Adnyamathanha-na yarta
Adnyamathanha
pama-nyungan
O adnyamathanha (Adnyamathanha-na yarta, «língua do país adnyamathanha», ou «povo das colinas») é uma língua aborígene pama-nyungan criticamente ameaçada de extinção das cordilheiras Flinders, na Austrália Meridional. O povo adnyamathanha está profundamente ligado à espetacular geologia das Flinders, que figura em suas narrativas Yura Muda (Tempo do Sonho). O Wilpena Pound (Ikara) e os pastos circundantes são sítios culturais centrais. O adnyamathanha compartilha traços da família thura-yura com o mais bem documentado kaurna (planícies de Adelaide, também quase extinto) e o wirangu. A gramática de referência de Schebeck de 1973 tornou o adnyamathanha acessível à linguística acadêmica, e a Adnyamathanha Traditional Lands Association apoia a revitalização em curso por meio de programas escolares e gravações Yura Muda.
Onde é falada
31 palavras essenciais em Adnyamathanha
Água
awi
/awi/
Fogo
warlu
/waɻlu/
Sol
yidnu
/jidnu/
Lua
vuyu
/vuju/
Estrela
vurdli
/ˈvuɖli/
Mãe
nyangka
/ɲaŋka/
Pai
arndu
/aɳɖu/
Eu
ngai
/ŋai/
Tu
nhina
/n̪ina/
Nome
mityi
/mici/
Olho
mina
/mina/
Mão
mara
/maɻa/
Coração
kurda
/kuɖa/
Amor
mukunha
/mukun̪a/
Árvore
urtu
/uʈu/
Casa
vakali
/vakali/
Cão
vurlpu
/vuɻlpu/
Gato
vunmara
/vunmaɻa/
Comer
ngalkanha
/ŋalkan̪a/
Beber
ulpanha
/ulpan̪a/
Um
mukuna
/mukuna/
Dois
arlpili
/aɭpili/
Olá
—
/—/
Obrigado
mukunha
/mukun̪a/
Bom
ngarrkanha
/ŋaɻkan̪a/
Fontes
Palavras comparadas
Comparado com línguas Pama-Nyungan relacionadas
| Significado | Adnyamathanha | Nhanda | Pintupi-Luritja | Pitjantjatjara | Warnman | Martu Wangka | Olkol |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Água | awi /awi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kupa /kupa/ |
| Fogo | warlu /waɻlu/ | warla /waɻla/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | waru /waɾu/ | paral /paɻal/ |
| Sol | yidnu /jidnu/ | wurʼa /wuɾʔa/ | tjintu /cintu/ | tjintu /cintu/ | tjirntu /cinʈu/ | tjirntu /cɪɳʈu/ | naŋkari /naŋkaɻi/ |
| Lua | vuyu /vuju/ | kanyala /kaɲala/ | pira /piɻa/ | pira /piɻa/ | kintirriny /kinʈiriɲ/ | kayalany /kajalaɲ/ | kakal /kakal/ |
| Estrela | vurdli /ˈvuɖli/ | indiya /indija/ | kililpi /kiˈlilpi/ | kililpil /kiˈlilpil/ | biyi /biji/ | piriny /piriɲ/ | el idnban /el ˈidnban/ |
| Mãe | nyangka /ɲaŋka/ | ngamaji /ŋamadʒi/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngama /ŋama/ | yakaji /jakaɟi/ | ngangi /ŋaŋi/ |
| Pai | arndu /aɳɖu/ | kuthurra /kutʰuɻa/ | mama /mama/ | mama /mama/ | kirrki /kiɻki/ | mama /mama/ | kaba /kaba/ |
| Eu | ngai /ŋai/ | ngayi /ŋaji/ | ngayulu /ŋajulu/ | ngayulu /ŋajulu/ | ngayu /ŋaju/ | ngayu /ŋaju/ | ay /aj/ |
| Tu | nhina /n̪ina/ | nyini /ɲini/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | inag /inaɡ/ |
| Nome | mityi /mici/ | yini /jini/ | yini /jini/ | ini /ini/ | yini /jini/ | yini /jini/ | ukal /ukal/ |
| Olho | mina /mina/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɾu/ | mil /mil/ |
| Mão | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɾa/ | mara /maɻa/ |
| Coração | kurda /kuɖa/ | pulpara /pulpaɻa/ | kurunpa /kuɻunpa/ | kurunpa /kuɻunpa/ | kurda /kuɖa/ | kurtu /kʊɻʈu/ | piku /piku/ |
| Amor | mukunha /mukun̪a/ | kanyji /kaɲdʒi/ | mukulya /mukuʎa/ | mukulya /mukuʎa/ | kanyji /kaɲɟi/ | mukulyu /mukuʎu/ | kanyji /kaɲɟi/ |
| Árvore | urtu /uʈu/ | parntany /paɳʈaɲ/ | punu /punu/ | punu /punu/ | watiya /watija/ | watarrka /wataɻka/ | warray /waɾaj/ |
| Casa | vakali /vakali/ | nhurra /ɳuɻa/ | ngura /ŋuɻa/ | ngura /ŋuɻa/ | ngurra /ŋuɻa/ | ngurra /ŋura/ | mariŋ /maɻiŋ/ |
| Cão | vurlpu /vuɻlpu/ | kuwiyarl /kuwijaɻl/ | papa /papa/ | papa /papa/ | walyamarra /waʎamaɻa/ | papa /papa/ | kunpa /kunpa/ |
| Gato | vunmara /vunmaɻa/ | paka /paka/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | ngarda /ŋaɖa/ | — /—/ | paka /paka/ |
| Comer | ngalkanha /ŋalkan̪a/ | ngarna /ŋaɻna/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngarra /ŋaɻa/ | ngalku- /ŋalku/ | ngarinya /ŋaɻiɲa/ |
| Beber | ulpanha /ulpan̪a/ | nyuna /ɲuna/ | tjikini /cikini/ | tjikini /cikini/ | nyaa /ɲaː/ | tjiki- /cɪki/ | kupa nyaa /kupa ɲaː/ |
| Um | mukuna /mukuna/ | kuyu /kuju/ | kutju /kucu/ | kutju /kucu/ | kuyu /kuju/ | kutjarra-wangu /kucara waŋu/ | kuyu /kuju/ |
| Dois | arlpili /aɭpili/ | wuthada /wut̪aɖa/ | kutjarra /kucaɾa/ | kutjara /kucaɻa/ | kujarra /kuɟara/ | kujarra /kucara/ | uchir /utʃir/ |
| Olá | — /—/ | — /—/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | — /—/ | — /—/ |
| Obrigado | mukunha /mukun̪a/ | — /—/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | walytjarra /waʎcaɻa/ | — /—/ | — /—/ |
| Bom | ngarrkanha /ŋaɻkan̪a/ | walykumarra /waʎkumaɻa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ |
Parte do LangMap — um projeto de visualização linguística. Este é um resumo estático e rastreável; os mapas interativos oferecem áudio de pronúncia, filtros e uma vista de globo.