Kalam

Kikalam

Trans-New Guinea (Madang, Kalam-Kobon)

FamiliaTrans-New Guinea (Madang, Kalam-Kobon) Wasemaji~15–20K Hatihati ya Kilatini (tahajia ya Pawley iliyobuniwa kwa ushirikiano na jamii) NchiPapua New Guinea (mpaka wa Madang/Nyanda za Juu za Magharibi, Safu ya Schrader) Lugha rasmiHapana (Kiingereza/Tok Pisin/Hiri Motu rasmi) Uhai wa lughailiyo katika hatari ISO 639-3kmh

Kalam (jina la asili "Kalam") ni lugha ya Trans-New Guinea ya safu ya milima ya Schrader katika nyanda za juu za Jimbo la Madang, Papua New Guinea. Ni maarufu kiisimu kwa sababu mbili: (1) "lugha ya pandanus" — msamiati sambamba wa kitamaduni unaotumika wakati wa kuvuna njugu za pandanus ambao husaidia kubadilisha kwa utaratibu mizizi mbadala badala ya maneno ya kila siku; na (2) uunganishaji wa vitenzi uliokithiri (miundo ya vitenzi mfululizo ambapo kiarifa kimoja cha kisarufi kinaweza kujumuisha hadi mizizi 6 au zaidi ya vitenzi), uliorekodiwa kwa ukamilifu katika Dictionary of Kalam (2011) ya Pawley na Bulmer yenye kurasa zaidi ya 1500, inayochanganya uchambuzi wa kiisimu na nyaraka pana za kiethnobiolojia za mimea, wanyama, na maarifa ya jadi. Wakalam pia ni mashuhuri kiisimu kwa mifumo ya uthibitisho (evidentiality) na istilahi ngumu za udugu.

Inakozungumzwa

Maneno 31 ya msingi katika Kikalam

Maji

ñeb

/ɲeb/

Moto

nged

/ŋɡed/

Jua

nb

/nəb/

Mwezi

ñag

/ɲaɡ/

Nyota

gaŋ

/ɡaŋ/

Mama

ag

/aɡ/

Baba

mam

/mam/

Mimi

yad

/jad/

Wewe

nad

/nad/

Jina

yb

/jɨb/

Jicho

ck

/tʃək/

Mkono

tn

/tən/

Moyo

mngm

/məŋɡəm/

Upendo

kn-

/kən/

Mti

mon

/mon/

Nyumba

kab

/kab/

Mbwa

kayn

/kajn/

Paka

pus

/pus/

Kula

ñb

/ɲəb/

Kunywa

ñ-

/ɲə/

Moja

mdmagn

/mədmaɡən/

Mbili

erakt

/erakt/

Habari

ñn

/ɲən/

Asante

ñib

/ɲib/

Nzuri

kayb

/kajb/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Trans-New Guinea (Madang, Kalam-Kobon) zinazohusiana

Maana KikalamKisererKidrungPidgin ya NigeriaKihoteKimalayalamuKisorbia cha Chini
Maji ñeb /ɲeb/ mbox /mbɔx/ ʃə /ʃə/ wọtá /wɔta/ lua /lua/ വെള്ളം /ʋeɭːəm/ woda /ˈvɔda/
Moto nged /ŋɡed/ ngir /ŋɡiɾ/ məə /məː/ faya /faja/ eve /eve/ തീ /tiː/ wogeń /ˈvɔɡɛɲ/
Jua nb /nəb/ naangu /naːŋɡu/ /nɯ/ sọn /sɔn/ ari /aɾi/ സൂര്യൻ /suːɾjən/ słyńco /ˈswɨntsɔ/
Mwezi ñag /ɲaɡ/ weer /weːɾ/ məŋ /məŋ/ mun /mun/ kalam /kalam/ ചന്ദ്രൻ /tʃəndɾən/ mjasec /ˈmʲasɛts/
Nyota gaŋ /ɡaŋ/ xôr /xɔːr/ əkɯr /əkɯr/ star /staː/ puling /puliŋ/ നക്ഷത്രം /nakʂat̪ram/ gwězda /ɡvʲɛzda/
Mama ag /aɡ/ yaay /jaːj/ ma /ma/ mama /mama/ ne /ne/ അമ്മ /əmːə/ maś /maɕ/
Baba mam /mam/ baay /baːj/ pa /pa/ papa /papa/ ma /ma/ അച്ഛൻ /ətʃːʰən/ nan /nan/
Mimi yad /jad/ mi /mi/ nga /ŋa/ A /a/ yah /jah/ ഞാൻ /ɲaːn/ ja /ja/
Ukurasa 1/4

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.