Chavacano
crioulo de base espanhola
O chavacano (também chabacano, «espanhol quebrado») designa a família de variedades crioulas de base espanhola das Filipinas, das quais o zamboangueño é de longe a maior e mais vital. Um superstrato lexical espanhol (~85%) sobrepõe-se a um substrato gramatical e prosódico hiligaynon, cebuano e tagalo, produzindo traços distintivos: ordem SVO (face ao VSO/VOS filipino), ausência de concordância nome-verbo do espanhol, marcador de plural «manga» (do tagalo mga), marcadores de aspecto preverbais perfetivo «ya» / futuro «ay» / progressivo «ta». O chavacano é o único crioulo de base espanhola que sobrevive na Ásia (os outros — ternateño, caviteño — estão quase extintos). Importante tradição literária desde o século XIX, incluindo o jornal El Tiempo de Zamboanga.
Onde é falada
31 palavras essenciais em Chavacano
Água
agua
/ˈaɡwa/
Fogo
fuego
/ˈfweɡo/
Sol
sol
/sol/
Lua
luna
/ˈluna/
Estrela
estrella
/esˈtɾeja/
Mãe
nana
/ˈnana/
Pai
tata
/ˈtata/
Eu
yo
/jo/
Tu
tu
/tu/
Nome
nombre
/ˈnombɾe/
Olho
ojo
/ˈoho/
Mão
mano
/ˈmano/
Coração
corazón
/koraˈson/
Amor
ama
/ˈama/
Árvore
árbol
/ˈaɾbol/
Casa
casa
/ˈkasa/
Cão
perro
/ˈpeɾo/
Gato
gato
/ˈɡato/
Comer
come
/koˈme/
Beber
bebe
/beˈbe/
Um
uno
/ˈuno/
Dois
dos
/dos/
Olá
buenas
/ˈbwenas/
Obrigado
gracias
/ˈɡɾasjas/
Bom
bueno
/ˈbweno/
Fontes
Palavras comparadas
Comparado com línguas Spanish-based creole relacionadas
| Significado | Chavacano | Espanhol | Espanhol do Século de Ouro | Espanhol do Paraguai | Espanhol antigo | Extremaduran | Aragonês |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Água | agua /ˈaɡwa/ | agua /ˈaɣwa/ | agua /ˈaɣwa/ | agua /ˈaɣwa/ | agua /ˈaɣwa/ | agua /ˈaɣwa/ | augua /ˈawɡwa/ |
| Fogo | fuego /ˈfweɡo/ | fuego /ˈfweɣo/ | fuego /ˈfweɣo/ | fuego /ˈfweɣo/ | fuego /ˈfweɣo/ | huegu /ˈweɣu/ | fuego /ˈfweɣo/ |
| Sol | sol /sol/ | sol /sol/ | sol /sol/ | sol /ˈsol/ | sol /sol/ | sol /sɔl/ | sol /sol/ |
| Lua | luna /ˈluna/ | luna /ˈluna/ | luna /ˈluna/ | luna /ˈluna/ | luna /ˈluna/ | luna /ˈluna/ | luna /ˈluna/ |
| Estrela | estrella /esˈtɾeja/ | estrella /esˈtɾeʎa/ | estrella /esˈtɾeʎa/ | estrella /esˈtɾeʝa/ | estrella /esˈtɾeʎa/ | estrella /ehˈtɾeʎa/ | estrela /esˈtɾela/ |
| Mãe | nana /ˈnana/ | madre /ˈmaðɾe/ | madre /ˈmadɾe/ | madre /ˈmaðɾe/ | madre /ˈmaðre/ | mai /mai/ | mai /maj/ |
