Dha-Anywaa
Ануак
Нило-сахарская
Ануак (анива, самоназвание Dha-Anywaa) — западнонилотский язык группы лво нижнего бассейна реки Собат, охватывающего Южный Судан (штат Верхний Нил, округ Почалла) и Эфиопию (регион Гамбела). Община ануак численностью около 250 000 человек традиционно состоит из скотоводов-земледельцев пойменных равнин, отличающихся от соседних нуэр (nus) оседлой деревенской социальной организацией вокруг наследственных вождей (kwaaro). В лингвистическом отношении ануак разделяет западнонилотские черты лво с родственными языками ачоли (ach), ланго (laj) и луо (luo) — включая гармонию гласных по ATR с двумя гармоническими наборами, сложную тоновую систему (обычно 3–4 тоновых регистра) и глагольную морфологию вида-наклонения. Работа Рех 1996 года Anywa Language: Description and Internal Reconstructions — главная современная академическая документация. Община ануак региона Гамбела сильно пострадала от резни в Гамбеле 2003 года и продолжающейся напряжённости с эфиопским государством.
Где на нём говорят
31 основных слов на языке Ануак
Вода
pii
/piː/
Огонь
mac
/matʃ/
Солнце
ceeŋ
/tʃeːŋ/
Луна
dwee
/dweː/
Звезда
lɛɛr
/lɛːr/
Мать
min
/min/
Отец
waad
/waːd/
Я
än
/an/
Ты
in
/in/
Имя
nyiŋ
/ɲiŋ/
Глаз
waang
/waːŋ/
Рука
cing
/tʃiŋ/
Сердце
cuny
/tʃuɲ/
Любовь
mar
/mar/
Дерево
yat
/jat/
Дом
ot
/ot/
Собака
guok
/ɡuok/
Кошка
nyamur
/ɲamur/
Есть
cam
/tʃam/
Пить
maath
/maːt̪/
Один
acel
/atʃel/
Два
aryew
/arjɛw/
Привет
mali
/mali/
Спасибо
apwoyo
/apwojo/
Хороший
ber
/ber/
Источники
Сравнение слов
Сравнение с родственными языками Nilo-Saharan
| Значение | Ануак | Ачоли | Ланго | Луо | Нуэр | Динка | Цзинпо (качинский) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | pii /piː/ | pii /piː/ | pii /piː/ | pi /pi/ | pi /pi/ | piu /piu/ | hka /kʰaː˧/ |
| Огонь | mac /matʃ/ | mac /matʃ/ | mac /matʃ/ | mach /matʃ/ | mäc /mɛtʃ/ | mac /matʃ/ | wan /waːn˧/ |
| Солнце | ceeŋ /tʃeːŋ/ | ceng /tʃeŋ/ | ceŋ /tʃeŋ/ | chieng' /tʃieŋ/ | caŋ /tʃaŋ/ | akɔ̈l /akɔl/ | jan /dʒan˧/ |
| Луна | dwee /dweː/ | dwe /dwe/ | dwe /dwe/ | dwe /dwe/ | pay /paj/ | pɛɛi /pɛːi/ | shata /ʃata˧/ |
| Звезда | lɛɛr /lɛːr/ | lakalatwe /lakalatwe/ | lakalatwe /lakalatwe/ | sulwe /sulwe/ | räl /ral/ | kuel /kwɛl/ | shagan /ʃəɡan/ |
| Мать | min /min/ | mego /meɡo/ | mego /meɡo/ | mama /mama/ | maar /maːr/ | man /man/ | nu /nu˧/ |
