Jirrbal
Dyirbal
Pama-Nyungan (Dyirbalic)
Pama-Nyungan language of North Queensland made famous by Dixon's 1972 grammar and Lakoff's "Women, Fire and Dangerous Things" — its four noun classes (bayi masculine/animate, balan feminine/water/fire/dangerous, balam edible plants, bala residue) became a textbook example of non-Aristotelian categorisation. Dyirbal also has a fully separate "Jalŋuy" mother-in-law avoidance vocabulary with the same grammar but disjoint lexicon.
Dove si parla
20 parole essenziali in Dyirbal
Acqua
bana
/ˈbana/
Fuoco
buni
/ˈbuni/
Sole
garri
/ˈɡari/
Luna
gagara
/ɡaˈɡara/
Madre
gumbu
/ˈɡumbu/
Padre
ngumi
/ˈŋumi/
Mangiare
janganyu
/ɟaŋˈaɲu/
Bere
jiwuli
/ɟiˈwuli/
Amore
—
/—/
Cuore
mugu
/ˈmuɡu/
Albero
yugu
/ˈjuɡu/
Casa
mija
/ˈmiɟa/
Cane
guda
/ˈɡuda/
Gatto
—
/—/
Mano
mala
/ˈmala/
Occhio
jili
/ˈɟili/
Ciao
—
/—/
Grazie
—
/—/
Uno
yara
/ˈjara/
Buono
—
/—/
Fonti
- Dixon, R. M. W. (1972) The Dyirbal Language of North Queensland. Cambridge University Press.
- Dixon, R. M. W. (1989) "The Original Dyirbal Speaking Tribes of North-East Queensland", in Aboriginal History.
- Glottolog: Dyirbal
Parole a confronto
Confrontato con le lingue Pama-Nyungan (Dyirbalic) correlate
| Significato | Dyirbal | Walmajarri | Makasae | Kavalan | babuza (favorlang) | bidayuh bukar-sadong | Etrusco |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Acqua | bana /ˈbana/ | ngapa /ˈŋapa/ | ira /ˈira/ | zanum /zaˈnum/ | zalum /zalum/ | piin /piːn/ | — /—/ |
| Fuoco | buni /ˈbuni/ | warlu /ˈwaɭu/ | ata /ˈata/ | ramax /raˈmax/ | apoi /apoi/ | apui /aˈpui/ | — /—/ |
| Sole | garri /ˈɡari/ | ngalyarra /ŋaˈʎara/ | watu /ˈwatu/ | siban /siˈban/ | — /—/ | biduh /biˈduh/ | usil /ˈuzil/ |
| Luna | gagara /ɡaˈɡara/ | pira /ˈpira/ | uru /ˈuru/ | buran /buˈran/ | zilias /siliəs/ | bulan /buˈlan/ | tiur /ˈtiur/ |
| Madre | gumbu /ˈɡumbu/ | ngamaji /ŋaˈmaɟi/ | ina /ˈina/ | tina /ˈtina/ | tina /tina/ | sindo /sinˈdoʔ/ | ati /ˈati/ |
| Padre | ngumi /ˈŋumi/ | kirta /ˈkiɭa/ | baba /ˈbaba/ | tama /ˈtama/ | tama /tama/ | samah /saˈmah/ | apa /ˈapa/ |
| Mangiare | janganyu /ɟaŋˈaɲu/ | nga- /ŋa/ | nawa /ˈnawa/ | quman /quˈman/ | maan /maːn/ | kuman /kuˈman/ | — /—/ |
| Bere | jiwuli /ɟiˈwuli/ | nga- /ŋa/ | gehe /ˈɡɛhɛ/ | mimum /miˈmum/ | minum /minum/ | ŋinum /ŋiˈnum/ | — /—/ |
| Amore | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Cuore | mugu /ˈmuɡu/ | kurturlu /kuɭˈtuɭu/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Albero | yugu /ˈjuɡu/ | watiya /waˈtija/ | ate /ˈate/ | kasuy /kaˈsuj/ | kayu /kaju/ | kayuh /kaˈjuh/ | — /—/ |
| Casa | mija /ˈmiɟa/ | ngurra /ˈŋura/ | oma /ˈoma/ | lepaw /ləˈpaw/ | ruma /ruma/ | ramin /raˈmin/ | śuthi /ˈsuθi/ |
| Cane | guda /ˈɡuda/ | kunyarr /kuˈɲar/ | defa /ˈdɛfa/ | wasu /waˈsu/ | asu /asu/ | kaso /kaˈsoʔ/ | — /—/ |
| Gatto | — /—/ | — /—/ | — /—/ | ngiyaw /ŋiˈjaw/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mano | mala /ˈmala/ | marnin /ˈmaɳin/ | tana /ˈtana/ | rima /riˈma/ | rima /rima/ | təŋən /tə̆ˈŋən/ | — /—/ |
| Occhio | jili /ˈɟili/ | purlka /ˈpuɭka/ | nana /ˈnana/ | mata /maˈta/ | macha /matʃa/ | baten /baˈten/ | — /—/ |
| Ciao | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Grazie | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Uno | yara /ˈjara/ | kanyjarra /kaɲˈɟara/ | u /ʔu/ | issa /ˈissa/ | nata /nata/ | isaʔ /iˈsaʔ/ | thu /θu/ |
| Buono | — /—/ | ngurnu /ˈŋuɳu/ | rau /rau/ | — /—/ | — /—/ | biis /biːs/ | — /—/ |
Parte di LangMap — un progetto di visualizzazione linguistica. Questo è un riepilogo statico e scansionabile; le mappe interattive offrono audio di pronuncia, filtri e una vista globo.