Proto-Mayan
Proto-Maya
Protobahasa (rekonstruksi) · varietas historis / tersembunyi
Proto-Maya adalah bahasa leluhur rumpun Maya di Mesoamerika (sekitar 30 bahasa termasuk Kʼicheʼ, Yukatek, dan Mam) yang direkonstruksi. Ditempatkan di dataran tinggi Guatemala sekitar 2200–2000 SM dan direkonstruksi dengan baik berkat kajian perbandingan yang rinci.
Tempat dituturkan
31 kata inti dalam Proto-Maya
Air
*haʔ
/haʔ/
Api
*qʼaaqʼ
/qʼaaqʼ/
Matahari
*qʼiinh
/qʼiinh/
Bulan
*uːh
/uːh/
Bintang
*eʼq
/eʼq/
Ibu
*naʔ
/naʔ/
Ayah
*taat
/taat/
Saya
*in
/in/
Kamu
—
/—/
Nama
*bʼih
/bʼih/
Mata
—
/—/
Tangan
*qʼabʼ
/qʼabʼ/
Hati
—
/—/
Cinta
—
/—/
Pohon
*teʔ
/teʔ/
Rumah
*nah
/nah/
Anjing
*tzʼiʔ
/tzʼiʔ/
Kucing
—
/—/
Makan
—
/—/
Minum
*ʔukʼ
/ʔukʼ/
Satu
*jun
/jun/
Dua
*kaʼ
/kaʼ/
Halo
—
/—/
Terima kasih
—
/—/
Baik
*utz
/utz/
Sumber
- Kaufman & Norman (1984) An outline of Proto-Cholan phonology, morphology and vocabulary
- Kaufman (2003) A Preliminary Mayan Etymological Dictionary
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Proto-language (reconstructed) terkait
| Arti | Proto-Maya | Bahasa Uspanteko | Bahasa Itzá Maya | Kʼicheʼ | Bahasa Iberia | Bahasa Etruska | Bahasa Mesapik |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | *haʔ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /xaʔ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Api | *qʼaaqʼ /qʼaaqʼ/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | kʼakʼ /kʼakʼ/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Matahari | *qʼiinh /qʼiinh/ | qʼiij /qʼiːh/ | kʼin /kʼin/ | qʼij /qʼix/ | — /—/ | usil /ˈuzil/ | — /—/ |
| Bulan | *uːh /uːh/ | ikʼ /ikʼ/ | uj /uh/ | ikʼ /ikʼ/ | — /—/ | tiur /ˈtiur/ | — /—/ |
| Bintang | *eʼq /eʼq/ | ch'umil /tʃʼumil/ | ekʼ /ekʼ/ | chʼumil /tʃʼumil/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Ibu | *naʔ /naʔ/ | nan /nan/ | naʼ /naʔ/ | nan /nan/ | — /—/ | ati /ˈati/ | — /—/ |
| Ayah | *taat /taat/ | tat /tat/ | tat /tat/ | tat /tat/ | — /—/ | apa /ˈapa/ | ana /ˈana/ |
| Saya | *in /in/ | in /in/ | ten /ten/ | in /in/ | — /—/ | mi /mi/ | — /—/ |
| Kamu | — /—/ | at /at/ | tech /tetʃ/ | at /at/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Nama | *bʼih /bʼih/ | b'ii /ɓiː/ | kʼabaʼ /kʼaɓaʔ/ | bʼiʼ /ɓiʔ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mata | — /—/ | wach /watʃ/ | ich /itʃ/ | bʼaqʼwach /ɓaqʼwatʃ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Tangan | *qʼabʼ /qʼabʼ/ | qʼab /qʼab/ | kʼab /kʼab/ | qʼabʼ /qʼaɓ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Hati | — /—/ | kʼuʼx /kʼuʔʃ/ | pukʼsikʼal /pukʼsikʼal/ | animaʼ /animaʔ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Cinta | — /—/ | lóqʼ /lóqʼ/ | yakunti /jakunti/ | loqʼoj /loqʼox/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Pohon | *teʔ /teʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Rumah | *nah /nah/ | jaa /haː/ | nah /nah/ | ja /xa/ | iltiŕ /iltir̥/ | śuthi /ˈsuθi/ | — /—/ |
| Anjing | *tzʼiʔ /tzʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | pekʼ /pekʼ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Kucing | — /—/ | mis /mis/ | mis /mis/ | meʼs /meʔs/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Makan | — /—/ | waʼ /waʔ/ | jant /hant/ | tijow /tixow/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Minum | *ʔukʼ /ʔukʼ/ | ukʼ /ukʼ/ | ukʼ /ukʼ/ | ukʼaaj /ukʼaːh/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Satu | *jun /jun/ | jun /hun/ | jun /hun/ | jun /xun/ | ban /ban/ | thu /θu/ | — /—/ |
| Dua | *kaʼ /kaʼ/ | quiib' /kiːɓ/ | kaʼ /kaʔ/ | kebʼ /keɓ/ | bi /bi/ | zal /tsal/ | — /—/ |
| Halo | — /—/ | saʼbʼal /saʔbal/ | bʼix a tʼan /biʃ a tʼan/ | saqarik /saqaɾik/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Terima kasih | — /—/ | maltyox /maltjoʃ/ | dios bʼotik /dios botik/ | maltyox /maltjoʃ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Baik | *utz /utz/ | utz /uts/ | malobʼ /malob/ | utz /uts/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.