Mayangna
Сумо
мисумальпанская
Сумо (маянгна) — один из двух сохранившихся мисумальпских языков, родственный мискито (msu/miq). Мисумальпская семья — небольшая изолированная языковая семья Центральной Америки (Никарагуа, Гондурас), включающая в качестве живых языков только сумо и мискито, а также несколько вымерших разновидностей. Народ сумо (или маянгна — самоназвание) сосредоточен в горнодобывающем треугольнике Бонанса-Росита-Сиуна Автономного региона Карибского побережья Никарагуа, с меньшими группами в гондурасской Москитии. С лингвистической точки зрения сумо разделяет с мискито мисумальпские черты: порядок составляющих SOV, послелоги, сложную полиперсональную глагольную морфологию и тоновую систему. Идентичность маянгна находится в центре общинного возрождения с 1990-х годов, при этом сохранение языка поддерживает Коренная федерация Маянгна-Ямни.
Где на нём говорят
31 основных слов на языке Сумо
Вода
was
/was/
Огонь
kuh
/kuh/
Солнце
ma
/ma/
Луна
waikuh
/waikuh/
Звезда
sirihma
/siɾihma/
Мать
nuh
/nuh/
Отец
papang
/papaŋ/
Я
yang
/jaŋ/
Ты
man
/man/
Имя
pani
/paˈni/
Глаз
nakra
/nakɾa/
Рука
ting
/tiŋ/
Сердце
mâ
/maː/
Любовь
walai
/walai/
Дерево
âu
/aːu/
Дом
utla
/utla/
Собака
suluk
/suluk/
Кошка
mistuh
/mistuh/
Есть
piru
/piɾu/
Пить
di
/di/
Один
as
/as/
Два
bu
/bu/
Привет
naksa
/naksa/
Спасибо
yaisi
/jaisi/
Хороший
pain
/pain/
Источники
Сравнение слов
Сравнение с родственными языками Misumalpan
| Значение | Сумо | Ибан | Хири-моту | Тувалу | Банджарский | Моту | Маори |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | was /was/ | ai /ai/ | ranu /ɾanu/ | vai /vai/ | banyu /baɲu/ | ranu /ɾanu/ | wai /wai/ |
| Огонь | kuh /kuh/ | api /api/ | lahi /lahi/ | afi /afi/ | api /api/ | lahi /lahi/ | ahi /ahi/ |
| Солнце | ma /ma/ | mata-ari /mataari/ | dina /dina/ | laa /laː/ | matahari /matahari/ | dina /dina/ | rā /ɾaː/ |
| Луна | waikuh /waikuh/ | bulan /bulan/ | hua /hua/ | masina /masina/ | bulan /bulan/ | hua /hua/ | marama /maɾama/ |
| Звезда | sirihma /siɾihma/ | bintang /bintaŋ/ | hisiu /hisiu/ | fetū /feˈtuː/ | bintang /bintaŋ/ | hisiu /hisiu/ | whetū /ɸɛtuː/ |
| Мать | nuh /nuh/ | indai /indai/ | sina /sina/ | maatua /maːtua/ | uma /uma/ | sinana /sinana/ | whaea /ɸaea/ |
| Отец | papang /papaŋ/ | apai /apai/ | tama /tama/ | tamana /tamana/ | abah /abah/ | tamana /tamana/ | matua /matua/ |
| Я | yang /jaŋ/ | aku /aku/ | lau /lau/ | au /au/ | aku /aku/ | lau /lau/ | au /au/ |
| Ты | man /man/ | nuan /nuan/ | oi /oi/ | koe /koe/ | ikam /ikam/ | oi /oi/ | koe /koe/ |
| Имя | pani /paˈni/ | nama /nama/ | ladana /laˈdana/ | igoa /iˈŋoa/ | ngaran /ŋaran/ | ladana /ladana/ | ingoa /iŋoa/ |
| Глаз | nakra /nakɾa/ | mata /mata/ | matana /matana/ | mata /mata/ | mata /mata/ | matana /matana/ | karu /ˈkaɾu/ |
| Рука | ting /tiŋ/ | jari /dʒari/ | ima /ima/ | lima /lima/ | tangan /taŋan/ | ima /ima/ | ringa /ɾiŋa/ |
| Сердце | mâ /maː/ | ati /ati/ | kudouna /kudouna/ | fatu /fatu/ | ati /ati/ | kudouna /kudouna/ | ngākau /ŋaːkau/ |
| Любовь | walai /walai/ | rinduai /rinduai/ | lalokau /lalokau/ | alofa /alofa/ | sayang /sajaŋ/ | lalokau /lalokau/ | aroha /aɾoha/ |
| Дерево | âu /aːu/ | kayu /kaju/ | au /au/ | laakau /laːkau/ | batang /bataŋ/ | au /au/ | rākau /ɾaːkau/ |
| Дом | utla /utla/ | rumah /rumah/ | ruma /ɾuma/ | fale /fale/ | rumah /rumah/ | ruma /ɾuma/ | whare /ɸaɾe/ |
| Собака | suluk /suluk/ | ukui /ukui/ | sisia /sisia/ | kuli /kuli/ | anjing /andʒiŋ/ | sisia /sisia/ | kurī /kuɾiː/ |
| Кошка | mistuh /mistuh/ | mayau /majau/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusa /pusa/ | gosi /ɡosi/ | ngeru /ŋeɾu/ |
| Есть | piru /piɾu/ | makai /makai/ | ania /ania/ | kai /kai/ | makan /makan/ | aniani /aniani/ | kai /kai/ |
| Пить | di /di/ | ngirup /ŋirup/ | inua /inua/ | inu /inu/ | nginum /ŋinum/ | inuinu /inuinu/ | inu /inu/ |
| Один | as /as/ | satu /satu/ | ta /ta/ | tasi /tasi/ | asa /asa/ | ta /ta/ | tahi /tahi/ |
| Два | bu /bu/ | dua /dua/ | rua /rua/ | lua /ˈlua/ | dua /dua/ | rua /rua/ | rua /ɾua/ |
| Привет | naksa /naksa/ | salam /salam/ | namona /namona/ | taalofa /taːlofa/ | salam /salam/ | namo gida /namo ɡida/ | kia ora /kia oɾa/ |
| Спасибо | yaisi /jaisi/ | terima kasih /terima kasih/ | tanikiu /tanikiu/ | fakafetai /fakafetai/ | tarima kasih /tarima kasih/ | oi namo /oi namo/ | ngā mihi /ŋaː mihi/ |
| Хороший | pain /pain/ | manah /manah/ | namo /namo/ | lei /lei/ | bagus /baɡus/ | namo /namo/ | pai /pai/ |
Часть LangMap — проекта визуализации языков. Это статическое, индексируемое резюме; интерактивные карты предлагают аудио произношения, фильтры и вид глобуса.