温州话
Kiwu cha Wenzhou
Wu ya Wenzhou (inayojulikana pia kama Wu ya Mto Ou) ni lahja ya kusini ya kundi la Wu, maarufu kwa tofauti yake kubwa sana hadi kupewa jina la "lugha ya mashetani". Ina toni 8, mabadiliko ya toni ngumu sana (sandhi), na ushawishi mkubwa wa lugha ya Min, ambayo inaitofautisha wazi na Wu ya kaskazini kama Kichina cha Shanghai.
Inakozungumzwa
Usomaji wa herufi za Han katika Kiwu cha Wenzhou
| Herufi | Maana | Usomaji | Umbo | IPA |
|---|---|---|---|---|
| 一 | one | yi²¹³ | /ji˨˩˧/ | |
| 二 | two | nyi²² | /ɲi˨˨/ | |
| 三 | three | sa³³ | /sa˧˧/ | |
| 四 | four | sy⁴² | /sɿ˦˨/ | |
| 五 | five | ng²² | /ŋ̍˨˨/ | |
| 六 | six | lieu²¹³ | /lɤu˨˩˧/ | |
| 七 | seven | tshei²¹³ | /tsʰei˨˩˧/ | |
| 八 | eight | po²¹³ | /po˨˩˧/ | |
| 九 | nine | jiau³⁵ | /tɕiau˧˥/ | |
| 十 | ten | zai²¹³ | /zai˨˩˧/ | |
| 日 | sun | nyai²¹³ | /ȵai˨˩˧/ | |
| 月 | moon | hhy²¹³ | /ɦy˨˩˧/ | |
| 山 | mountain | sa³³ | /sa˧˧/ | |
| 水 | water | sy³⁵ | /sz̩˧˥/ | |
| 火 | fire | fu³⁵ | /fu˧˥/ | |
| 木 | tree | moe²¹³ | /mø˨˩˧/ | |
| 土 | soil | thou³⁵ | /tʰəu˧˥/ | |
| 天 | sky | thi³³ | /tʰi˧˧/ | |
| 地 | ground | di²² | /di˨˨/ | |
| 海 | sea | ha³⁵ | /ha˧˥/ | |
| 龍 | dragon | leng³¹ | /leŋ˧˩/ | |
| 虎 | tiger | hu³⁵ | /hu˧˥/ | |
| 犬 | dog | qy³⁵ | /tɕʰy˧˥/ | |
| 馬 | horse | mo³⁵ | /mo˧˥/ | |
| 鳥 | bird | tie³⁵ | /tiɛ˧˥/ | |
| 魚 | fish | hhy³¹ | /ɦy˧˩/ | |
| 牛 | ox | ngau³¹ | /ŋau˧˩/ | |
| 羊 | sheep | hhi³¹ | /ji˧˩/ | |
| 貓 | cat | mau³³ | /mɔ˧˧/ | |
| 人 | person | zang³¹ | /zaŋ˧˩/ | |
| 手 | hand | siau³⁵ | /ɕiau˧˥/ | |
| 足 | foot | jy²¹³ | /tɕy˨˩˧/ | |
| 目 | eye | moe²¹³ | /mø˨˩˧/ | |
