Rarámuri
bahasa Tarahumara
Uto-Aztecan (Taracahitan)
Bahasa Tarahumara (Rarámuri, "orang yang berlari dengan kaki") adalah bahasa Yuto-Aztek di pegunungan Sierra Tarahumara, negara bagian Chihuahua, Meksiko. Suku Rarámuri terkenal di dunia karena tradisi lari jarak jauh seperti "rarájipari" (lari sambil menendang bola).
Tempat dituturkan
20 kata inti dalam bahasa Tarahumara
Air
bawí
/bawi/
Api
nahí
/nahi/
Matahari
rayó
/ɾajo/
Bulan
mecá
/metʃa/
Ibu
iyé
/ije/
Ayah
onó
/ono/
Makan
koʼa
/koʔa/
Minum
bahí
/bahi/
Cinta
nakí
/naki/
Hati
surí
/suɾi/
Pohon
gokó
/ɡoko/
Rumah
kalí
/kali/
Anjing
kochí
/kotʃi/
Kucing
misí
/misi/
Tangan
sekuá
/sekwa/
Mata
pusí
/pusi/
Halo
kuira
/kuiɾa/
Terima kasih
matéterabá
/mateteɾaba/
Satu
bilé
/bile/
Baik
galá
/ɡala/
Sumber
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Uto-Aztecan (Taracahitan) terkait
| Arti | bahasa Tarahumara | Bahasa Nawat | Bahasa Paiute Utara | Bahasa Wixárika | bahasa Niue | Nahuatl Tanah Genting | bahasa Marquesa |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | bawí /bawi/ | at /at/ | paa /paː/ | ha /ha/ | vai /vai/ | ahtli /aʔtli/ | vai /vai/ |
| Api | nahí /nahi/ | tit /tit/ | kuna /kuna/ | tai /tai/ | afi /afi/ | tit /tit/ | ahi /ahi/ |
| Matahari | rayó /ɾajo/ | tunal /tunal/ | tabe /tape/ | tau /tau/ | lā /laː/ | tonal /tonal/ | ʻoumati /ʔoumati/ |
| Bulan | mecá /metʃa/ | metsti /metsti/ | mua /mu.a/ | metsa /metsa/ | mahina /mahina/ | metz /mets/ | mahina /mahina/ |
| Ibu | iyé /ije/ | nan /nan/ | pia /pi.a/ | nana /nana/ | matua fifine /matua fifine/ | nan /nan/ | kuʻa /kuʔa/ |
| Ayah | onó /ono/ | tat /tat/ | naa /naː/ | yawe /jawe/ | matua taane /matua taːne/ | tat /tat/ | motua /motua/ |
| Makan | koʼa /koʔa/ | takwa /takwa/ | tɨka /tɨka/ | kuye /kuje/ | kai /kai/ | tacua /takʷa/ | kai /kai/ |
| Minum | bahí /bahi/ | ati /ati/ | hibi /hipi/ | hi'eka /hiʔeka/ | inu /inu/ | ati /ati/ | inu /inu/ |
| Cinta | nakí /naki/ | nesa /nesa/ | suabetɨ /suapetɨ/ | kanenki /kanenki/ | fakaalofa /fakaalofa/ | nech-nequi /netʃneki/ | hanahana /hanahana/ |
| Hati | surí /suɾi/ | yulu /julu/ | piwi /piwi/ | iyari /ijari/ | fatu /fatu/ | yolio /jolio/ | fatu /fatu/ |
| Pohon | gokó /ɡoko/ | kwawit /kʷawit/ | hupi /hupi/ | kiyé /kije/ | akau /akau/ | cuahuit /kʷawit/ | tumu kahi /tumu kahi/ |
| Rumah | kalí /kali/ | kal /kal/ | nobi /nopi/ | ki /ki/ | fale /fale/ | cali /kali/ | hae /hae/ |
| Anjing | kochí /kotʃi/ | chichi /tʃitʃi/ | isha /iʃa/ | tsïkï /tsɨkɨ/ | kuli /kuli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | peko /peko/ |
| Kucing | misí /misi/ | mishin /miʃin/ | mosa /mosa/ | mitsu /mitsu/ | pusi /pusi/ | miston /miston/ | piki /piki/ |
| Tangan | sekuá /sekwa/ | mey /mei/ | mai /mai/ | mama /mama/ | lima /lima/ | mahuit /mawit/ | ʻima /ʔima/ |
| Mata | pusí /pusi/ | ish /iʃ/ | pui /pui/ | tukite /tukite/ | mata /mata/ | ix /iʃ/ | mata /mata/ |
| Halo | kuira /kuiɾa/ | ne pakua /ne pakwa/ | maikwa /maikwa/ | kekuanenki /kekwanenki/ | fakaalofa atu /fakaalofa atu/ | niltze /niltse/ | kaoha /kaoha/ |
| Terima kasih | matéterabá /mateteɾaba/ | padiush /padjuʃ/ | pesa /pesa/ | pa'iwakaitsie /paʔiwakaitsje/ | fakaaue /fakaaue/ | tlazohcamati /tlasoʔkamati/ | mauruuru /mauɾuuɾu/ |
| Satu | bilé /bile/ | se /se/ | simɨ /simɨ/ | xevi /ʃevi/ | taha /taha/ | ce /se/ | tahi /tahi/ |
| Baik | galá /ɡala/ | kwahli /kʷahli/ | pesa /pesa/ | waxa /waʃa/ | mitaki /mitaki/ | cualli /kʷalːi/ | maitaʻi /maitaʔi/ |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.