Mayangna
Bahasa Sumo
rumpun Misumalpa
Sumo (Mayangna) adalah satu dari dua bahasa Misumalpa yang masih bertahan, saudari dari Miskito (msu/miq). Rumpun Misumalpa adalah rumpun bahasa terpencil yang kecil di Amerika Tengah (Nikaragua, Honduras), yang hanya terdiri atas Sumo dan Miskito sebagai bahasa hidup ditambah beberapa ragam yang telah punah. Orang Sumo (atau Mayangna, autonim) terkonsentrasi di segitiga pertambangan Bonanza-Rosita-Siuna di Wilayah Otonomi Pesisir Karibia Nikaragua, dengan populasi yang lebih kecil di Mosquitia, Honduras. Secara linguistik, Sumo berbagi ciri Misumalpa dengan Miskito: urutan konstituen SOV, posposisi, morfologi verba polipersonal yang kompleks, dan sistem nada. Identitas Mayangna telah menjadi fokus revitalisasi yang dipimpin komunitas sejak tahun 1990-an, dengan Federasi Pribumi Mayangna Yamni yang mendukung pelestarian bahasa.
Tempat dituturkan
31 kata inti dalam Bahasa Sumo
Air
was
/was/
Api
kuh
/kuh/
Matahari
ma
/ma/
Bulan
waikuh
/waikuh/
Bintang
sirihma
/siɾihma/
Ibu
nuh
/nuh/
Ayah
papang
/papaŋ/
Saya
yang
/jaŋ/
Kamu
man
/man/
Nama
pani
/paˈni/
Mata
nakra
/nakɾa/
Tangan
ting
/tiŋ/
Hati
mâ
/maː/
Cinta
walai
/walai/
Pohon
âu
/aːu/
Rumah
utla
/utla/
Anjing
suluk
/suluk/
Kucing
mistuh
/mistuh/
Makan
piru
/piɾu/
Minum
di
/di/
Satu
as
/as/
Dua
bu
/bu/
Halo
naksa
/naksa/
Terima kasih
yaisi
/jaisi/
Baik
pain
/pain/
Sumber
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Misumalpan terkait
| Arti | Bahasa Sumo | Bahasa Iban | Bahasa Hiri Motu | Bahasa Tuvalu | Bahasa Banjar | Motu | Bahasa Māori |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | was /was/ | ai /ai/ | ranu /ɾanu/ | vai /vai/ | banyu /baɲu/ | ranu /ɾanu/ | wai /wai/ |
| Api | kuh /kuh/ | api /api/ | lahi /lahi/ | afi /afi/ | api /api/ | lahi /lahi/ | ahi /ahi/ |
| Matahari | ma /ma/ | mata-ari /mataari/ | dina /dina/ | laa /laː/ | matahari /matahari/ | dina /dina/ | rā /ɾaː/ |
| Bulan | waikuh /waikuh/ | bulan /bulan/ | hua /hua/ | masina /masina/ | bulan /bulan/ | hua /hua/ | marama /maɾama/ |
| Bintang | sirihma /siɾihma/ | bintang /bintaŋ/ | hisiu /hisiu/ | fetū /feˈtuː/ | bintang /bintaŋ/ | hisiu /hisiu/ | whetū /ɸɛtuː/ |
| Ibu | nuh /nuh/ | indai /indai/ | sina /sina/ | maatua /maːtua/ | uma /uma/ | sinana /sinana/ | whaea /ɸaea/ |
| Ayah | papang /papaŋ/ | apai /apai/ | tama /tama/ | tamana /tamana/ | abah /abah/ | tamana /tamana/ | matua /matua/ |
| Saya | yang /jaŋ/ | aku /aku/ | lau /lau/ | au /au/ | aku /aku/ | lau /lau/ | au /au/ |
| Kamu | man /man/ | nuan /nuan/ | oi /oi/ | koe /koe/ | ikam /ikam/ | oi /oi/ | koe /koe/ |
| Nama | pani /paˈni/ | nama /nama/ | ladana /laˈdana/ | igoa /iˈŋoa/ | ngaran /ŋaran/ | ladana /ladana/ | ingoa /iŋoa/ |
| Mata | nakra /nakɾa/ | mata /mata/ | matana /matana/ | mata /mata/ | mata /mata/ | matana /matana/ | karu /ˈkaɾu/ |
| Tangan | ting /tiŋ/ | jari /dʒari/ | ima /ima/ | lima /lima/ | tangan /taŋan/ | ima /ima/ | ringa /ɾiŋa/ |
| Hati | mâ /maː/ | ati /ati/ | kudouna /kudouna/ | fatu /fatu/ | ati /ati/ | kudouna /kudouna/ | ngākau /ŋaːkau/ |
| Cinta | walai /walai/ | rinduai /rinduai/ | lalokau /lalokau/ | alofa /alofa/ | sayang /sajaŋ/ | lalokau /lalokau/ | aroha /aɾoha/ |
| Pohon | âu /aːu/ | kayu /kaju/ | au /au/ | laakau /laːkau/ | batang /bataŋ/ | au /au/ | rākau /ɾaːkau/ |
| Rumah | utla /utla/ | rumah /rumah/ | ruma /ɾuma/ | fale /fale/ | rumah /rumah/ | ruma /ɾuma/ | whare /ɸaɾe/ |
| Anjing | suluk /suluk/ | ukui /ukui/ | sisia /sisia/ | kuli /kuli/ | anjing /andʒiŋ/ | sisia /sisia/ | kurī /kuɾiː/ |
| Kucing | mistuh /mistuh/ | mayau /majau/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusa /pusa/ | gosi /ɡosi/ | ngeru /ŋeɾu/ |
| Makan | piru /piɾu/ | makai /makai/ | ania /ania/ | kai /kai/ | makan /makan/ | aniani /aniani/ | kai /kai/ |
| Minum | di /di/ | ngirup /ŋirup/ | inua /inua/ | inu /inu/ | nginum /ŋinum/ | inuinu /inuinu/ | inu /inu/ |
| Satu | as /as/ | satu /satu/ | ta /ta/ | tasi /tasi/ | asa /asa/ | ta /ta/ | tahi /tahi/ |
| Dua | bu /bu/ | dua /dua/ | rua /rua/ | lua /ˈlua/ | dua /dua/ | rua /rua/ | rua /ɾua/ |
| Halo | naksa /naksa/ | salam /salam/ | namona /namona/ | taalofa /taːlofa/ | salam /salam/ | namo gida /namo ɡida/ | kia ora /kia oɾa/ |
| Terima kasih | yaisi /jaisi/ | terima kasih /terima kasih/ | tanikiu /tanikiu/ | fakafetai /fakafetai/ | tarima kasih /tarima kasih/ | oi namo /oi namo/ | ngā mihi /ŋaː mihi/ |
| Baik | pain /pain/ | manah /manah/ | namo /namo/ | lei /lei/ | bagus /baɡus/ | namo /namo/ | pai /pai/ |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.