| Pai | tata /ˈtata/ | padre /ˈpaðɾe/ | padre /ˈpadɾe/ | padre /ˈpaðɾe/ | padre /ˈpaðre/ | pairi /ˈpajɾi/ | pai /paj/ |
| Eu | yo /jo/ | yo /ʝo/ | yo /ʝo/ | yo /ʝo/ | yo /jo/ | yo /ʝo/ | yo /ʝo/ |
| Tu | tu /tu/ | tú /tu/ | tú /tu/ | vos /bos/ | tú /tu/ | tú /tu/ | tu /tu/ |
| Nome | nombre /ˈnombɾe/ | nombre /ˈnombɾe/ | nombre /ˈnombɾe/ | nombre /ˈnombɾe/ | nombre /ˈnombɾe/ | nombri /ˈnombɾi/ | nombre /ˈnombɾe/ |
| Olho | ojo /ˈoho/ | ojo /ˈoxo/ | ojo /ˈoʃo/ | ojo /ˈoxo/ | ojo /ˈoʒo/ | oju /ˈohu/ | güello /ˈɣweʎo/ |
| Mão | mano /ˈmano/ | mano /ˈmano/ | mano /ˈmano/ | mano /ˈmano/ | mano /ˈmano/ | manu /ˈmanu/ | mano /ˈmano/ |
| Coração | corazón /koraˈson/ | corazón /koɾaˈθon/ | coraçón /koɾaˈtson/ | corazón /koɾaˈson/ | coraçón /koɾaˈtson/ | curaçón /kuɾaˈsɔn/ | corazón /koɾaˈθon/ |
| Amor | ama /ˈama/ | amor /aˈmoɾ/ | amor /aˈmoɾ/ | amor /aˈmoɾ/ | amor /aˈmoɾ/ | amol /aˈmol/ | amor /aˈmoɾ/ |
| Árvore | árbol /ˈaɾbol/ | árbol /ˈaɾβol/ | árbol /ˈaɾβol/ | árbol /ˈaɾβol/ | árbor /ˈaɾβoɾ/ | arbol /ˈaɾβol/ | árbol /ˈaɾβol/ |
| Casa | casa /ˈkasa/ | casa /ˈkasa/ | casa /ˈkasa/ | casa /ˈkasa/ | casa /ˈkaza/ | casa /ˈkasa/ | casa /ˈkasa/ |
| Cão | perro /ˈpeɾo/ | perro /ˈpero/ | perro /ˈpero/ | perro /ˈpero/ | can /kan/ | perru /ˈpɛru/ | can /kan/ |
| Gato | gato /ˈɡato/ | gato /ˈɡato/ | gato /ˈɡato/ | gato /ˈɡato/ | gato /ˈɡato/ | gatu /ˈɣatu/ | gato /ˈɡato/ |
| Comer | come /koˈme/ | comer /koˈmeɾ/ | comer /koˈmeɾ/ | comer /koˈmeɾ/ | comer /koˈmeɾ/ | comel /koˈmel/ | minchar /minˈtʃaɾ/ |
| Beber | bebe /beˈbe/ | beber /beˈβeɾ/ | beuer /beˈβeɾ/ | beber /beˈβeɾ/ | bever /beˈveɾ/ | bebel /beˈβel/ | beber /beˈβeɾ/ |
| Um | uno /ˈuno/ | uno /ˈuno/ | uno /ˈuno/ | uno /ˈuno/ | uno /ˈuno/ | un /un/ | un /un/ |
| Dois | dos /dos/ | dos /dos/ | dos /dos/ | dos /dos/ | dos /dos/ | dos /dos/ | dos /dos/ |
| Olá | buenas /ˈbwenas/ | hola /ˈola/ | Dios os guarde /djos os ˈɡwaɾde/ | hola /ˈola/ | salud /saˈlud/ | salú /saˈlu/ | hola /ˈola/ |
| Obrigado | gracias /ˈɡɾasjas/ | gracias /ˈɡɾaθjas/ | gracias /ˈɡɾatsjas/ | gracias /ˈɡɾasjas/ | mercedes /meɾˈtseðes/ | gracias /ˈɣɾasjas/ | gracias /ˈɡɾaθjas/ |
| Bom | bueno /ˈbweno/ | bueno /ˈbweno/ | bueno /ˈbweno/ | bueno /ˈbweno/ | bueno /ˈbweno/ | bueno /ˈbweno/ | bueno /ˈbweno/ |
Parte do LangMap — um projeto de visualização linguística. Este é um resumo estático e rastreável; os mapas interativos oferecem áudio de pronúncia, filtros e uma vista de globo.