Kifur

Kifur ni lugha ya watu wa Fur wa Darfur magharibi mwa Sudan na eneo jirani la Sila nchini Chad, ikiwa na kitovu chake kwenye milima ya Jebel Marra; wasemaji hujiita Poora na lugha yao Foor'íŋ belé. Huunda tawi lake dogo la pekee la familia ya Nilo-Sahara pamoja na Kiamdang cha Chad na haina ndugu wa karibu. Nomino huonyesha idadi kwa kubadilisha viambishi awali badala ya viambishi tamati — d- au n- kwa umoja dhidi ya k- kwa wingi, kama vile nʉ́ŋɨ́ 'jicho' pamoja na kʉ́ŋɨ́ 'macho' — na mfumo wa vitenzi ni maarufu kwa alomofu zinazotofautiana kiasi kwamba mzizi mmoja unaweza kujitokeza katika maumbo kadhaa yanayoonekana kutohusiana. Kifur kina rejista mbili za toni, Juu (yenye alama ya akuti) na Chini (isiyowekwa alama), na utofautishaji wa irabu wa ATR unaoandikwa kwa herufi za ziada ɨ, ʉ na a̱ katika tahajia ya Kilatini yenye msingi wa SIL iliyobuniwa katika miaka ya 1990; pale ambapo tahajia hiyo haijathibitishwa kwa neno fulani, maumbo yaliyo hapa hufuata tahajia za Jakobi na Beaton. Watu wapatao 790,000 huzungumza Kifur, na ingawa vita vya Darfur vimewahamisha wakazi wengi, lugha bado hurithishwa kwa watoto na hutumika katika matangazo ya redio na vifaa vya kujifunzia kusoma na kuandika.