Ԓыгъоравэтԓьэн йиԓыйиԓ
Kichukchi
Chukotka-Kamchatka (tawi la Kichukoti / tawi la kaskazini)
Kichukchi ni lugha ya familia ya Chukotko-Kamchatka inayozungumzwa na watu wa Chukchi katika Rasi ya Chukotka kaskazini-mashariki mwa mbali wa Urusi. Huandikwa kwa hati ya Kisirili na ina wazungumzaji wapatao 5,000, idadi inayopungua kutokana na kutawala kwa lugha ya Kirusi. Lugha hii inajulikana kwa upatanifu wa irabu, mpangilio wa kiergativi, na uunganishaji mkubwa wa nomino, na kwa kawaida huwa na matamshi tofauti kwa wanaume na wanawake.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kichukchi
Maji
мимыԓ
/mimɯɫ/
Moto
пэӈэн
/peŋen/
Jua
тиркытир
/tirkɯtir/
Mwezi
йъиԓгын
/jʔiɫɣɯn/
Nyota
эӈэр
/eŋer/
Mama
ынньэв
/ɯɲɲew/
Baba
атԓёӄ
/atɫjoq/
Mimi
гым
/ɣəm/
Wewe
гыт
/ɣət/
Jina
нынны
/nənnə/
Jicho
ԓыԓет
/ɫɯɫet/
Mkono
мынгыԓгын
/mɯnɣɯɫɣɯn/
Moyo
линлиӈ
/linliŋ/
Upendo
ԓюнъювык
/ɫjunʔjuwɯk/
Mti
уттуут
/utːuːt/
Nyumba
яраӈы
/jaraŋɯ/
Mbwa
ыттъын
/ɯtːʔɯn/
Paka
котйо
/kotjo/
Kula
рынтыкэн
/rɯntɯken/
Kunywa
рымԓыӄэн
/rɯmɫɯqen/
Moja
ыннэн
/ɯnnen/
Mbili
ӈирэӄ
/ŋireq/
Habari
етти
/jetːi/
Asante
вэԓынкы
/weɫɯnkɯ/
Nzuri
таӈъэв
/taŋʔew/
Kekeo
ӄэӄӄуӄ
/qəqˈquq/
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Chukotko-Kamchatkan (Chukotian / Northern branch) zinazohusiana
| Maana | Kichukchi | Kikoryak | Kiitelmen | Kiholanzi (Ubelgiji) | Kikabiye | Kiarrernte cha Mashariki | Kiskoti |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | мимыԓ /mimɯɫ/ | мимыԓ /mimɯɫ/ | иʔ /iʔ/ | water /ʋaːtər/ | lɩm /lɩm/ | kwatye /kʷatʲə/ | watter /wɑtəɹ/ |
| Moto | пэӈэн /peŋen/ | пэӈӈын /peŋːɯn/ | пʼэнэ /pʼene/ | vuur /vyːr/ | miŋ /miŋ/ | ure /uɾe/ | fire /fəiɹ/ |
| Jua | тиркытир /tirkɯtir/ | тиӈытиӈ /tiŋɯtiŋ/ | коачʼ /koatʃʼ/ | zon /zɔn/ | wɩsɩ /wɩsɩ/ | arrenge /arəŋə/ | sun /sʌn/ |
| Mwezi | йъиԓгын /jʔiɫɣɯn/ | йъаԓӄа /jʔaɫqa/ | куӆаӈ /kuɬaŋ/ | maan /maːn/ | fenaɣ /fenaɣ/ | arngwe /aɾŋʷe/ | muin /mɪn/ |
| Nyota | эӈэр /eŋer/ | эӈэр /eŋer/ | эӈэн /eŋen/ | ster /stɛr/ | tɩɩŋa /tɪːŋa/ | kwerralye /kʷəˈraʎə/ | starn /stɑrn/ |
| Mama | ынньэв /ɯɲɲew/ | элла /elːa/ | — /—/ | moeder /muːdər/ | ɖoo /ɖoː/ | meye /mɛjə/ | mither /mɪðəɹ/ |
| Baba | атԓёӄ /atɫjoq/ | элёӄ /eljoq/ | — /—/ | vader /vaːdər/ | caa /caː/ | akngeye /akŋɛjə/ | faither /feðəɹ/ |