| 耳 | ear | ngai³¹ | /ŋai˧˩/ | |
| 口 | mouth | khau³⁵ | /kʰau˧˥/ | |
| 頭 | head | dou³¹ | /dɤu˧˩/ | |
| 心 | heart | sang³³ | /saŋ˧˧/ | |
| 血 | blood | xyo²¹³ | /ɕɥɵ˨˩˧/ | |
| 肉 | meat | nyau²¹³ | /ȵau˨˩˧/ | |
| 上 | up | jio²² | /jɔ˨˨/ | |
| 下 | down | hho²² | /ɦo˨˨/ | |
| 中 | middle | jiong³³ | /tɕyoŋ˧˧/ | |
| 中 | hit | jiong⁴² | /tɕyoŋ˦˨/ | |
| 央 | center | i³³ | /ji˧˧/ | |
| 左 | left | tsau³⁵ | /tsau˧˥/ | |
| 右 | right | hhau²² | /jau˨˨/ | |
| 東 | east | tong³³ | /toŋ˧˧/ | |
| 西 | west | sei³³ | /sei˧˧/ | |
| 南 | south | na³¹ | /na˧˩/ | |
| 北 | north | peu²¹³ | /pɤ˨˩˧/ | |
| 行 | go | hha³¹ | /ɦa˧˩/ | |
| 行 | row | hho³¹ | /ɦo˧˩/ | |
| 来 | come | le³¹ | /le˧˩/ | |
| 去 | leave | qei⁴² | /tɕʰei˦˨/ | |
| 見 | see | ji⁴² | /tɕi˦˨/ | |
| 聞 | hear | vang³¹ | /vaŋ˧˩/ | |
| 食 | eat | zai²¹³ | /zai˨˩˧/ | |
| 飲 | drink | ai³⁵ | /ʔai˧˥/ | |
| 走 | run | tsau³⁵ | /tsau˧˥/ | |
| 坐 | sit | zo³⁵ | /zo˧˥/ | |
| 立 | stand | lai²¹³ | /lai˨˩˧/ |
Vyanzo
- Wiktionary (Wenzhou Wu)
- 溫州方言詞典
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Sinitic (Wu, Oujiang) zinazohusiana
| Maana | Kiwu cha Wenzhou | Kitaishan | Kiwu cha Jinhua | Min Bei | Kiyue cha Dongguan | Kihokkien cha Quanzhou | Kiyue cha Gaozhou |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | 水 /sɿ˧˥/ | 水 /ɬui˧˧/ | 水 /sz̩˥˧˥/ | 水 /sui˧˧/ | 水 /sui˧˥/ | 水 /t͡sui˧˥/ | 水 /sɵi˧˥/ |
| Moto | 火 /hu˧˥/ | 火 /fɔ˥˥/ | 火 /xu˥˧˥/ | 火 /xui˧˧/ | 火 /fɔ˧˥/ | 火 /hə˧˥/ | 火 /fɔ˧˥/ |
| Jua | 日头 /zai˨˩˧dau˧˩/ | 日头 /ɲit˨˨hau˧˧/ | 日头 /ȵiɪʔ˩˨dei˨˨˦/ | 日头 /ni˥˥tʰau˨˨/ | 日头 /jɐt˨˨tʰɐu˨˩/ | 日頭 /d͡ʑit˨˨tʰau˨˦/ | 日头 /jɐt˨tʰɐu˧˧/ |
