Tsêhésenêstsestôtse
샤이엔어
Algic (Algonquian)
샤이엔어(Tsêhésenêstsestôtse)는 알직어족 알곤킨 어파의 언어로, 북샤이엔족(몬태나 주)과 남샤이엔족(오클라호마 주) 약 2천 명이 사용한다. 심각하게 멸종 위기에 있다. 샤이엔족은 19세기 미국 정부의 강제 이주로 두 집단으로 분리되었다. 샤이엔어는 4성조 체계(고·중·저·무성)를 가진다 — 일반적으로 비성조인 알곤킨어로서는 이례적이다. 풍부한 접두사·접미사를 동반한 포합어이므로 단어는 보통 매우 길다(한 단어가 영어 한 문장으로 번역되기도 한다). 라틴 문자 정서법은 고성조에 ė와 ô, 성문음에 ʼ를 사용한다. 학교 프로그램을 통한 활발한 언어 부흥 운동이 진행 중이다.
사용 지역
샤이엔어의 핵심 단어 20개
물
mahpe
/mahpe/
불
ho'ėstá
/hoʔɛsta/
해
éšeʼhe
/éʃeʔhe/
달
ame'háo'o
/ameʔhaʔoʔo/
어머니
néhe'e
/néheʔe/
아버지
néhyo
/néhjo/
먹다
mésehe
/mésehe/
마시다
mane
/mane/
사랑
méhotó'o
/meʔhotoʔo/
마음
ohtsé
/ohtse/
나무
hohtsestse
/hohtsestse/
집
vee'e
/veːʔe/
개
oeškeso
/oːʃkeso/
고양이
pó'po
/poʔpo/
손
ma'kahko
/maʔkahko/
눈
vóome
/voːme/
안녕하세요
Haaahe
/haːhe/
감사합니다
néá'eše
/néáʔeʃe/
하나
no'ka
/noʔka/
좋은
pevohto
/pevohto/
출처
단어 비교
Algic (Algonquian) 계열 관련 언어와 비교
| 뜻 | 샤이엔어 | 먼시어 | 메노미니어 | 유록어 | 모호크어 | 고대 아람어 | 말리싯-파사마쿼디어 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 물 | mahpe /mahpe/ | mpíi /mbiː/ | nepāew /nəpaːew/ | paaʼ /paːʔ/ | ohnekanos /ohnekanos/ | מין /majin/ | samaqan /samakʷan/ |
| 불 | ho'ėstá /hoʔɛsta/ | lúhsuw /luhsuw/ | eskotēw /eskoteːw/ | meʼlonok /meʔlonok/ | o'kara /oʔkara/ | אש /ʔɛʃ/ | skwut /skʷut/ |
| 해 | éšeʼhe /éʃeʔhe/ | kíishux /kiːʃux/ | kēsoq /keːsoʔ/ | woygey /wojɡej/ | karahkwa /karahkwa/ | שמש /ʃamʃ/ | kisuhs /kisuhs/ |
| 달 | ame'háo'o /ameʔhaʔoʔo/ | nipáhum /nipahum/ | tepāhkēsoq /tepaːhkeːsoʔ/ | tepoo /tepoː/ | ahsonthenhne /ahsontʰenhne/ | שהר /sahr/ | nipawset /nipawset/ |
| 어머니 | néhe'e /néheʔe/ | nkáhees /ŋkahees/ | nekīah /nekiːah/ | nepuy /nepuj/ | iste /iste/ | אמ /ʔem/ | nikuwoss /nikuwoss/ |
| 아버지 | néhyo /néhjo/ | nóoxw /noːxw/ | nōhnāeh /noːhnaːeh/ | nopew /nopew/ | ranihá /raniha/ | אב /ʔab/ | mihtaqs /mihtaqs/ |
| 먹다 | mésehe /mésehe/ | mit /mit/ | mīcew /miːtʃew/ | kepoyi /kepoji/ | kekhwa /kekʰwa/ | אכל /ʔakal/ | mititi /mititi/ |
| 마시다 | mane /mane/ | mneew /mneew/ | menew /menew/ | kewolepi /kewolepi/ | kahnek /kahnek/ | שתה /ʃataː/ | mun /mun/ |
| 사랑 | méhotó'o /meʔhotoʔo/ | ahóoluw /ahoːluw/ | kesāenemāew /kesaːenemaːew/ | choʼomi /tʃoʔomi/ | aknoronhkwa /aknoronhkʷa/ | רחם /raħem/ | kosi /kosi/ |
| 마음 | ohtsé /ohtse/ | ulehyii /ulehjiː/ | otēh /oteːh/ | skoʼol /skoʔol/ | awèrià /awɛriã/ | לב /leb/ | utʼine /utinə/ |
| 나무 | hohtsestse /hohtsestse/ | hìttuk /hitːuk/ | metekoh /metekoh/ | kʼepoy /kʼepoj/ | okwire /okʷire/ | עץ /ʕeːsˤ/ | ʼsupi /supi/ |
| 집 | vee'e /veːʔe/ | wíikwam /wiːkwam/ | wīkewam /wiːkewam/ | kerwer /kerwer/ | kanonhsa /kanonhsa/ | בית /beːt/ | wikkihtit /wikːihtit/ |
| 개 | oeškeso /oːʃkeso/ | mwáakaneew /mwaːkaneːw/ | anēm /aneːm/ | chishʼah /tʃiʃʔah/ | érhar /erhar/ | כלב /kalb/ | ʼmuʼs /muʔs/ |
| 고양이 | pó'po /poʔpo/ | póshiis /poʃiːs/ | — /—/ | putuy /putuj/ | takós /takos/ | — /—/ | mihtukomuhs /mihtukomuhs/ |
| 손 | ma'kahko /maʔkahko/ | mléelii /mleːliː/ | onehkeh /onehkeh/ | mehl /mehl/ | o'nentsha /oʔnentsha/ | יד /jad/ | lukikʼn /lukikən/ |
| 눈 | vóome /voːme/ | wíikšiit /wiːkʃiːt/ | oskēsek /oskeːsek/ | lekwsh /lekwʃ/ | kakahre /kakahre/ | עין /ʕajn/ | ʼskinekekutu /skinekekutu/ |
| 안녕하세요 | Haaahe /haːhe/ | hé /heː/ | posoh /posoh/ | aiy-yue-kwee /aj-juːkweː/ | she:kon /ʃeːkon/ | שלם /ʃəlaːm/ | kʼulasuwiyat /kulasuwijat/ |
| 감사합니다 | néá'eše /néáʔeʃe/ | wanìshi /waniʃi/ | wāēwāēnen /wɛːwɛːnen/ | wokhlew /wokʰlew/ | niáwen /niawen/ | — /—/ | woliwon /woliwon/ |
| 하나 | no'ka /noʔka/ | ngwútii /ŋɡwutiː/ | nekot /nekot/ | kohchew /kohtʃew/ | enska /enska/ | חד /ħad/ | pesokul /pesokul/ |
| 좋은 | pevohto /pevohto/ | weltóok /weltoːk/ | menwāewen /menwaːewen/ | skuyahl /skujahl/ | ió /jo/ | טב /tˤab/ | woli /woli/ |
LangMap — 언어 시각화 프로젝트의 일부입니다. 정적이고 크롤링 가능한 요약이며, 인터랙티브 지도에서는 발음 음성, 필터, 지구본 보기를 제공합니다.