Чӑваш чӗлхи

Kichuvash

Kituruki (Oghur)

FamiliaKituruki (Oghur) Wasemaji~1M HatiKisirili (Ӑ Ӗ Ҫ Ӳ ikiwemo) NchiUrusi (Chuvashia) Lugha rasmiJamhuri ya Chuvashia (rasmi kwa pamoja) Uhai wa lughasalama ISO 639-3chv

Kichuvash (Чӑвашла Čăvašla) ndilo lugha pekee iliyosalia ya Kituruki cha Oghur na linawakilisha mgawanyiko wa kina zaidi katika familia ya Kituruki — Kituruki cha Pamoja upande mmoja na Kichuvash (Oghur) upande mwingine, likiwa na wazungumzaji wapatao milioni 1 kando ya Volga ya kati. Linahifadhi sifa za Proto-Kituruki zilizopotea kwingine katika Kituruki: rhotacism (Kituruki cha Pamoja z ↔ Kichuvash r, k.m. Kituruki cha Pamoja "ökü͡z" ng'ombe ↔ Kichuvash "văkăr") na lambdacism (Kituruki cha Pamoja š ↔ Kichuvash l), jambo linalolifanya kuwa muhimu kwa ujenzi upya wa kihistoria wa babu wa Proto-Kituruki. Likiwa mzao wa moja kwa moja wa lugha ya Volga Bulgar ya enzi za kati iliyothibitishwa kwenye mawe ya makaburi ya karne ya 13-14, Kichuvash ni lugha rasmi pamoja na Kirusi katika Jamhuri ya Chuvashia (mji mkuu Cheboksary). Hati ya Kisirili yenye alama za sauti (Ӑ ӑ Ӗ ӗ Ҫ ҫ Ӳ ӳ) imekuwa ya kawaida tangu 1872 (othografia ya Yakovlev), ikibadilisha majaribio mafupi ya awali ya hati za Kiarabu na Kilatini.

Inakozungumzwa

Maneno 31 ya msingi katika Kichuvash

Maji

шыв

/ʃɯv/

Moto

вут

/vut/

Jua

хӗвел

/xɘvel/

Mwezi

уйӑх

/ujəx/

Nyota

ҫӑлтӑр

/ɕɔlˈtor/

Mama

анне

/anne/

Baba

атте

/atte/

Mimi

эпӗ

/ˈebə/

Wewe

эсӗ

/eˈzə/

Jina

ят

/jat/

Jicho

куҫ

/kuɕ/

Mkono

алӑ

/ˈalə/

Moyo

чӗре

/tɕɘre/

Upendo

юрату

/juratu/

Mti

йывӑҫ

/jɯvəɕ/

Nyumba

ҫурт

/ɕurt/

Mbwa

йытӑ

/jɯtə/

Paka

кушак

/kuʃak/

Kula

ҫиес

/ɕies/

Kunywa

ӗҫес

/ɘɕes/

Moja

пӗр

/pɘr/

Mbili

иккӗ

/ikˈkə/

Habari

салам

/salam/

Asante

тав

/tav/

Nzuri

лайӑх

/lajəx/

Kekeo

куккук

/kukˈkuk/

Kompyuta

компьютер

/kəmˈpjuter/

Sushi

суши

/suˈʃi/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Turkic (Oghur) zinazohusiana

Maana KichuvashKikarachay-BalkarKituvaKikirigiziKikumykKinogaiKikarakalpak
Maji шыв /ʃɯv/ суу /suw/ суг /suɣ/ суу /suː/ сув /suv/ сув /suv/ suw /suw/
Moto вут /vut/ от /ot/ от /ot/ от /ot/ от /ot/ от /ot/ ot /ot/
Jua хӗвел /xɘvel/ кюн /kyn/ хүн /xyn/ күн /kyn/ гюн /ɡyn/ күн /kyn/ kún /kyn/
Mwezi уйӑх /ujəx/ ай /aj/ ай /aj/ ай /ɑj/ ай /aj/ ай /aj/ ay /aj/
Nyota ҫӑлтӑр /ɕɔlˈtor/ жулдуз /ʒulˈduz/ сылдыс /sɯlˈdɯs/ жылдыз /dʒɯɫˈdɯz/ юлдуз /julduz/ юлдыз /juldɯz/ juldız /ʒuldɯz/
Mama анне /anne/ ана /ana/ ава /ava/ эне /ene/ ана /ana/ ана /ana/ ana /ana/
Baba атте /atte/ ата /ata/ ача /atɕa/ ата /ɑtɑ/ ата /ata/ атай /ataj/ ata /ata/
Mimi эпӗ /ˈebə/ мен /men/ мен /men/ мен /men/ мен /men/ мен /men/ men /men/
Ukurasa 1/4

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.