गढ़वाली
Kigarhwali
Kihindi-Aria (Central Pahari)
Kigarhwali, pamoja na Kikumaoni, ni mojawapo ya lugha kuu za Kipahari za jimbo la Uttarakhand nchini India. Ni kizazi cha Khasa Prakrit na inahifadhi sifa kadhaa za kale za Kihindi-Aryan.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kigarhwali
Maji
पाणि
/paːɳi/
Moto
आग
/aːɡ/
Jua
सूरज
/suːraj/
Mwezi
चंदा
/tʃəndaː/
Nyota
तारा
/taːɾaː/
Mama
बोई
/boi/
Baba
बाब
/baːb/
Mimi
मि
/mi/
Wewe
तू
/tu/
Jina
नाम
/naːm/
Jicho
आँख
/aːŋkʰ/
Mkono
हाथ
/haːtʰ/
Moyo
मन
/mən/
Upendo
मया
/məjaː/
Mti
बूट
/buːʈ/
Nyumba
घर
/ɡʱar/
Mbwa
कुकुर
/kukur/
Paka
बिराळी
/biraːɭiː/
Kula
खाणु
/kʰaːɳu/
Kunywa
पीण
/piːɳ/
Moja
एक
/eːk/
Mbili
दुई
/dui/
Habari
राम राम
/raːm raːm/
Asante
धन्यवाद
/dʱənjəbaːd/
Nzuri
ठीक
/ʈʰiːk/
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Indo-Aryan (Central Pahari) zinazohusiana
| Maana | Kigarhwali | Kikumaoni | Kitharu | Kimagahi | Kiawadhi | Kiharyanvi | Kiangika |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | पाणि /paːɳi/ | पाणि /paːɳi/ | पानी /paːniː/ | पानी /paːni/ | पानी /paːniː/ | पाणी /paːɳiː/ | पानी /paːniː/ |
| Moto | आग /aːɡ/ | आग /aːɡ/ | आग /aːɡ/ | आग /aːɡ/ | आगि /aːɡi/ | आग /aːɡ/ | आग /aːɡ/ |
| Jua | सूरज /suːraj/ | स्यू /sjuː/ | सूरज /suːrədʒ/ | सूरज /suːraj/ | सूरज /suːrədʒ/ | सूरज /suːɾədʒ/ | सूरज /suːrədʒ/ |
| Mwezi | चंदा /tʃəndaː/ | ज्यू /dʒjuː/ | चांद /tʃãːd/ | चान /tʃaːn/ | चान /tʃaːn/ | चांद /tʃãːd/ | चान /tʃaːn/ |
| Nyota | तारा /taːɾaː/ | तारा /taːɾaː/ | तारा /taːraː/ | तारा /taːraː/ | तारा /taːraː/ | तारा /taːɾaː/ | तारा /taːraː/ |
| Mama | बोई /boi/ | ईजा /iːdʒaː/ | माई /maːiː/ | माय /maːj/ | मइया /məjjaː/ | माई /maːiː/ | माय /maːj/ |
| Baba | बाब /baːb/ | बाबू /baːbuː/ | बबा /bəbaː/ | बाबू /baːbuː/ | बाबू /baːbuː/ | बापू /baːpuː/ | बाबू /baːbuː/ |
| Mimi | मि /mi/ | मैं /mɛ̃ː/ | हम /ɦəm/ | हम /ɦəm/ | मैं /mɛ̃ː/ | मैं /mɛ̃ː/ | हम /ɦəm/ |
| Wewe | तू /tu/ | तू /tu/ | तैं /tɛ̃ː/ | तूँ /tũː/ | तू /tuː/ | तू /tuː/ | तों /tõː/ |
| Jina | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ |
| Jicho | आँख /aːŋkʰ/ | आँख /aːŋkʰ/ | आंख /ãːkʰ/ | आँख /aːŋkʰ/ | आँख /ãːkʰ/ | आख /aːkʰ/ | आँख /ãːkʰ/ |
| Mkono | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ |
| Moyo | मन /mən/ | मन /mən/ | मन /man/ | मन /mən/ | हियाँ /hijãː/ | दिल /dɪl/ | मन /man/ |
| Upendo | मया /məjaː/ | प्यार /pjaːr/ | माया /maːjaː/ | प्रेम /preːm/ | पिरेम /pirem/ | मोहब्बत /mohabːət/ | मया /majaː/ |
| Mti | बूट /buːʈ/ | रूख /ɾuːkʰ/ | पेड़ /peːɽ/ | गाछ /ɡaːtʃʰ/ | रूख /ruːkʰ/ | पेड़ /peːɽ/ | गाछ /ɡaːtʃʰ/ |
| Nyumba | घर /ɡʱar/ | घर /ɡʱar/ | घर /ɡʱəɾ/ | घर /ɡʱər/ | घर /ɡʱər/ | घर /ɡʱəɾ/ | घर /ɡʱər/ |
| Mbwa | कुकुर /kukur/ | कुकुर /kukur/ | कुकुर /kukur/ | कूकूर /kuːkuːr/ | कुक्कुर /kukːur/ | कुत्ता /kutːaː/ | कुक्कर /kukːər/ |
| Paka | बिराळी /biraːɭiː/ | बिराव /biraːʋ/ | बिलार /bilaːɾ/ | बिलाई /bilaːi/ | बिलारि /bilaːri/ | बिल्ली /bɪlːiː/ | बिलार /bilaːr/ |
| Kula | खाणु /kʰaːɳu/ | खाण /kʰaːɳ/ | खाना /kʰaːnaː/ | खैना /kʰaiːnaː/ | खाई /kʰaːiː/ | खाणा /kʰaːɳaː/ | खाएक /kʰaːek/ |
| Kunywa | पीण /piːɳ/ | पीण /piːɳ/ | पीना /piːnaː/ | पीना /piːnaː/ | पीई /piːiː/ | पीणा /piːɳaː/ | पीयक /piːjak/ |
| Moja | एक /eːk/ | एक /eːk/ | एक /eːk/ | एक /eːk/ | एक /eːk/ | एक /eːk/ | एक /eːk/ |
| Mbili | दुई /dui/ | दुई /dui/ | दुइ /dui/ | दू /duː/ | दुइ /dui/ | दो /do/ | दू /duː/ |
| Habari | राम राम /raːm raːm/ | ज्यू नमस्कार /dʒjuː nəməskaːr/ | राम राम /raːm raːm/ | परणाम /prəɳaːm/ | राम राम /raːm raːm/ | राम राम /ɾaːm ɾaːm/ | प्रणाम /prəɳaːm/ |
| Asante | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ |
| Nzuri | ठीक /ʈʰiːk/ | ठीक /ʈʰiːk/ | नीक /niːk/ | नीक /niːk/ | निक /nik/ | चोखा /tʃoːkʰaː/ | नीक /niːk/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.