| Mwezi | 月光 /ɦyø˨˩˧kuɔ˧˧/ | 月光 /ɲut˧˧kwɔŋ˨˨/ | 月光 /ɦyøʔ˩˨kuaŋ˧˧/ | 月光 /ŋye˦˦kɔŋ˥˦/ | 月光 /jyt˨kʷɔŋ˥˥/ | 月 /ɡəʔ˨˦/ | 月光 /jyt˨kwɔŋ˥˥/ |
| Mama | 阿娘 /a˧˩ɲiɛ˧˩/ | 阿妈 /a˧˧ma˥˥/ | 阿娘 /aʔ˥ȵiaŋ˨˨˦/ | 妈 /ma˧˧/ | 阿妈 /a˧˧ma˥˥/ | 老母 /lau˦˩bo˧˧/ | 妈妈 /maː˥˥maː˥˥/ |
| Baba | 阿爸 /a˧˩pa˧˧/ | 阿爸 /a˧˧pa˥˥/ | 阿爸 /aʔ˥pa˧˧/ | 爹 /tia˥˦/ | 阿爸 /a˧˧pa˥˥/ | 老父 /lau˦˩pɛ˧˧/ | 爸爸 /paː˨˩paː˨˩/ |
| Kula | 食 /d͡zai˨˩˧/ | 食 /ɬik˧˧/ | 吃 /t͡ɕʰiɪʔ˥/ | 食 /sie˦˦/ | 食 /sɪk˨/ | 食 /t͡siaʔ˨˦/ | 食 /sɪk˨˨/ |
| Kunywa | 吃 /kʰa˧˧/ | 饮 /ɲim˧˧/ | 吃 /t͡ɕʰiɪʔ˥/ | 啜 /t͡ʃʰœ˦˦/ | 饮 /jɐm˧˥/ | 啉 /lim˨˦/ | 饮 /jɐm˧˥/ |
| Upendo | 爱 /ai˦˨/ | 爱 /ɔi˧˧/ | — /—/ | 爱 /ai˨˩/ | 爱 /ɔi˧˧/ | 愛 /ai˦˩/ | 爱 /ɔi˧˧/ |
| Moyo | 心 /saŋ˧˧/ | 心 /ɬim˨˨/ | 心 /ɕiŋ˧˧/ | 心 /siŋ˥˦/ | 心 /sɐm˥˥/ | 心 /sim˨˨/ | 心 /sɐm˥˥/ |
| Mti | 树 /zɿ˧˩/ | 树 /ɬi˧˨/ | 树 /dzz̩˨˨/ | 树 /t͡ʃʰy˨˩/ | 树 /syː˨/ | 樹 /t͡sʰiu˦˩/ | 树 /sy˨˨/ |
| Nyumba | 屋 /au˧˩/ | 屋 /uk˥˥/ | 屋里 /oʔ˥li˨˨˦/ | 厝 /t͡sʰu˨˩/ | 屋 /ʊk˥/ | 厝 /t͡sʰu˦˩/ | 屋 /ʊk˥˥/ |
| Mbwa | 犬 /kʰyø˧˥/ | 狗 /kau˧˧/ | 狗 /kei˥˧˥/ | 狗 /kɛu˧˧/ | 狗 /kɐu˧˥/ | 狗 /kau˧˥/ | 狗 /kɐu˧˥/ |
| Paka | 猫 /mau˧˧/ | 猫 /miau˨˨/ | 猫 /mau˨˨˦/ | 猫 /miau˥˦/ | 猫 /maːu˥˥/ | 貓 /niau˨˨/ | 猫 /maːu˥˥/ |
| Mkono | 手 /ɕiu˧˥/ | 手 /ɬau˧˧/ | 手 /ɕiei˥˧˥/ | 手 /siu˧˧/ | 手 /sɐu˧˥/ | 手 /t͡sʰiu˧˥/ | 手 /sɐu˧˥/ |
| Jicho | 眼睛 /ŋa˨˩˧t͡saŋ˧˧/ | 眼 /ŋaːn˧˧/ | 眼睛 /ŋa˥˧˥tɕiŋ˧˧/ | 目睭 /mu˦˦t͡ʃiu˥˦/ | 眼 /ŋaːn˩˧/ | 目 /bak˨˦/ | 眼 /ŋaːn˩˧/ |
| Habari | 你好 /ŋ˧˩hau˧˥/ | 你好 /nei˧˧hau˧˧/ | 侬好 /noŋ˨˨˦xau˥˧˥/ | 你好 /ny˧˧hau˧˧/ | 你好 /nei˩˧hou˧˥/ | 汝好 /li˧˥ho˧˥/ | 你好 /nei˩˧hou˧˥/ |
| Asante | 谢谢 /zia˨˩˧zia/ | 多谢 /tɔ˨˨ɬɛ˧˨/ | 谢谢 /dzia˨˨dzia˨˨/ | 多谢 /to˥˦sia˨˨/ | 多谢 /tɔː˥˥tsɛː˨/ | 多謝 /to˨˨sia˦˩/ | 多谢 /tɔ˥˥tsɛ˨˨/ |
