Dha-Anywaa
Ануак
Nilo-Saharan
Anuak (Anywaa, autonymously Dha-Anywaa) is a Western Nilotic Lwoo language of the lower Sobat River basin straddling South Sudan (Upper Nile State, Pochalla County) and Ethiopia (Gambela Region). The Anuak community of approximately 250,000 people are traditionally cattle-keeping floodplain agriculturalists, distinguished from neighbouring Nuer (nus) by their settled-village social organisation around hereditary chiefs (kwaaro). Linguistically, Anuak shares Lwoo Western Nilotic features with sister languages Acholi (ach), Lango (laj), and Luo (luo) — including ATR vowel harmony with two harmonic sets, a complex tone system (typically 3-4 tone register), and verbal aspect-mood morphology. Reh's 1996 Anywa Language: Description and Internal Reconstructions is the major modern academic documentation. The Anuak community of Gambela Region was severely affected by the 2003 Gambela massacre and ongoing tensions with the Ethiopian state.
Где на нём говорят
20 основных слов на языке Ануак
Вода
pii
/piː/
Огонь
mac
/matʃ/
Солнце
ceeŋ
/tʃeːŋ/
Луна
dwee
/dweː/
Мать
min
/min/
Отец
waad
/waːd/
Есть
cam
/tʃam/
Пить
maath
/maːt̪/
Любовь
mar
/mar/
Сердце
cuny
/tʃuɲ/
Дерево
yat
/jat/
Дом
ot
/ot/
Собака
guok
/ɡuok/
Кошка
nyamur
/ɲamur/
Рука
cing
/tʃiŋ/
Глаз
waang
/waːŋ/
Привет
mali
/mali/
Спасибо
apwoyo
/apwojo/
Один
acel
/atʃel/
Хороший
ber
/ber/
Источники
Сравнение слов
Сравнение с родственными языками Nilo-Saharan
| Значение | Ануак | Ачоли | Ланго | Луо | Нуэр | Динка | Луба-касаи |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | pii /piː/ | pii /piː/ | pii /piː/ | pi /pi/ | pi /pi/ | piu /piu/ | mâyi /maːji/ |
| Огонь | mac /matʃ/ | mac /matʃ/ | mac /matʃ/ | mach /matʃ/ | mäc /mɛtʃ/ | mac /matʃ/ | kapia /kapia/ |
| Солнце | ceeŋ /tʃeːŋ/ | ceng /tʃeŋ/ | ceŋ /tʃeŋ/ | chieng' /tʃieŋ/ | caŋ /tʃaŋ/ | akɔ̈l /akɔl/ | dîba /diːba/ |
| Луна | dwee /dweː/ | dwe /dwe/ | dwe /dwe/ | dwe /dwe/ | pay /paj/ | pɛɛi /pɛːi/ | ngondo /ŋɡondo/ |
| Мать | min /min/ | mego /meɡo/ | mego /meɡo/ | mama /mama/ | maar /maːr/ | man /man/ | mâmu /maːmu/ |
| Отец | waad /waːd/ | baba /baba/ | papo /papo/ | baba /baba/ | gwaar /ɡwaːr/ | wun /wun/ | tâtu /taːtu/ |
| Есть | cam /tʃam/ | cam /tʃam/ | camo /tʃamo/ | chiemo /tʃiemo/ | cam /tʃam/ | cam /tʃam/ | kudia /kudia/ |
| Пить | maath /maːt̪/ | mat /mat/ | matho /matʰo/ | madho /maðo/ | math /mat̪/ | dek /dek/ | kunua /kunua/ |
| Любовь | mar /mar/ | mar /mar/ | amara /amara/ | hera /hera/ | nhok /nok/ | nhiär /n̪iar/ | dinanga /dinaŋɡa/ |
| Сердце | cuny /tʃuɲ/ | cwiny /tʃwiɲ/ | cwiny /tʃwiɲ/ | chuny /tʃuɲ/ | lëŋ /lɛŋ/ | piöu /piɔu/ | mucima /mut͡ʃima/ |
| Дерево | yat /jat/ | yat /jat/ | yat /jat/ | yath /jaθ/ | jïath /dʒiat̪/ | tim /tim/ | mutshi /mut͡ʃi/ |
| Дом | ot /ot/ | ot /ot/ | ot /ot/ | ot /ot/ | dööl /dɔːl/ | ɣöt /ɣɔt/ | nzubu /nzubu/ |
| Собака | guok /ɡuok/ | gwok /ɡʷok/ | gwok /ɡwok/ | guok /ɡuok/ | jiek /dʒiek/ | jɔ̈ŋ /dʒɔŋ/ | mbwa /mbwa/ |
| Кошка | nyamur /ɲamur/ | ngabu /ŋabu/ | mbweko /mbweko/ | paka /paka/ | gec /ɡetʃ/ | gec /ɡetʃ/ | nyao /ɲao/ |
| Рука | cing /tʃiŋ/ | cing /tʃiŋ/ | cing /tʃiŋ/ | lwedo /lwedo/ | tet /tet/ | cin /tʃin/ | tshianza /t͡ʃianza/ |
| Глаз | waang /waːŋ/ | wang /waŋ/ | waŋ /waŋ/ | wang' /waŋ/ | wäk /wɛk/ | nyin /ɲin/ | dîsu /diːsu/ |
| Привет | mali /mali/ | itye nining /itje niniŋ/ | itye nining /itje niniŋ/ | misawa /misawa/ | malɛ /malɛ/ | ke yïn /ke jin/ | moyo /mojo/ |
| Спасибо | apwoyo /apwojo/ | apwoyo /apwojo/ | apwoyo /apwojo/ | erokamano /erokamano/ | lɛrnyä /lɛɾɲa/ | alanyiek /alaɲiek/ | tuasakidila /tuasakidila/ |
| Один | acel /atʃel/ | acel /atʃel/ | acel /atʃel/ | achiel /atʃiel/ | kɛl /kɛl/ | tök /tɔk/ | umue /umue/ |
| Хороший | ber /ber/ | ber /ber/ | ber /ber/ | maber /maber/ | gɔaa /ɡɔaː/ | piath /piat̪/ | bimpe /bimpe/ |
Часть LangMap — проекта визуализации языков. Это статическое, индексируемое резюме; интерактивные карты предлагают аудио произношения, фильтры и вид глобуса.