| Mimi | гым /ɣəm/ | гымма /ɣəmma/ | кма /kʼma/ | ik /ɪk/ | ma /má/ | ayenge /ˈajəŋə/ | A /ə/ |
| Wewe | гыт /ɣət/ | гыччи /ɣətʃːi/ | кза /kza/ | gij /ɣɛi/ | ña /ɲá/ | unte /ˈuntə/ | ye /ji/ |
| Jina | нынны /nənnə/ | нынны /nənnə/ | нан /nan/ | naam /naːm/ | hɩɖɛ /hɪɖɛ/ | arritnye /aˈɾɪtɲə/ | name /neːm/ |
| Jicho | ԓыԓет /ɫɯɫet/ | ԓеԓет /ɫeɫet/ | иркэ /irke/ | oog /oːx/ | ɛsɩ /ɛsɩ/ | alknge /alkŋe/ | ee /iː/ |
| Mkono | мынгыԓгын /mɯnɣɯɫɣɯn/ | миӈыԓгын /miŋɯɫɣɯn/ | ʼух /ʔux/ | hand /ɦɑnt/ | nesi /nesi/ | iltye /iltʲe/ | haund /hɑːnd/ |
| Moyo | линлиӈ /linliŋ/ | лиӈлиӈ /liŋliŋ/ | пинпин /pinpin/ | hart /ɦɑrt/ | laŋɩyɛ /laŋɩjɛ/ | atyenge /atʲɛŋe/ | hert /hɛɹt/ |
| Upendo | ԓюнъювык /ɫjunʔjuwɯk/ | льуңэвык /lʲuŋewɯk/ | — /—/ | liefde /lifdə/ | sɔɔlɩm /sɔːlɩm/ | mwerre /mʷərə/ | luve /lʌv/ |
| Mti | уттуут /utːuːt/ | уттыут /utːɯut/ | ʼурх /ʔurx/ | boom /boːm/ | tɩʋ /tɩʋ/ | arne /aɾne/ | tree /triː/ |
| Nyumba | яраӈы /jaraŋɯ/ | яяӈа /jajaŋa/ | — /—/ | huis /ɦœs/ | ɖɩɣa /ɖɩɣa/ | ahentye /ahɛntʲe/ | hoose /huːs/ |
| Mbwa | ыттъын /ɯtːʔɯn/ | ӄэйуу /qejuː/ | ʼат /ʔat/ | hond /ɦɔnt/ | hayʋ /hajʋ/ | atyitye /atʲitʲe/ | dug /dʌɡ/ |
| Paka | котйо /kotjo/ | ката /kata/ | кошка /koʂka/ | kat /kɑt/ | takpaŋ /takpaŋ/ | kele /kələ/ | cat /kat/ |
| Kula | рынтыкэн /rɯntɯken/ | тыки /tɯki/ | эс /es/ | eten /eːtən/ | tɔɔ /tɔː/ | arlkenge /aɾlkɛŋe/ | eat /iːt/ |
| Kunywa | рымԓыӄэн /rɯmɫɯqen/ | кывикви /kɯwikwi/ | — /—/ | drinken /drɪŋkən/ | ñɔɔ /ɲɔː/ | altyere /altʲɛɾe/ | drink /drɪŋk/ |
| Moja | ыннэн /ɯnnen/ | ыннэн /ɯnnen/ | дин /din/ | een /eːn/ | kʋyʋmaɣ /kʋjʋmaɣ/ | anyente /aɲɛnte/ | ane /en/ |
| Mbili | ӈирэӄ /ŋireq/ | ӈыччеӄ /ŋətʃːeq/ | каӽх /kaχ/ | twee /tweː/ | naalɛ /naːlɛ/ | atherre /aˈt̪ərə/ | twa /twɑː/ |
| Habari | етти /jetːi/ | эймэӄ /ejmeq/ | — /—/ | hallo /ɦɑloː/ | ndɩ na /ndɩ na/ | werte /wɛɾte/ | hullo /hʌlo/ |
| Asante | вэԓынкы /weɫɯnkɯ/ | ныӈэвыквын /nɯŋewɯkwɯn/ | — /—/ | dank je /dɑŋk jə/ | agɔndɩ /aɡɔndɩ/ | unte mwerre /untə mʷərə/ | thanks /θaŋks/ |
| Nzuri | таӈъэв /taŋʔew/ | тӏамгъав /tʔamɣaw/ | ӆач /ɬatʃ/ | goed /ɣut/ | ɖeu /ɖeu/ | mwerre /mʷərə/ | guid /ɡɪd/ |
| Kekeo | ӄэӄӄуӄ /qəqˈquq/ | ӄаккук /qakkuk/ | ӄэӄуӄ /qəquq/ | koekoek /ˈkukuk/ | — | — | gowk /ɡʌuk/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.