| Moja | 一 /iai̯˥/ | 一 /it˥˥/ | 一 /iɪʔ˥/ | 一 /i˦˦/ | 一 /jɐt˥/ | 一 /it˨˨/ | 一 /jɐt˥˥/ |
| Nzuri | 好 /hau˧˥/ | 好 /hau˧˧/ | 好 /xau˥˧˥/ | 好 /hau˧˧/ | 好 /hou˧˥/ | 好 /ho˧˥/ | 好 /hou˧˥/ |
Ukurasa 1/3
Ulinganishaji wa usomaji wa Han
| Herufi | Kiwu cha Wenzhou | Qingtian Wu | Kiningbo | Kiwu cha Shanghai | Kiwu cha Jinhua | Kihangzhou (Wu) | Kiwu cha Jiaxing |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | yi²¹³ /ji˨˩˧/ | yi²³ /ji˨˧/ | iq7 /iəʔ˥˥/ | iq7 /ɪʔ˥˥/ | iq⁵⁵ /iəʔ˥˥/ | iq7 /iɪʔ˥˥/ | iq7 /iɪʔ˥˥/ |
| 二 | nyi²² /ɲi˨˨/ | nyi²² /ɲi˨˨/ | gni6 /ɲi˨˩˧/ | gni6 /ɲi˨˧/ | nyi²¹³ /n̩˨˩˧/ | gni6 /ɲi˨˩˧/ | gni6 /ɲi˨˩˧/ |
| 三 | sa³³ /sa˧˧/ | sa⁴⁴ /sa˦˦/ | se1 /sɛ˥˧/ | se1 /sɛ˥˧/ | sa³³ /sã˧˧/ | se1 /sæ̃˧˧/ | se1 /sɛ˥˧/ |
| 四 | sy⁴² /sɿ˦˨/ | sy⁴² /sɿ˦˨/ | sy5 /sz̩˥˩/ | sy5 /sɿ˧˥/ | sy⁵³ /sz̩˥˧/ | sy5 /sz̩˧/ | sy5 /sɿ˥˧/ |
| 五 | ng²² /ŋ̍˨˨/ | ng²² /ŋ̍˨˨/ | ng6 /ŋ̍˨˩˧/ | ng6 /ŋ̍˨˧/ | ng²¹³ /ŋ˨˩˧/ | ng6 /ŋ̍˨˩˧/ | ng6 /ŋ̍˨˩˧/ |
| 六 | lieu²¹³ /lɤu˨˩˧/ | lieu²¹³ /lɤu˨˩˧/ | loq8 /loʔ˨˩˧/ | loq8 /loʔ˩˨/ | lieu²⁴ /liu˨˦/ | loq8 /loʔ˨˩˧/ | loq8 /loʔ˨˧/ |
| 七 | tshei²¹³ /tsʰei˨˩˧/ | tshei²³ /tsʰei˨˧/ | tshiq7 /tsʰiʔ˥˥/ | chiq7 /tɕʰɪʔ˥˥/ | tshiq⁵⁵ /t͡sʰiəʔ˥˥/ | tshiq7 /tsʰiʔ˥˥/ | tshiq7 /tsʰiɪʔ˥˥/ |
| 八 | po²¹³ /po˨˩˧/ | po²³ /po˨˧/ | paq7 /pɐʔ˥˥/ | paq7 /pɐʔ˥˥/ | paq⁵⁵ /pɒʔ˥˥/ | paq7 /pɐʔ˥˥/ | poq7 /pɒʔ˥˥/ |
| 九 | jiau³⁵ /tɕiau˧˥/ | jiau³⁵ /tɕiau˧˥/ | cieu3 /tɕiɤɯ˧˥/ | cieu5 /tɕiɤɯ˧˥/ | jieu⁵³⁵ /tɕiɤɯ˥˧˥/ | cieu3 /tɕiɤɯ˥˧/ | cieu3 /tɕiɤɯ˥˨˧/ |
| 十 | zai²¹³ /zai˨˩˧/ | zai²¹³ /zai˨˩˧/ | zeq8 /zəʔ˨˩˧/ | zeq8 /zəʔ˩˨/ | zeq²¹² /zəʔ˨˩˨/ | zeq8 /zəʔ˨˩˧/ | zeq8 /zəʔ˨˧/ |
