Awajún chichám
アグアルナ語
ヒバロ語派
アグアルナ語(Awajún chichám、「アワフン人の言葉」)は最大のヒバロ諸語で、ペルー・アマゾン-アンデス生態移行地域で約50,000〜55,000人のアワフン人によって話される。ヒバロ諸語は4〜5の密接に関連する言語(シュアル jiv、アチュアル acu、ワンビサ、シウィアル、アワフン agr)からなる小規模な孤立南米語族で、本拠地はペルー・エクアドル国境のマラニョン川流域にまたがる。アワフン人話者はエクアドルのシュアル人と民族的に関連するが言語学的には区別される;相互理解は部分的。アワフン語はヒバロ諸語の特徴を保持する:鼻母音、焦点標識、類別詞名詞構文、そして熱帯雨林の完全な民族生物学的語彙。2009年のバグア虐殺はアワフン人の土地権利に国際的注目をもたらした。
話される地域
アグアルナ語の基本31語
水
yumi
/jumi/
火
jii
/hiː/
太陽
etsá
/etsá/
月
nántu
/nántu/
星
yaya
/jaja/
母
dukú
/dukú/
父
apá
/apá/
私
wi
/wi/
あなた
amé
/ame/
名前
daaji
/daːhi/
目
jíi
/híː/
手
uwéj
/uwéh/
心
anéntai
/anɛ́ntaj/
愛
amaja
/amaha/
木
númi
/númi/
家
jegámu
/heɡámu/
犬
yawá
/jawá/
猫
micha
/mitʃa/
食べる
yuwámu
/juwámu/
飲む
úmag
/úmaɡ/
一
makichik
/makitʃik/
二
jimag
/himaɡ/
こんにちは
pujámek
/puhámɛk/
ありがとう
see
/sɛː/
良い
ímia
/ímia/
カッコウ
ikáncham
/iˈkantʃam/
出典
単語の比較
Jivaroanの関連言語と比較
| 意味 | アグアルナ語 | アチュアル語 | シュアル語 | ハカル語 | 八重山語 | コイラボロ・センニ語 | コイラ・チーニ語 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | yumi /jumi/ | yumi /jumi/ | yumi /jumi/ | uma /uma/ | 水 /midzɨ/ | hari /hari/ | hari /hari/ |
| 火 | jii /hiː/ | ji /hi/ | ji /hi/ | nina /nina/ | 火 /pɨː/ | nuune /nuːne/ | nuune /nuːne/ |
| 太陽 | etsá /etsá/ | etsa /etsa/ | etsa /etsa/ | inti /inti/ | てぃだ /tida/ | wayna /wajna/ | wari /wari/ |
| 月 | nántu /nántu/ | nantu /nantu/ | nantu /nantu/ | phaxshi /pʰaχʃi/ | 月 /tsɨkɨ/ | handu /handu/ | handu /handu/ |
| 星 | yaya /jaja/ | yaa /jaː/ | yaa /jaː/ | wara /waɾa/ | ぷし /puɕi/ | handariya /handaːɾija/ | handariya /handaːɾija/ |
| 母 | dukú /dukú/ | nukur /nukuɾ/ | nukur /nukuɾ/ | mama /mama/ | あっぱ /appa/ | nya /ɲa/ | nya /ɲa/ |
| 父 | apá /apá/ | apar /apaɾ/ | apar /apaɾ/ | awki /awki/ | あっちゃ /attʃa/ | baaba /baːba/ | baaba /baːba/ |
| 私 | wi /wi/ | wi /wi/ | wi /wi/ | naya /naja/ | ばぬ /banu/ | ay /aj/ | ay /aj/ |
| あなた | amé /ame/ | ame /ame/ | ame /ame/ | juma /huma/ | わー /waː/ | ni /ni/ | ni /ni/ |
| 名前 | daaji /daːhi/ | naari /naːɾi/ | naari /naːɾi/ | suti /suti/ | なー /naː/ | maa /maː/ | maa /maː/ |
| 目 | jíi /híː/ | jii /hiː/ | jii /hiː/ | nayra /najɾa/ | 目 /miː/ | mo /mo/ | mo /mo/ |
| 手 | uwéj /uwéh/ | uwej /uweh/ | uwej /uweh/ | ampara /ampaɾa/ | 手 /tiː/ | kambe /kambe/ | kambe /kambe/ |
| 心 | anéntai /anɛ́ntaj/ | enentai /enentai/ | enentai /enentai/ | chuyma /tʃujma/ | 肝 /kɨmu/ | bine /bine/ | bine /bine/ |
| 愛 | amaja /amaha/ | anentin /anentin/ | anentaiti /anentaiti/ | munasiña /munasiɲa/ | 情き /nasaki/ | baŋa /baŋa/ | baŋa /baŋa/ |
| 木 | númi /númi/ | numi /numi/ | numi /numi/ | qhura /qʰuɾa/ | 木 /kiː/ | tuuri /tuːri/ | tuuri /tuːri/ |
| 家 | jegámu /heɡámu/ | jea /hea/ | jea /hea/ | uta /uta/ | 家 /jaː/ | huu /huː/ | huu /huː/ |
| 犬 | yawá /jawá/ | yawa /jawa/ | yawá /jaˈwa/ | anu /anu/ | 犬 /iɴ/ | hansi /hansi/ | hansi /hansi/ |
| 猫 | micha /mitʃa/ | micha /mitʃa/ | micha /mitʃa/ | phishi /pʰiʃi/ | 猫 /maja/ | muusu /muːsu/ | muusu /muːsu/ |
| 食べる | yuwámu /juwámu/ | yuata /juata/ | yuata /juata/ | mankaña /mankaɲa/ | 食い /ɸai/ | ŋwa /ŋwa/ | ŋwa /ŋwa/ |
| 飲む | úmag /úmaɡ/ | umarta /umaɾta/ | umarta /umaɾta/ | umaña /umaɲa/ | 飲み /numi/ | hane /hane/ | hane /hane/ |
| 一 | makichik /makitʃik/ | kichik /kitʃik/ | chikichik /tʃikitʃik/ | maya /maja/ | 一つ /pi̥tiːdzɨ/ | afo /afo/ | afo /afo/ |
| 二 | jimag /himaɡ/ | jimiar /himiaɾ/ | jimiará /himiaɾa/ | paya /paja/ | ふたーち /ɸutaːtɕi/ | ihinka /ihiŋka/ | ihinka /ihiŋka/ |
| こんにちは | pujámek /puhámɛk/ | pujamek /puhamek/ | pujamek /puhamek/ | kamishti /kamiʃti/ | くよーなーら /kujoːnaːɾa/ | fofo /fofo/ | fofo /fofo/ |
| ありがとう | see /sɛː/ | mai-tikut /majtikut/ | yuminsajme /juminsahme/ | yuspaa /juspaː/ | みーふぁいゆー /miːɸaijuː/ | barka /barka/ | barka /barka/ |
| 良い | ímia /ímia/ | penker /peŋkeɾ/ | penker /peŋkeɾ/ | shuma /ʃuma/ | カイシャーン /kaiʃaːɴ/ | boori /boːri/ | boori /boːri/ |
| カッコウ | ikáncham /iˈkantʃam/ | — | — | — | — | — | — |
LangMap — 言語の可視化プロジェクトの一部です。これは静的でクロール可能な要約です。インタラクティブマップでは発音音声・フィルター・地球儀ビューを利用できます。