Wiradjuri
위라주리어
Pama-Nyungan › Central New South Wales(Wiradhuric)
위라주리어는 위라주리 네이션의 파마늉아어족 언어로, 그 땅은 왐불강(매쿼리강), 칼라리강(래클런강), 머럼비지강 사이의 뉴사우스웨일스주 중앙 3분의 1을 아우르며 주 안에서 단일 언어 영역으로는 가장 넓다. 그 이름 자체가 문법의 한 조각으로, wirray '아니오'에 접미사 -dhuray '~을 가진'이 붙은 것이며 이는 이웃 부족들이 서로를 지칭하던 표준적인 방식이었다. 음운 체계는 내륙 오스트레일리아에 전형적이어서 치음(dh, nh), 경구개음(dy, ny), 단순 치조음의 조음을 대립시키고, 세 개의 모음 음질이 길이를 구별한다. 수 체계는 오진법으로, '손'과 '다섯'을 모두 뜻하는 marra에 기반한다. 제1언어로서의 연속적인 전승은 20세기 중에 끊겼으나, 1980년대부터 위라주리 원로 스탠 그랜트 시니어와 언어학자 존 러더가 19세기 기록과 남아 있는 지식으로부터 8,000개가 넘는 단어의 사전을 재구성했고, 이 언어는 현재 초등학교부터 대학 과정까지 교육된다. 여기 제시된 형태를 포함해 현대 위라주리어 용법의 대부분은 끊이지 않은 일상 구어가 아니라 그 되살리기 작업에서 나온 것이다.
사용 지역
위라주리어의 핵심 단어 31개
물
galing
/ˈɡaliŋ/
불
wiiny
/wiːɲ/
해
yiray
/ˈjiɻaj/
달
giwang
/ˈɡiwaŋ/
별
giralang
/ˈɡiɻalaŋ/
어머니
gunhi
/ˈɡun̪i/
아버지
babiin
/ˈbabiːn/
나
ngadhu
/ˈŋad̪u/
너
ngindhu
/ˈŋind̪u/
이름
yuwin
/ˈjuwin/
눈
miil
/miːl/
손
marra
/ˈmara/
마음
giiny
/ɡiːɲ/
사랑
—
/—/
나무
madhan
/ˈmad̪an/
집
ngurang
/ˈŋuɻaŋ/
개
mirri
/ˈmiri/
고양이
—
/—/
먹다
dharra
/ˈd̪ara/
마시다
widyarra
/ˈwiɟara/
하나
ngumbaay
/ˈŋumbaːj/
둘
bula
/ˈbula/
안녕하세요
yaama
/ˈjaːma/
감사합니다
mandaang guwu
/ˈmandaːŋ ˈɡuwu/
좋은
marang
/ˈmaɻaŋ/
단어 비교
Pama-Nyungan › Central New South Wales (Wiradhuric) 계열 관련 언어와 비교
| 뜻 | 위라주리어 | 지르발어 | 마카사에어 | 왈마자리어 | 이탈리아어 | 응군나왈어 | 이탈리아어(단테 시대) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 물 | galing /ˈɡaliŋ/ | bana /ˈbana/ | ira /ˈira/ | ngapa /ˈŋapa/ | acqua /ˈakkwa/ | kungal /kuŋal/ | acqua /ˈakːwa/ |
| 불 | wiiny /wiːɲ/ | buni /ˈbuni/ | ata /ˈata/ | warlu /ˈwaɭu/ | fuoco /ˈfwɔːko/ | warba /waɻba/ | foco /ˈfɔko/ |
| 해 | yiray /ˈjiɻaj/ | garri /ˈɡari/ | watu /ˈwatu/ | ngalyarra /ŋaˈʎara/ | sole /ˈsoːle/ | guma /ɡuma/ | sole /ˈsole/ |
| 달 | giwang /ˈɡiwaŋ/ | gagara /ɡaˈɡara/ | uru /ˈuru/ | pira /ˈpira/ | luna /ˈluːna/ | birrang /biɻaŋ/ | luna /ˈluna/ |
| 별 | giralang /ˈɡiɻalaŋ/ | gijiny /ɡiɟiɲ/ | ipi /ipi/ | wirl /wiɭ/ | stella /ˈstɛlla/ | dyurra /ɟura/ | stella /ˈstella/ |
| 어머니 | gunhi /ˈɡun̪i/ | gumbu /ˈɡumbu/ | ina /ˈina/ | ngamaji /ŋaˈmaɟi/ | madre /ˈmaːdre/ | guni /ɡuni/ | madre /ˈmaːdre/ |
| 아버지 | babiin /ˈbabiːn/ | ngumi /ˈŋumi/ | baba /ˈbaba/ | kirta /ˈkiʈa/ | padre /ˈpaːdre/ | pumba /pumba/ | padre /ˈpaːdre/ |