| 日 | nyai²¹³ /ȵai˨˩˧/ | nyai²¹³ /ȵai˨˩˧/ | 白讀 (sun/day)gniq8 /ȵiɪʔ˨˩˧/文讀zeq8 /zəʔ˨˩˧/ | 白讀 (sun/day)gniq8 /ȵiɪʔ˩˨/文讀zeq8 /zəʔ˩˨/ | niq²¹² /niʔ˨˩˨/ | 白讀 (sun/day)gniq8 /ȵiɪʔ˨˩˧/文讀zeq8 /zəʔ˨˩˧/ | 白讀 (sun/day)gniq8 /ȵiɪʔ˨˩˧/文讀zeq8 /zəʔ˨˩˧/ |
| 月 | hhy²¹³ /ɦy˨˩˧/ | hhy²¹³ /ɦy˨˩˧/ | 白讀 (moon/month)yuoq8 /ɦyɪʔ˨˩˧/文讀yeq8 /ɦiɪʔ˨˩˧/ | 白讀 (moon/month)yuoq8 /ɦyɪʔ˩˨/文讀yeq8 /ɦiɪʔ˩˨/ | nguoq²¹² /ŋyəʔ˨˩˨/ | 白讀 (moon/month)yuoq8 /ɦyɪʔ˨˩˧/文讀yeq8 /ɦiɪʔ˨˩˧/ | 白讀 (moon/month)yuoq8 /ɦyɪʔ˨˩˧/文讀yeq8 /ɦiɪʔ˨˩˧/ |
| 山 | sa³³ /sa˧˧/ | sa⁴⁴ /sa˦˦/ | se1 /sɛ˥˧/ | se1 /sɛ˥˧/ | sa³³⁴ /sa˧˧˦/ | se1 /sɛ˧˧/ | se1 /sɛ˥˧/ |
| 水 | sy³⁵ /sz̩˧˥/ | sy³⁵ /sz̩˧˥/ | sy3 /sz̩˧˥/ | sy5 /sz̩˧˥/ | xy³⁵ /ɕy˧˥/ | sy3 /sz̩˥˧/ | sy3 /sz̩˥˩/ |
| 火 | fu³⁵ /fu˧˥/ | fu³⁵ /fu˧˥/ | hu3 /hu˧˥/ | hu5 /hu˧˥/ | xuo³⁵ /xuo˧˥/ | hu3 /hu˥˧/ | hu3 /hu˥˩/ |
| 木 | moe²¹³ /mø˨˩˧/ | moe²¹³ /mø˨˩˧/ | moq8 /moʔ˨˩˧/ | moq8 /moʔ˩˨/ | mu²¹² /mu˨˩˨/ | moq8 /moʔ˨˩˧/ | moq8 /moʔ˨˩˧/ |
| 土 | thou³⁵ /tʰəu˧˥/ | thou³⁵ /tʰəu˧˥/ | thu3 /tʰu˧˥/ | thu5 /tʰu˧˥/ | thu³⁵ /tʰu˧˥/ | thu3 /tʰu˥˧/ | thu3 /tʰu˧˥/ |
| 天 | thi³³ /tʰi˧˧/ | thi⁴⁴ /tʰi˦˦/ | thi1 /tʰi˥˧/ | thi1 /tʰi˥˧/ | thie³³ /tʰiɛ˧˧/ | thie1 /tʰiɛ˧˧/ | thie1 /tʰiɛ˥˧/ |
| 地 | di²² /di˨˨/ | di²² /di˨˨/ | di6 /di˨˩˧/ | di6 /di˨˧/ | di²¹³ /di˨˩˧/ | di6 /di˨˩˧/ | di6 /di˨˩˧/ |
| 海 | ha³⁵ /ha˧˥/ | ha³⁵ /ha˧˥/ | he3 /he˧˥/ | he5 /he˧˥/ | he³⁵ /he˧˥/ | he3 /he˥˧/ | he3 /he˧˥/ |
| 龍 | leng³¹ /leŋ˧˩/ | leng³¹ /leŋ˧˩/ | lon2 /loŋ˨˨˦/ | lon6 /loŋ˨˧/ | long³¹³ /loŋ˧˩˧/ | lon2 /loŋ˨˩˧/ | lon2 /loŋ˨˩˧/ |
| 虎 | hu³⁵ /hu˧˥/ | hu³⁵ /hu˧˥/ | hu3 /hu˧˥/ | hu5 /hu˧˥/ | hu³³⁴ /hu˧˧˦/ | hu3 /hu˥˧/ | hu3 /hu˥˧/ |