| Отец | waad /waːd/ | baba /baba/ | papo /papo/ | baba /baba/ | gwaar /ɡwaːr/ | wun /wun/ | wa /wa˧/ |
| Я | än /an/ | an /an/ | an /an/ | an /an/ | ɣän /ɣan/ | ɣɛn /ɣɛn/ | ngai /ŋai/ |
| Ты | in /in/ | in /in/ | yin /jin/ | in /in/ | jin /jin/ | yïn /jɪn/ | nang /naŋ/ |
| Имя | nyiŋ /ɲiŋ/ | nying /ɲiŋ/ | nying /ɲiŋ/ | nying /ɲiŋ/ | ciot /tɕɔːt/ | rin /rin/ | mying /mjiŋ/ |
| Глаз | waang /waːŋ/ | wang /waŋ/ | waŋ /waŋ/ | wang' /waŋ/ | waŋ /waŋ/ | nyin /ɲin/ | myi /mji˧/ |
| Рука | cing /tʃiŋ/ | cing /tʃiŋ/ | cing /tʃiŋ/ | lwedo /lwedo/ | tet /tet/ | cin /tʃin/ | lata /lata˧/ |
| Сердце | cuny /tʃuɲ/ | cwiny /tʃwiɲ/ | cwiny /tʃwiɲ/ | chuny /tʃuɲ/ | lëŋ /lɛŋ/ | piöu /piɔu/ | salum /salum/ |
| Любовь | mar /mar/ | mar /mar/ | amara /amara/ | hera /hera/ | nhok /nok/ | nhiär /n̪iar/ | tsaw ra /tsau˧ra˧/ |
| Дерево | yat /jat/ | yat /jat/ | yat /jat/ | yath /jaθ/ | jïath /dʒiat̪/ | tim /tim/ | hpun /pʰun˧/ |
| Дом | ot /ot/ | ot /ot/ | ot /ot/ | ot /ot/ | dööl /dɔːl/ | ɣöt /ɣɔt/ | nta /nta˧/ |
| Собака | guok /ɡuok/ | gwok /ɡʷok/ | gwok /ɡwok/ | guok /ɡuok/ | jiek /dʒiek/ | jɔ̈ŋ /dʒɔŋ/ | gwi /ɡwi˧/ |
| Кошка | nyamur /ɲamur/ | ngabu /ŋabu/ | mbweko /mbweko/ | paka /paka/ | gec /ɡetʃ/ | gec /ɡetʃ/ | nyaung /ɲauŋ˧/ |
| Есть | cam /tʃam/ | cam /tʃam/ | camo /tʃamo/ | chiemo /tʃiemo/ | cam /tʃam/ | cam /tʃam/ | sha /ʃa˧/ |
| Пить | maath /maːt̪/ | mat /mat/ | matho /matʰo/ | madho /maðo/ | math /mat̪/ | dek /dek/ | lu /lu˧/ |
| Один | acel /atʃel/ | acel /atʃel/ | acel /atʃel/ | achiel /atʃiel/ | kɛl /kɛl/ | tök /tɔk/ | langai /laŋai˧/ |
| Два | aryew /arjɛw/ | aryo /arjo/ | aryo /arjo/ | ariyo /arijo/ | rew /rɛw/ | rou /rou/ | lahkawng /ləkʰoŋ/ |
| Привет | mali /mali/ | itye nining /itje niniŋ/ | itye nining /itje niniŋ/ | misawa /misawa/ | malɛ /malɛ/ | ke yïn /ke jin/ | kaja i /kadʒa˧i˧/ |
| Спасибо | apwoyo /apwojo/ | apwoyo /apwojo/ | apwoyo /apwojo/ | erokamano /erokamano/ | lɛrnyä /lɛɾɲa/ | alanyiek /alaɲiek/ | chyeju kaba /tʃedʒu˧kaba˧/ |
| Хороший | ber /ber/ | ber /ber/ | ber /ber/ | maber /maber/ | gɔaa /ɡɔaː/ | piath /piat̪/ | kaja /kadʒa˧/ |
Часть LangMap — проекта визуализации языков. Это статическое, индексируемое резюме; интерактивные карты предлагают аудио произношения, фильтры и вид глобуса.