Te Reo Pukapuka
Pukapukano
Austronesiana (Polinesiano, samoico-outlier)
Il pukapukano (Te Reo Pukapuka), parlato da circa 2.000 persone sull'isolato atollo di Pukapuka, nel nord delle Isole Cook, e sulla vicina Nassau, è una delle lingue polinesiane più dibattute sul piano genealogico: tradizionalmente classificata come samoica-periferica, mostra tuttavia tratti polinesiani orientali e forse un sostrato tokelauano, frutto di migrazioni a ondate precedenti al contatto attraverso il Pacifico centrale. Possiede una fonologia polinesiana tipica con lunghezza vocalica fonemica e occlusiva glottidale, ma diverge lessicalmente a sufficienza dal māori delle Isole Cook (rar) da rendere le due lingue non mutuamente intelligibili. La comunità è piccola ma linguisticamente vitale, con un attivo lavoro ortografico dagli anni '90.
Dove si parla
31 parole essenziali in Pukapukano
Acqua
wai
/wai/
Fuoco
awi
/ˈawi/
Sole
la
/la/
Luna
malama
/maˈlama/
Stella
wetū
/wetuː/
Madre
mama
/ˈmama/
Padre
matua
/maˈtua/
Io
au
/au/
Tu
koe
/koe/
Nome
ingoa
/iŋoa/
Occhio
mata
/ˈmata/
Mano
lima
/ˈlima/
Cuore
loto
/ˈloto/
Amore
aloa
/aˈloa/
Albero
lākau
/laːˈkau/
Casa
wale
/ˈwale/
Cane
kulī
/kuˈliː/
Gatto
pusi
/ˈpusi/
Mangiare
kai
/kai/
Bere
inu
/ˈinu/
Uno
tayi
/ˈtaji/
Due
lua
/lua/
Ciao
kia orana
/kia oˈɾana/
Grazie
meitaki
/meiˈtaki/
Buono
lelei
/leˈlei/
Fonti
- Salisbury, Mary C. (2002) A Grammar of Pukapukan. PhD thesis, University of Auckland.
- Beaglehole, Ernest & Pearl (1938) Ethnology of Pukapuka. Bernice P. Bishop Museum Bulletin 150.
- Teingoa Kaina et al. (1993) Pukapukan-English Dictionary. Pukapuka Dictionary Project.
- Glottolog: Pukapukan
Parole a confronto
Confrontato con le lingue Austronesian (Polynesian, Samoic-Outlier) correlate
| Significato | Pukapukano | Wallisiano | Futunano orientale | Tokelauano | Tuvaluano | Samoano | Tongano |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Acqua | wai /wai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ |
| Fuoco | awi /ˈawi/ | afi /aˈfi/ | afi /ˈafi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ |
| Sole | la /la/ | laʻā /laˈʔaː/ | la'ā /laˈʔaː/ | la /la/ | laa /laː/ | lā /laː/ | laʻā /laʔaː/ |
| Luna | malama /maˈlama/ | māhina /maːˈhina/ | māsina /maːˈsina/ | malama /malama/ | masina /masina/ | māsina /maːsina/ | māhina /maːhina/ |
| Stella | wetū /wetuː/ | fetuʻu /fetuʔu/ | fetu'u /feˈtuʔu/ | fetu /fetu/ | fetū /feˈtuː/ | fetū /fetuː/ | fetuʻu /fetuʔu/ |
| Madre | mama /ˈmama/ | faʻē /faˈʔeː/ | tinana /tiˈnana/ | mātua /maːtua/ | maatua /maːtua/ | tinā /tinaː/ | faʻē /faʔeː/ |
| Padre | matua /maˈtua/ | tāmai /taːˈmai/ | tamana /taˈmana/ | tamana /tamana/ | tamana /tamana/ | tamā /tamaː/ | tamai /tamai/ |
| Io | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | a'u /aʔu/ | au /au/ |
| Tu | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /ˈkoe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | 'oe /ʔoe/ | koe /koe/ |
| Nome | ingoa /iŋoa/ | higoa /hiŋoa/ | igoa /iˈŋoa/ | igoa /iŋoa/ | igoa /iˈŋoa/ | igoa /iŋoa/ | hingoa /hiŋoa/ |
| Occhio | mata /ˈmata/ | mata /ˈmata/ | mata /ˈmata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Mano | lima /ˈlima/ | nima /ˈnima/ | lima /ˈlima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | nima /nima/ |
| Cuore | loto /ˈloto/ | mafu /ˈmafu/ | mafu /ˈmafu/ | fatu /fatu/ | fatu /fatu/ | loto /loto/ | loto /loto/ |
| Amore | aloa /aˈloa/ | ʻofa /ˈʔofa/ | alofa /aˈlofa/ | alofa /alofa/ | alofa /alofa/ | alofa /alofa/ | ʻofa /ʔofa/ |
| Albero | lākau /laːˈkau/ | ʻakau /ʔaˈkau/ | la'akau /laʔaˈkau/ | lakau /lakau/ | laakau /laːkau/ | laʻau /laʔau/ | ʻakau /ʔakau/ |
| Casa | wale /ˈwale/ | fale /ˈfale/ | fale /ˈfale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ |
| Cane | kulī /kuˈliː/ | kulī /kuˈliː/ | kulī /kuˈliː/ | kuli /kuli/ | kuli /kuli/ | maile /maile/ | kulī /kuliː/ |
| Gatto | pusi /ˈpusi/ | pusi /ˈpusi/ | pūsi /ˈpuːsi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ |
| Mangiare | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | ʻai /ʔai/ | kai /kai/ |
| Bere | inu /ˈinu/ | inu /ˈinu/ | inu /ˈinu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ |
| Uno | tayi /ˈtaji/ | tahi /ˈtahi/ | tasi /ˈtasi/ | tahi /tahi/ | tasi /tasi/ | tasi /tasi/ | taha /taha/ |
| Due | lua /lua/ | lua /lua/ | lua /ˈlua/ | lua /lua/ | lua /ˈlua/ | lua /lua/ | ua /ua/ |
| Ciao | kia orana /kia oˈɾana/ | mālō te maʻuli /maːloː te maˈʔuli/ | mālō /maːˈloː/ | malo ni /malo ni/ | taalofa /taːlofa/ | talofa /talofa/ | mālō e lelei /maːloː e lelei/ |
| Grazie | meitaki /meiˈtaki/ | mālō /maːˈloː/ | mālō /maːˈloː/ | fakafetai /fakafetai/ | fakafetai /fakafetai/ | faʻafetai /faʔafetai/ | mālō /maːloː/ |
| Buono | lelei /leˈlei/ | lelei /leˈlei/ | mālie /maːˈlie/ | lelei /lelei/ | lei /lei/ | lelei /lelei/ | lelei /lelei/ |
Parte di LangMap — un progetto di visualizzazione linguistica. Questo è un riepilogo statico e scansionabile; le mappe interattive offrono audio di pronuncia, filtri e una vista globo.