| 犬 | qy³⁵ /tɕʰy˧˥/ | qy³⁵ /tɕʰy˧˥/ | chioe3 /tɕʰyø˧˥/ | chioe5 /tɕʰyø˧˥/ | qyoe³³⁴ /tɕʰyø˧˧˦/ | chioe3 /tɕʰyø˥˧/ | chioe3 /tɕʰyø˥˧/ |
| 馬 | mo³⁵ /mo˧˥/ | mo³⁵ /mo˧˥/ | mo6 /mo˨˩˧/ | mo6 /mo˨˧/ | mo²¹ /mo˨˩/ | mo6 /mo˨˩˧/ | mo6 /mo˨˧/ |
| 鳥 | tie³⁵ /tiɛ˧˥/ | tie³⁵ /tiɛ˧˥/ | tiau3 /tiɔ˧˥/ | tiau5 /tiɔ˧˥/ | tio²¹ /tiɔ˨˩/ | tiau3 /tiɔ˨˩˧/ | tiau3 /tiɔ˨˧/ |
| 魚 | hhy³¹ /ɦy˧˩/ | hhy³¹ /ɦy˧˩/ | ng2 /ŋ̍˨˩˧/ | ng6 /ŋ̍˨˧/ | hhy²¹ /ɦy˨˩/ | yu2 /ɦy˨˩˧/ | ng2 /ŋ̍˨˧/ |
| 牛 | ngau³¹ /ŋau˧˩/ | ngau³¹ /ŋau˧˩/ | ngieu2 /ŋiɤ˨˩˧/ | gnieu6 /ɲiɤ˨˧/ | ngieu²² /ŋiu˨˨/ | gnieu2 /ɲiɤ˨˩˧/ | gnieu2 /ɲiɤ˨˨˧/ |
| 羊 | hhi³¹ /ji˧˩/ | hhi³¹ /ji˧˩/ | yan2 /jiã˨˩˧/ | yan6 /ɦiã˨˧/ | hhiang²² /iaŋ˨˨/ | yan2 /jiã˨˩˧/ | yan2 /jiã˨˨˧/ |
| 貓 | mau³³ /mɔ˧˧/ | mau⁴⁴ /mau˦˦/ | mau1 /mɔ˥˧/ | mau1 /mɔ˥˧/ | mau³³ /mau˧˧/ | mau1 /mɔ˧˧/ | mau1 /mɔ˥˧/ |
| 人 | zang³¹ /zaŋ˧˩/ | zang³¹ /zaŋ˧˩/ | gnin2 /ɲin˨˩˧/ | 白讀gnin6 /ɲin˨˧/文讀zen6 /zən˨˧/ | nying²¹³ /ɲiŋ˨˩˧/ | zen2 /zən˨˩˧/ | gnin2 /ɲin˨˩˧/ |
| 手 | siau³⁵ /ɕiau˧˥/ | siau³⁵ /ɕiau˧˥/ | seu3 /sɤɯ˧˥/ | seu5 /sɤ˧˥/ | xiu³⁵ /ɕiu˧˥/ | seu3 /sɤɯ˥˧/ | seu3 /sɤɯ˧˥/ |
| 足 | jy²¹³ /tɕy˨˩˧/ | jy²³ /tɕy˨˧/ | tsoq7 /tsoʔ˥˥/ | tsoq7 /tsoʔ˥˥/ | jyq⁵⁵ /tɕyʔ˥˥/ | tsoq7 /tsoʔ˥˥/ | tsoq7 /tsoʔ˥˥/ |
| 目 | moe²¹³ /mø˨˩˧/ | moe²¹³ /mø˨˩˧/ | moq8 /moʔ˨˩˧/ | moq8 /moʔ˩˨/ | mu²¹³ /mu˨˩˧/ | moq8 /moʔ˨˩˧/ | moq8 /moʔ˨˩˧/ |
| 耳 | ngai³¹ /ŋai˧˩/ | ngai³¹ /ŋai˧˩/ | er6 /ɦɚ˨˩˧/ | er6 /ɦɚ˨˧/ | hher⁵³ /ɦɚ˥˧/ | er6 /ɦɚ˨˩˧/ | er6 /ɦɚ˨˧/ |
| 口 | khau³⁵ /kʰau˧˥/ | khau³⁵ /kʰau˧˥/ | kheu3 /kʰɤ˧˥/ | kheu5 /kʰɤ˧˥/ | kheu⁵³ /kʰəu˥˧/ | kheu3 /kʰɤ˥˧/ | kheu3 /kʰɤ˧˦/ |
