Komba
Kikomba
Trans-New Guinea (Finisterre-Huon, Huon ya Magharibi, Kabwum)
Lugha ya Huon ya Magharibi (Finisterre-Huon, Trans-New Guinea) ya eneo la Kabwum kaskazini mwa Jimbo la Morobe, yenye uhusiano wa karibu na Selepet na Timbe. Kama lugha dada zake za Kabwum, Komba ina mpangilio wa SOV wenye mofolojia tajiri inayoishia na kitenzi; vitenzi vipitishi huchagua mojawapo ya makundi mawili ya viambishi-awali vya shamirisho vilivyorithiwa kutoka vitenzi-shamirisho "kupa" (niɣ-) na "kupiga" (noɣ-), uvumbuzi wa familia ya Kabwum. Iliandikwa kwa kina na Neville na Gwyneth Southwell wa SIL kuanzia miaka ya 1960.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kikomba
Maji
to
/to/
Moto
kʌrʌp
/kʌɾʌp/
Jua
mirâsiŋ
/miɾɐsiŋ/
Mwezi
kain
/kain/
Nyota
kumbu
/kumbu/
Mama
mam
/mam/
Baba
iwâ
/iwɐ/
Mimi
na
/na/
Wewe
ga
/ɡa/
Jina
imbi
/imbi/
Jicho
si
/si/
Mkono
bit
/bit/
Moyo
kabiam
/kabiam/
Upendo
—
/—/
Mti
nak
/nak/
Nyumba
—
/—/
Mbwa
wau
/wau/
Paka
—
/—/
Kula
ni-
/ni/
Kunywa
—
/—/
Moja
kânok
/kɐnok/
Mbili
yaet
/jaʔet/
Habari
—
/—/
Asante
—
/—/
Nzuri
âlipŋâ
/ɐlipŋɐ/
Vyanzo
- Southwell, Neville (1979) Komba Grammar Sketch. SIL.
- Southwell, N. & G. (1969) Komba Dictionary (draft). SIL.
- McElhanon, K. A. (1967) Preliminary observations on Huon Peninsula languages.
- Suter, Edgar (2012) Comparative Morphology of the Huon Peninsula Languages. PhD diss., U Cologne.
- TransNewGuinea.org: Komba lexicon
- Glottolog: Komba
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Trans-New Guinea (Finisterre-Huon, Western Huon, Kabwum) zinazohusiana
| Maana | Kikomba | Kineko | Kilardil | Kiyangkaal | Prokorea | Protosinotibet | Proto-Ural |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | to /to/ | wai /wai/ | kantha /kanθa/ | ngogo /ŋoɡo/ | *mɨr /mɨr/ | — /—/ | *wete /wete/ |
| Moto | kʌrʌp /kʌɾʌp/ | titɛ /titɛ/ | jalul /dʒalul/ | ngida /ŋida/ | *pɨr /pɨr/ | *mey /mey/ | — /—/ |
| Jua | mirâsiŋ /miɾɐsiŋ/ | aatʌ /aːtʌ/ | thurara /θuɾaɾa/ | wargu /waɾɡu/ | *hʌy /hʌy/ | *nəy /nəy/ | — /—/ |
| Mwezi | kain /kain/ | — /—/ | kirdikir /kiɖikir/ | waldar /waldaɾ/ | *tʌr /tʌr/ | *s-la /s-la/ | — /—/ |
| Nyota | kumbu /kumbu/ | kumba /kumba/ | kambin /kambin/ | thurara /t̪uɾaɾa/ | *pyər /pyər/ | *s-kar /s-kar/ | — /—/ |
| Mama | mam /mam/ | — /—/ | ngama /ŋama/ | ngama /ŋama/ | *emi /emi/ | *ma /ma/ | — /—/ |
| Baba | iwâ /iwɐ/ | — /—/ | — /—/ | kanda /kanda/ | *api /api/ | *pa /pa/ | — /—/ |
| Mimi | na /na/ | na /na/ | ngada /ŋada/ | ngada /ŋada/ | *na /na/ | *ŋa /ŋa/ | *mun /mun/ |
| Wewe | ga /ɡa/ | ga /ɡa/ | nyingki /ɲiŋki/ | nyingka /ɲiŋka/ | *ne /ne/ | *naŋ /naŋ/ | *tun /tun/ |
| Jina | imbi /imbi/ | iwi /iwi/ | wangalk /waŋalk/ | warra /wara/ | — /—/ | *r-miŋ /r-miŋ/ | *nimi /nimi/ |
| Jicho | si /si/ | ta /ta/ | mela /mela/ | miibul /miːbul/ | *nun /nun/ | *s-mik /s-mik/ | *śilmä /śilmä/ |
| Mkono | bit /bit/ | — /—/ | marra /maɾa/ | — /—/ | *son /son/ | *lak /lak/ | *käti /käti/ |
| Moyo | kabiam /kabiam/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | *mʌzʌm /mʌzʌm/ | — /—/ | — /—/ |
| Upendo | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mti | nak /nak/ | tei /tei/ | tungal /tuŋal/ | — /—/ | *namʌk /namʌk/ | *siŋ /siŋ/ | *puwi /puwi/ |
| Nyumba | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mbwa | wau /wau/ | gonʌ /ɡonʌ/ | ngawu /ŋawu/ | — /—/ | — /—/ | *d-kʷəy /d-kʷəy/ | — /—/ |
| Paka | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Kula | ni- /ni/ | nei /nei/ | jitha /dʒiθa/ | — /—/ | *mek- /mek-/ | *dzya /dzya/ | *sewe- /sewe-/ |
| Kunywa | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Moja | kânok /kɐnok/ | — /—/ | kunngirr /kuŋŋir/ | — /—/ | *hʌnah /hʌnah/ | *tik /tik/ | *ükte /ükte/ |
| Mbili | yaet /jaʔet/ | iri /iri/ | kiyarrng /kijaraŋ/ | kiyarrngka /kijaraŋka/ | *tur /tur/ | *g-nis /g-nis/ | *kakta /kakta/ |
| Habari | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Asante | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Nzuri | âlipŋâ /ɐlipŋɐ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.