ | zwei /tsvai/ | zwei /tsvaɪ/ |
| Habari | Moien /moɪ̯ən/ | Moin /mɔɪn/ | Servus /zɛɐvʊs/ | Hallo /haloː/ | Hallo /haloː/ | Tach /tax/ | Hallo /haloː/ |
| Asante | Merci /mɛʀsiː/ | Dankschöön /daŋkʃøːn/ | Danke /daŋkə/ | danke /daŋkə/ | Denki /dɛŋki/ | Dankeschön /daŋkəʃøːn/ | danke /daŋkə/ |
| Nzuri | Gutt /ɡut/ | good /ɡoːt/ | gut /ɡuːt/ | gut /ɡuːt/ | gut /ɡuːt/ | joot /joːt/ | gut /ɡuːt/ |
| Kekeo | Guckuck /ˈɡukuk/ | Kukuk /ˈkuːkuk/ | Kuckuck /ˈkʊkʊk/ | Kuckuck /ˈkʊkʊk/ | — | — | Kuckuck /ˈkʊkʊk/ |
| Kompyuta | Computer /komˈpjuːtɐ/ | Computer /kɔmˈpjuːtɐ/ | Computer /kɔmˈpjuːtɐ/ | Computer /kɔmˈpjuːtɐ/ | Computer /ˈkɔmpjuːtɐ/ | Computer /komˈpjuːtɐ/ | — |
| Sushi | Sushi /ˈsuʃi/ | Sushi /ˈzuʃi/ | Sushi /ˈsuʃi/ | Sushi /ˈzuːʃi/ | — | Sushi /ˈzuʃi/ | — |
| Dopamini | Dopamin /dopaˈmiːn/ | Dopamin /dopaˈmiːn/ | — | Dopamin /dopaˈmiːn/ | — | — | — |
| Alama ya @ | Afeschwanz /ˈafəʃvants/ | — | — | Klammeraffe /ˈklamɐʔˌafə/ | — | — | — |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.