| 頭 | dou³¹ /dɤu˧˩/ | dou³¹ /dɤu˧˩/ | deu2 /dɤɯ˨˨˧/ | deu6 /dɤ˨˧/ | dou³¹³ /dɤu˧˩˧/ | deu2 /dɤ˨˨˧/ | deu2 /dɤ˨˩˧/ |
| 心 | sang³³ /saŋ˧˧/ | sang⁴⁴ /saŋ˦˦/ | shin1 /ɕiŋ˥˧/ | shin1 /ɕin˥˧/ | xing³¹³ /ɕiŋ˧˩˧/ | shin1 /ɕin˧˧/ | shin1 /ɕin˥˧/ |
| 血 | xyo²¹³ /ɕɥɵ˨˩˧/ | xyo²³ /ɕɥɵ˨˧/ | shiuq7 /ɕyəʔ˥˥/ | 白讀shioq7 /ɕioʔ˥˥/文讀shiuq7 /ɕyəʔ˥˥/ | xuoq⁵⁵ /ɕyəʔ˥˥/ | shiuq7 /ɕyəʔ˥˥/ | shiuq7 /ɕyəʔ˥˥/ |
| 肉 | nyau²¹³ /ȵau˨˩˧/ | nyau²¹³ /ȵau˨˩˧/ | gniuoq8 /ɲyoʔ˨˩˧/ | gnioq8 /ɲioʔ˩˨/ | nyoq²³ /ɲyoʔ˨˧/ | zoq8 /zoʔ˨˩˧/ | gnioq8 /ɲioʔ˨˧/ |
| 上 | jio²² /jɔ˨˨/ | jio²² /jɔ˨˨/ | zaon6 /zɑŋ˨˩˧/ | zaon6 /zɑŋ˨˧/ | zang²¹² /zɑŋ˨˩˨/ | zaon6 /zɑŋ˨˧/ | zaon6 /zɑŋ˨˩˧/ |
| 下 | hho²² /ɦo˨˨/ | hho²² /ɦo˨˨/ | gho6 /ɦo˨˩˧/ | gho6 /ɦo˨˧/ | hho²¹² /ɦo˨˩˨/ | gho6 /ɦo˨˧/ | gho6 /ɦo˨˩˧/ |
| 中 | jiong³³ /tɕyoŋ˧˧/ | jiong⁴⁴ /tɕyoŋ˦˦/ | tson1 /tsoŋ˥˧/ | tson1 /tsoŋ˥˧/ | tsong³³⁴ /tsoŋ˧˧˦/ | tson1 /tsoŋ˧˧/ | tson1 /tsoŋ˥˧/ |
| 中 | jiong⁴² /tɕyoŋ˦˨/ | jiong⁴² /tɕyoŋ˦˨/ | tson5 /tsoŋ˧˧/ | tson5 /tsoŋ˧˥/ | tsong⁵³ /tsoŋ˥˧/ | tson5 /tsoŋ˧˧/ | tson5 /tsoŋ˧˧/ |
| 央 | i³³ /ji˧˧/ | i⁴⁴ /ji˦˦/ | iaon1 /iɑ̃˥˧/ | iaon1 /iɑ̃˥˧/ | iang³³ /iɑŋ˧˧/ | iaon1 /iɑ̃˧˧/ | iaon1 /iɑ̃˥˧/ |
| 左 | tsau³⁵ /tsau˧˥/ | tsau³⁵ /tsau˧˥/ | tsu3 /tsu˧˥/ | tsu5 /tsu˧˥/ | tsuo⁵³ /tsuə˥˧/ | tsu3 /tsu˥˧/ | tsu3 /tsu˥˧/ |
| 右 | hhau²² /jau˨˨/ | hhau²² /jau˨˨/ | yeu6 /jɤ˨˩˧/ | yeu6 /jɤ˨˧/ | iu²⁴ /iu˨˦/ | yeu6 /jɤ˨˩˧/ | yeu6 /jɤ˨˨/ |
| 東 | tong³³ /toŋ˧˧/ | tong⁴⁴ /toŋ˦˦/ | ton1 /toŋ˥˧/ | ton1 /toŋ˥˧/ | tung⁵³⁵ /tuŋ˥˧˥/ | ton1 /toŋ˧˧/ | ton1 /toŋ˥˧/ |
| 西 | sei³³ /sei˧˧/ | sei⁴⁴ /sei˦˦/ | shi1 /ɕi˥˧/ | shi1 /ɕi˥˧/ | xi⁵³⁵ /ɕi˥˧˥/ | shi1 /ɕi˧˧/ | shi1 /ɕi˥˧/ |