| 나 | ngadhu /ˈŋad̪u/ | ngaja /ŋaɟa/ | ani /ani/ | ngaju /ŋaɟu/ | io /ˈio/ | ngaya /ŋaja/ | io /ˈio/ |
| 너 | ngindhu /ˈŋind̪u/ | nginda /ŋinda/ | ai /ai/ | nyuntu /ɲuntu/ | tu /tu/ | ngindu /ŋindu/ | tu /ˈtu/ |
| 이름 | yuwin /ˈjuwin/ | yidyi /jiɟi/ | naran /naran/ | yini /jini/ | nome /ˈnome/ | yini /jini/ | nome /ˈnoːme/ |
| 눈 | miil /miːl/ | jili /ˈɟili/ | nana /ˈnana/ | purlka /ˈpuɭka/ | occhio /ˈɔkkjo/ | mil /mil/ | occhio /ˈɔkːjo/ |
| 손 | marra /ˈmara/ | mala /ˈmala/ | tana /ˈtana/ | marnin /ˈmaɳin/ | mano /ˈmaːno/ | mara /maɻa/ | mano /ˈmano/ |
| 마음 | giiny /ɡiːɲ/ | mugu /ˈmuɡu/ | — /—/ | kurturlu /kuɭˈtuɭu/ | cuore /ˈkwɔːre/ | gauar /ɡauar/ | core /ˈkɔre/ |
| 사랑 | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | amore /aˈmoːre/ | marmit /maɻmit/ | amore /aˈmore/ |
| 나무 | madhan /ˈmad̪an/ | yugu /ˈjuɡu/ | ate /ˈate/ | watiya /waˈtija/ | albero /ˈalbero/ | warabi /waɻabi/ | albero /ˈalbero/ |
| 집 | ngurang /ˈŋuɻaŋ/ | mija /ˈmiɟa/ | oma /ˈoma/ | ngurra /ˈŋura/ | casa /ˈkaːsa/ | kuni /kuni/ | casa /ˈkasa/ |
| 개 | mirri /ˈmiri/ | guda /ˈɡuda/ | defa /ˈdɛfa/ | kunyarr /kuˈɲar/ | cane /ˈkaːne/ | mirri /miɻi/ | cane /ˈkane/ |
| 고양이 | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | gatto /ˈɡatto/ | poosi /puːsi/ | gatto /ˈɡatːo/ |
| 먹다 | dharra /ˈd̪ara/ | janganyu /ɟaŋˈaɲu/ | nawa /ˈnawa/ | nga- /ŋa/ | mangiare /manˈdʒaːre/ | daring /daɻiŋ/ | mangiare /manˈdʒare/ |
| 마시다 | widyarra /ˈwiɟara/ | jiwuli /ɟiˈwuli/ | gehe /ˈɡɛhɛ/ | nga- /ŋa/ | bere /ˈbeːre/ | nyu /ɲu/ | bevere /ˈbevere/ |
| 하나 | ngumbaay /ˈŋumbaːj/ | yara /ˈjara/ | u /ʔu/ | kanyjarra /kaɲˈɟara/ | uno /ˈuːno/ | guma /ɡuma/ | uno /ˈuno/ |
| 둘 | bula /ˈbula/ | bulgany /bulɡaɲ/ | lolae /loˈlae/ | kujarra /kuɟara/ | due /ˈdue/ | bula /bula/ | due /ˈduːe/ |
| 안녕하세요 | yaama /ˈjaːma/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | ciao /ˈtʃaːo/ | yumalundi /jumalundi/ | salute /saˈlute/ |
| 감사합니다 | mandaang guwu /ˈmandaːŋ ˈɡuwu/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | grazie /ˈɡrattsje/ | miyamala /mijamala/ | mercede /merˈtʃede/ |
| 좋은 | marang /ˈmaɻaŋ/ | — /—/ | rau /rau/ | ngurnu /ˈŋuɳu/ | buono /ˈbwɔːno/ | walunga /waluŋa/ | buono /ˈbwɔno/ |
LangMap — 언어 시각화 프로젝트의 일부입니다. 정적이고 크롤링 가능한 요약이며, 인터랙티브 지도에서는 발음 음성, 필터, 지구본 보기를 제공합니다.