| 南 | na³¹ /na˧˩/ | na³¹ /na˧˩/ | noe2 /nø˨˨˧/ | noe6 /nø˨˧/ | nung²¹³ /nuŋ˨˩˧/ | noe2 /nø˨˩˧/ | noe2 /nø˨˨/ |
| 北 | peu²¹³ /pɤ˨˩˧/ | peu²³ /pɤ˨˧/ | poq7 /poʔ˥˥/ | poq7 /poʔ˥˥/ | peuq⁵⁵ /pəʔ˥˥/ | poq7 /poʔ˥˥/ | poq7 /poʔ˥˥/ |
| 行 | hha³¹ /ɦa˧˩/ | hha³¹ /ɦa˧˩/ | ghaon2 /ɦɑ̃˨˩˧/ | ghaon6 /ɦɑ̃˨˧/ | hhang²⁴ /ɦã˨˦/ | ghaon2 /ɦɑ̃˨˩˧/ | ghaon2 /ɦɑ̃˨˧/ |
| 行 | hho³¹ /ɦo˧˩/ | hho³¹ /ɦo˧˩/ | ghaon6 /ɦɑ̃˨˩˧/ | ghaon6 /ɦɑ̃˨˧/ | hhang²⁴ /ɦã˨˦/ | ghaon2 /ɦɑ̃˨˩˧/ | ghaon2 /ɦɑ̃˨˧/ |
| 来 | le³¹ /le˧˩/ | le³¹ /le˧˩/ | le2 /lɛ˨˨˧/ | le6 /lɛ˨˧/ | le²⁴ /lɛ˨˦/ | le2 /lɛ˨˩˧/ | le2 /lɛ˨˧/ |
| 去 | qei⁴² /tɕʰei˦˨/ | qei⁴² /tɕʰei˦˨/ | chi5 /tɕʰi˨˩˧/ | chi5 /tɕʰi˧˥/ | qy⁵³ /tɕʰy˥˧/ | chi5 /tɕʰi˥˧/ | chi5 /tɕʰi˥˩/ |
| 見 | ji⁴² /tɕi˦˨/ | ji⁴² /tɕi˦˨/ | ci5 /tɕi˦˦˧/ | ci5 /tɕi˧˥/ | jie⁵³ /tɕiɛ˥˧/ | cie5 /tɕiɛ˥˧/ | ci5 /tɕi˥˩/ |
| 聞 | vang³¹ /vaŋ˧˩/ | vang³¹ /vaŋ˧˩/ | ven2 /vəŋ˨˩˧/ | ven6 /vən˨˧/ | veng²¹³ /vəŋ˨˩˧/ | ven2 /vən˨˩˧/ | ven2 /vən˨˨/ |
| 食 | zai²¹³ /zai˨˩˧/ | zai²¹³ /zai˨˩˧/ | zeq8 /zəʔ˨˩˧/ | zeq8 /zəʔ˩˨/ | zeq²¹² /zəʔ˨˩˨/ | zeq8 /zəʔ˨˩˧/ | zeq8 /zəʔ˨˩˧/ |
| 飲 | ai³⁵ /ʔai˧˥/ | ai³⁵ /ʔai˧˥/ | in3 /iŋ˧˥/ | in5 /ʔin˧˥/ | ing⁵³ /iŋ˥˧/ | in3 /in˥˧/ | in3 /in˧˦/ |
| 走 | tsau³⁵ /tsau˧˥/ | tsau³⁵ /tsau˧˥/ | tseu3 /tsɤɯ˧˥/ | tseu5 /tsɤɯ˧˥/ | tseu³⁵ /tsɤɯ˧˥/ | tseu3 /tsɤɯ˥˧/ | tseu3 /tsɤɯ˧˥/ |
| 坐 | zo³⁵ /zo˧˥/ | zo³⁵ /zo˧˥/ | zu6 /zu˨˩˧/ | zu6 /zu˨˧/ | zo²¹³ /zo˨˩˧/ | zo6 /zo˨˩˧/ | zo6 /zo˨˩˧/ |
| 立 | lai²¹³ /lai˨˩˧/ | lai²¹³ /lai˨˩˧/ | liq8 /liɪʔ˨˩˧/ | liq8 /liɪʔ˩˨/ | liq²³ /liɪʔ˨˧/ | liq8 /liɪʔ˨˩˧/ | liq8 /liɪʔ˨˩˧/ |
Ukurasa 1/7
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.